Emlak komisyonu nasıl hesaplanır?
Emlakçının aldığı ücretin resmi adı hizmet bedelidir ve sınırını Taşınmaz Ticareti Hakkında Yönetmelik çizer. Satışta emlakçı, satış bedelinin KDV hariç en fazla %4'ünü alabilir. Kiralamada sınır, sözleşmedeki aylık kiranın KDV hariç bir aylık tutarıdır. Bu oranlar tavandır; emlakçıyla daha düşük bir bedelde anlaşabilirsin ama daha yükseğine imza atman seni bağlamaz.
Hizmet bedeli KDV'ye tabi olduğu için hesaplanan komisyonun üzerine %20 KDV eklenir. Ödemeyi kimin yapacağı da yönetmelikte yazar: aksi yazılı olarak kararlaştırılmadıkça bedel, iş sahibi ile alıcı ya da kiracı arasında eşit paylaşılır.
Örnek hesaplama
| İşlem | Yasal üst sınır (KDV hariç) | KDV dahil karşılığı |
|---|---|---|
| Satış (alıcı + satıcı toplamı) | Satış bedelinin %4'ü | %4,8 |
| Satış, eşit paylaşımda taraf başına | %2 | %2,4 |
| Kiralama (iki taraf toplamı) | 1 aylık kira | 1,2 aylık kira |
Emlakçıyla anlaşmadan önce bilmen gerekenler
- Yetki belgesini oku. Emlakçıyla imzaladığın yetkilendirme sözleşmesinde komisyon oranı ve kimin ödeyeceği yazar. Sözlü anlaşma, eşit paylaşım kuralını değiştirmez.
- Ücret işlem gerçekleşince doğar. Satışta tapuda devir, kiralamada sözleşmenin kurulması gerekir. Evi gösterdi diye ayrıca "gösterme ücreti" ödemen gerekmez.
- Fatura iste. KDV'li bir hizmet satın alıyorsun. Fatura, hem ödediğin tutarın kanıtıdır hem de ileride satışta maliyet hesabında işine yarar.
- Tapudaki bedel düşük gösterilirse komisyon yine gerçek fiyattan konuşulur ama tapu harcı ve vergi tarafında ceza riski doğar. Tapu masrafını da hesaplamak istersen tapu harcı aracına bak.
- Pazarlık payı vardır. Özellikle yüksek bedelli satışlarda %4 tavanı yerine %2 ya da %3 toplam oran konuşmak sık rastlanan bir durumdur.
Dayanak: Ticaret Bakanlığı, Taşınmaz Ticareti Hakkında Yönetmelik (Resmî Gazete 05.06.2018, sayı 30442), madde 20; KDV oranı için 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu ve genel oran %20. Bu araç bilgi amaçlıdır; anlaşmazlık durumunda bir hukukçuya ya da il ticaret müdürlüğüne danış.

