Kira stopajı nasıl hesaplanır?
Stopaj, ev sahibinin kira gelirine ait vergiyi kaynağında kesme yöntemidir. Bir şirket, şahıs işletmesi ya da serbest meslek erbabı gerçek kişiden işyeri kiraladığında, ödediği kiradan %20 kesinti yapar. Kesilen tutar ev sahibi adına vergi dairesine yatırılır, kalan net kira ev sahibine ödenir. Kesinti her zaman brüt kira üzerinden hesaplanır.
Pazarlık çoğu zaman net tutar üzerinden yapılır: "elime 20.000 ₺ geçsin" diyen bir ev sahibiyle anlaştıysan, sözleşmeye yazılacak brüt kirayı bulmak için net tutarı 0,80'e bölmen gerekir. Net tutarı %20 artırmak yanlış sonuç verir, çünkü stopaj netin değil brütün %20'sidir.
Örnek hesaplama
| Durum | Stopaj | KDV |
|---|---|---|
| Gerçek kişi ev sahibi, kiracı işletme (işyeri) | %20 | Yok |
| Gerçek kişi ev sahibi, kiracı birey (konut) | Yok | Yok |
| Şirket ev sahibi | Yok | %20 |
Pratik bilgiler ve sık yapılan hatalar
- Sözleşmeye brüt kirayı yaz. Net yazılan sözleşmelerde kira artışı, damga vergisi ve stopaj hesabı karışır; zam da brüt tutar üzerinden yapılır.
- Stopaj gider olarak yazılır. Kiracı için brüt kiranın tamamı işletme gideridir; kesilen stopaj ayrı bir maliyet değil, kiranın bir parçasıdır.
- Ev sahibi beyannameden kurtulmayabilir. Stopajlı kira gelirleri yıllık toplamda gelir vergisi tarifesinin ikinci dilim tutarını aşarsa ev sahibi yıllık beyanname verir ve kesilen stopajı hesaplanan vergiden düşer.
- Ödemeyi banka üzerinden yap. Kira ödemelerinin banka ya da PTT aracılığıyla yapılması gerekir; elden ödeme ceza riskini artırır.
- Stopaj yatırılmazsa sorumlu kiracıdır. Kesip yatırmadığın vergi için gecikme faizi ve ceza sana çıkar.
Dayanak: 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu madde 94/5-a ve gayrimenkul sermaye iradına ilişkin hükümler (madde 70 ve devamı), stopaj oranlarını belirleyen Cumhurbaşkanı kararı; Gelir İdaresi Başkanlığı muhtasar ve prim hizmet beyannamesi düzenlemeleri. Bu araç bilgi amaçlıdır; kendi durumun için bir mali müşavire danış.