yerli ve milli teknoloji

Türkiye kamu söyleminde kritik teknolojilerin yurt içinde, mümkün olduğunca yerli fikri mülkiyetle geliştirilmesini anlatan kavram çifti; yerli üretimin yapıldığı yeri, milli ise tasarımın ve kontrolün kime ait olduğunu vurgular. Ayrım önemlidir: lisansla yurt içinde monte edilen sistem yerlidir ama milli sayılmaz, kaynak kodu ve kritik bileşeni başkasının olan sistemin kontrolü de başkasındadır. Savunmada yaptırım tecrübeleri bu ayrımı somutlaştırdı; motoru ya da kritik alt sistemi verilmeyen platformlar, kavramın neden slogan olmadığını gösterdi.

milli teknoloji hamlesi bu kavramın strateji halidir; baykar ürünleri, savunma yazılımları ve yerlileştirme programları vitrin örnekleridir. Eleştirel okuma da gerekir: yüzde hesaplarının yöntemi tartışmalıdır ve her alanda tam bağımsızlık ekonomik olarak rasyonel değildir; olgun strateji, kritik olanı millileştirip gerisinde küresel tedarikle verimli kalmaktır.