Lise ortalaması nasıl hesaplanır?
Lisede ortalama, basit bir toplama bölme işlemi değildir. Her ders, haftada kaç saat okutuluyorsa o kadar ağırlık taşır. Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği'ne göre bir dersin ağırlıklı puanı, yıl sonu puanının haftalık ders saatiyle çarpımıdır; yıl sonu başarı puanı da bu ağırlıklı puanların toplamının haftalık ders saatleri toplamına bölümüdür. Karnedeki dönem ortalaması da aynı mantıkla, dönem puanları üzerinden hesaplanır.
Bir dersten başarılı sayılmak için iki dönemin ortalaması en az 50 olmalı ya da birinci dönem ne olursa olsun ikinci dönem puanı en az 70 olmalı. Sınıf geçmede de yıl sonu başarı puanı ve başarısız ders sayısı birlikte değerlendirilir.
Örnek hesaplama
Ağırlıklı puanlar toplamı 390 + 390 + 164 + 180 = 1.124, toplam haftalık saat 5 + 6 + 2 + 2 = 15. Dönem ortalaması 1.124 ÷ 15 = 74,93. Basit ortalama alsaydın (78 + 65 + 82 + 90) ÷ 4 = 78,75 bulurdun; aradaki fark, 6 saatlik matematikteki düşük notun ortalamayı daha çok aşağı çekmesinden gelir.
Yıl sonu seçeneğinde ikinci dönem puanları 82, 58, 85 ve 88 olarak gelir. Ders yıl sonu puanları 80; 61,5; 83,5 ve 89 olur, ağırlıklı toplam 400 + 369 + 167 + 178 = 1.114 ve yıl sonu başarı puanı 1.114 ÷ 15 = 74,27 çıkar.
Sınıf geçme kuralları
| Durum | Sonuç |
|---|---|
| Tüm dersler başarılı | Doğrudan sınıf geçilir |
| En fazla 1 başarısız ders ve yıl sonu başarı puanı en az 50 | Doğrudan sınıf geçilir |
| Yıl sonu başarı puanı en az 50, en fazla 3 başarısız ders | Bu derslerden sorumlu olarak geçilir |
| Alt sınıflar dahil toplam 6'dan fazla başarısız ders | Sınıf tekrarı |
Dikkat edilecekler ve sık yapılan hatalar
- Saatleri eksik girmek. Ortalamayı en çok bozan hata budur. Seçmeli dersleri ve beden eğitimini de listeye ekle; e-Okul'daki ders listesiyle satır sayının aynı olduğundan emin ol.
- Basit ortalamayla karıştırmak. Notları toplayıp ders sayısına bölmek, saat ağırlığını yok sayar. Haftalık saati yüksek derslerde alacağın birkaç puan, ortalamayı küçük derslerden çok daha fazla oynatır.
- Devamsızlık. Özürsüz devamsızlığı 10 günü ya da toplam devamsızlığı 30 günü aşan öğrenci, ders puanları ne olursa olsun başarısız sayılır. Bu araç devamsızlığı hesaba katmaz.
- Okul türüne özel kurallar. Bazı okul türlerinde belirli dersler yıl sonu başarı puanıyla telafi edilemez; mesleki eğitimde beceri sınavı gibi ek şartlar vardır. Kesin durum için okul idarene danış.
Hesaplama, Millî Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği'nin dönem puanı, yıl sonu puanı, ağırlıklı puan, yıl sonu başarı puanı ve sınıf geçme maddelerine (51, 53, 54, 55, 56, 57 ve 58. maddeler) dayanır. Bu araç bilgi amaçlıdır; resmi sonuç e-Okul ve okul idaresinin kararıdır.

