Altın değeri nasıl hesaplanır?
Altının değerini belirleyen iki şey vardır: ağırlığı ve ayarı. Ayar, içindeki saf altının oranını söyler; 22 ayar altının binde 916'sı, 18 ayarın binde 750'si, 14 ayarın binde 585'i saf altındır. Bir parçanın gramını ayar oranıyla çarptığında içindeki has altını bulursun. Has altını 24 ayar gram fiyatıyla çarpınca da piyasa değerine ulaşırsın. Kuyumcunun işçilik ve satış payı bunun üstüne eklenir.
Has altın (gram) = ağırlık (gram) × milyem / 1000
Değer = has altın × 24 ayar gram fiyatı × (1 + işçilik ya da satış farkı)
Alınabilecek adet = bütçe / tek parçanın değeri (aşağı yuvarlanır)
| Altın türü | Ağırlık | Ayar (milyem) | Has altın |
|---|---|---|---|
| Gram altın | 1 g | 24 (995 ya da 999,9) | yaklaşık 1 g |
| Çeyrek altın | 1,754 g | 22 (916) | 1,607 g |
| Yarım altın | 3,508 g | 22 (916) | 3,213 g |
| Tam altın | 7,016 g | 22 (916) | 6,427 g |
| Cumhuriyet (Ata) altını | 7,216 g | 22 (916) | 6,610 g |
| İkibuçukluk Ata | 18,04 g | 22 (916) | 16,525 g |
| Beşli Ata | 36,08 g | 22 (916) | 33,049 g |
Örnek hesaplama
Elinde 2 çeyrek, 1 yarım, 1 Cumhuriyet altını ve 20 gram 22 ayar bilezik olsun; 24 ayar gram fiyatı 6.480 ₺. Çeyreklerin has karşılığı 2 × 1,754 × 0,916 = 3,213 gram, yarımınki 3,213 gram, Cumhuriyet altınınki 6,610 gram, bileziklerinki 20 × 0,916 = 18,320 gram eder. Toplam 31,357 gram has altın, 6.480 ₺ ile çarpınca 203.190,20 ₺ olur. 50.000 ₺ bütçeyle de 4 çeyrek (tanesi 10.411,18 ₺) ya da 7,72 gram altın alabilirsin; işçilik farkı eklediğinde bu sayılar azalır.
Altın alırken ve bozdururken dikkat et
- Fiyatın hangisi olduğunu bil. Ekranda gördüğün tek fiyat çoğu zaman satış fiyatıdır. Elindeki altını bozduracaksan kuyumcunun alış fiyatıyla hesaplamalısın.
- Ziynet altında işçilik farkı var. Çeyrek ve yarım altın piyasada has değerinin biraz üzerinde satılır. Farkı görmek için kuyumcunun çeyrek fiyatını gram fiyatının 1,607 katıyla karşılaştır.
- Takılarda ayar damgasına bak. 916, 750, 585 gibi damgalar ayarı gösterir. Taşlı takıların gramı tartıldığında taşın ağırlığı düşülerek hesaplanır.
- Eski ve yıpranmış parçalar. Aşınmış çeyrekler ve kulplu ya da onarılmış takılar daha düşük fiyattan alınabilir; kuyumcular bu parçaları hurda olarak tartıp ayarına göre değerlendirir.
Ağırlık ve ayar bilgileri Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü'nün bastığı ziynet ve Cumhuriyet altınlarının standart değerleridir; basımda küçük toleranslar olabilir. Araç canlı fiyat çekmez, girdiğin fiyatla hesap yapar. Bu araç bilgi amaçlıdır, yatırım tavsiyesi değildir.