otopoyiyez

humberto maturana ve francisco varela ise Şilili iki biyolog olup, “otopoyiyez” yaklaşımını öne sürmüşlerdir. Otopoyiyez, geleneksel sistem teorisine farklı bir bakış açısı getirmiş olup, sistem teorisinin öne sürdüğü “örgütün, dış çevreye karşı açık olması ve dış çevreyle etkileşim içinde olmasından dolayı açık sistem özelliği göstermesi” iddiasını eleştirmektedir. Otopoyiyez yaklaşımına göre, örgütler, kapalılık özelliği gösterirler; çünkü bir örgütün çevresiyle etkileşimi aslında kendi örgütünün dairesel bir yansımasıdır.

Otopoyiyez yaklaşımına göre örgüt kendi kendisini örgütleyebilmek için çevresiyle etkileşime girer. Dolayısıyla aslında çevresi, kendisinin bir parçasıdır (Maturana ve Varela, 1980:88-89). Bu nedenle, örgütlerin kapalılık özelliği göstermesi, çevreden kopuk olması ve çevreyle etkileşim içine girmemesi anlamına gelmemektedir. Kapalılık özelliği, örgütün kendi kendini örgütleme ve kendini oluşturma özelliğinden dolayı, zaten çevresiyle ilişki içerisinde olması ve çevresinden
ayrı olarak düşünülememesi gerekliliğinden kaynaklanmaktadır (Morgan, 1998:281-282). Dolayısıyla otopoyiyez kavramının temeli kendi kendini örgütleme ilkesine dayanmaktadır. Kendi kendini örgütlemem mantığını barındırarak, indirgenimci analizi reddeden birlikte evrim ilkesi de bu anlamda otopoyiyez kavramıyla örtüşmektedir. Tek taraflı gücün yetersizliğini (seçim yada uyum) savunan birlikte evrim, bu özelliği itibariyle kendi kendini örgütleyen bir sistemi; kendiliğinden, yansımalar şeklinde meydana gelen bir döngüyü içermektedir. Kendiliğinden gerçekleşen
karşılıklı yansımaların meydana getirdiği bir döngü, açık sistem yaklaşımını, sisteme yapılan bir müdahale
olarak gördüğünden dolayı karmaşık sistem özelliklerinin “otopoyiyez” kavramıyla örtüştüğünü ifade etmek mümkündür. Zira birlikte evrim ve kendi kendine örgütleme ilkeleri bu uyuşmanın en temel ispatları- dır. Karmaşıklık kuramını diğer örgüt kuramlarından farklılaştıran indirgenimci olmama özelliği (tek taraflı gücün/seçim ya da uyumun yetersizliği, bağımlı ve bağımsız değişken ayırımının yapılamaması, sistemin onu oluşturan parçalara indirgenememesi), otopoyiyez ile aynı mantığı taşıdığından ötürü; karmaşıklık teorisi, otopoyiyez ile yakından ilişkilidir. ^[1]Örgüt Biliminde Karmaşıklık Teorisi, Sahra SAYĞAN, Cilt: 14 • Sayı: 3 • Temmuz 2014 ss. 413-423(kaynak)

Otopoyiyez aslen canlı sistemlerin doğasını tanımlayan ve açıklayan bir sistem açıklaması olarak sunulmuştur. Bir otopoetik sistemin kanonik bir örneği, biyolojik hücredir. Ökaryotik hücre, örneğin, nükleik asitler ve proteinler gibi çeşitli biyokimyasal bileşenlerden oluşur ve hücre çekirdeği, çeşitli organel hücreleri, bir hücre zarı ve hücre iskeleti gibi sınırlı yapılar halinde düzenlenir. Harici bir molekül ve enerji akışına dayanan bu yapılar, bileşenleri üretirler ve bu bileşenler, bu bileşenlerin ortaya çıkmasına neden olan organize bir sınırlayıcı yapıyı (bir ortam üzerinden iletilen bir dalganın aksine değil) korumaya devam eder.

Bir Otopoyiyez sistemi, kendinden başka bir şey (fabrika) olan bir araba (organize bir yapı) üretmek için hammadde (bileşenler) kullanan bir araba fabrikası gibi allopoetik bir sistemle karşılaştırılacaktır. Bununla birlikte, sistem tedarik zincirleri, tesis / teçhizat, işçiler, bayilikler, müşteriler, sözleşmeler, rakipler, otomobiller, yedek parçalar ve benzeri gibi fabrikanın 'çevreye' dahil bileşenleri dahil edecek şekilde fabrikadan genişletilirse, Toplam uygulanabilir bir sistem Otopoyiyez sistem olarak düşünülebilir.

Bir şey değişir, şey değişir ". Dahası, bir Otopoyiyez sistem otonom ve operasyonel olarak kapalı, bütünün korunması için yeterli süreçler olduğu anlamında. Otopoyiyez sistemler, duyusal-motor bağlantı olarak çağrılabilecek bir dinamik değişikliğe gömülü olarak, araçlarıyla "yapısal olarak birleşti". Bu kesintisiz dinamik, temel bir bilgi veya biliş biçimi olarak düşünülür ve yaşam formları boyunca gözlemlenebilir.

Otopoyiyez kavramının sosyolojiye uygulanması, daha sonra bob jessop tarafından kapitalist devlet sistemi üzerine yapılan çalışmalarda uyarlanan Niklas Luhmann'ın Sistem Teorisinde bulunabilir. Marjatta Maula, otopoez kavramını bir iş bağlamında uyarladı. Otopoiyaset teorisi, sadece Niklas Luhmann'ın yanı sıra Gunther Teubner tarafından da yasal sistemler bağlamında uygulanmıştır.

Yaşayan sistemlerin, kendi kendini düzenleme ve kendi kendine referans yoluyla maddi girdiye ve dışarıya rağmen kendi özel biçimlerini koruyan 'kendi kendini üreten' mekanizmalar kuramı. 1960'ların sonlarında veya 1970'lerin başında Şili bilim adamları humberto maturana (1928-) ve francisco varela (1946-2001) tarafından öne sürüldü ve homeostasis ve sistem düşüncesi kavramlarını birleştirdi.