melek yatırımcı ve girişim sermayesi fonu farkı

Melek yatırımcılar, kişisel varlıklarını ve tecrübe ile birikimlerini yenilikçi, güçlü büyüme potansiyeli olan çekirdek, başlangıç veya gelişim aşamasındaki şirketlere aktaran gerçek kişilerdir. Buna karşın girişim sermayesi fonlarında gerçek kişilerin yerine nitelikli yatırımcı olarak adlandırılan bankalar, sigorta şirketleri, emeklilik fonları vs. gibi kurumsal yatırımcılar söz konusu olup, bunların kurdukları girişim sermayesi fon yönetimi şirketleri/girişim sermayesi şirketleri yatırım kararlarını ve yatırımları yönetmektedir.

Melek yatırımcılar, iş fikri üreterek hızlı büyüme potansiyeli sağlayan erken aşama firmalara yaptıkları yatırımlar karşılığında finansman sağlamakta ve yatırım sonucu sahip oldukları hisseleri orta veya uzun vadede satarak yüksek getiri beklentisi içinde olurlar. Melek yatırımcılar tarafından yapılan yatırımlar, yüksek risk, yüksek getiri sağlanması esasına dayanır. Melek yatırımcılar genelde genç, dinamik, hızlı büyüme ve yüksek kârlılık potansiyeli olan ancak yatırım ve büyümenin gerçekleştirilmesi için gerekli olan finansal kaynakların temininde sıkıntı çeken küçük boyutlu işletmelere kaynak aktarmaktadır.

Melek yatırımcılara benzer şekilde girişimlere yatırım yapan GS fonlarını melek yatırımcılardan ayıran en önemli farklardan birisi bu fonların genelde başlangıç evresindeki ya da çekirdek (seed) olarak adlandırılan firmaları değil, daha ileriki aşamalarda yer alan teşebbüsleri diğer bir ifadeyle büyük şirketleri hedef. Melek yatırımcılar yatırım yaptıkları girişimlere sadece sermaye değil aynı zamanda tecrübe, bilgi ve önceki yatırımlarından elde ettikleri deneyimleri kazandırırlar. Bir bakıma sermaye sağlamanın yanında profesyonel danışmanlık da yaparlar. Bu şekilde yatırım yaptıkları girişimlerle çok sıkı iş ilişkisinde olmaları ve yatırımın başarısı için birbirlerine duydukları ihtiyacın üst düzeyde olması “bilgi asimetrisi” denilen girişimci ve yatırımcı arasındaki bilgi farklılığından kaynaklanan problemler ile “ahlaki tehlike” (moral hazard) olarak adlandırılan ve girişimcinin yatırımcının desteğini suiistimal etmesi olarak tanımlanabilecek problemi azaltmaktadır. Melek yatırımcıların bu fonksiyonları yatırım riskini azaltıcı bir rol oynayarak yatırımlardan elde edilecek başarıları arttırıcı bir rol oynar.

Diğer önemli bir fark ise, melek yatırımcıların kendileri adlarına yatırım yapmaları, buna karşın GS fonlarının kendilerine fon aktaran yatırımcılar adına yatırım yapmalarıdır. GS fonları, yönetimleri altındaki fonlardan aldıkları %1-2 tutarındaki ücretler onlar için en önemli gelir kaynağı olduğundan yönetimleri altındaki fonların tutarının büyük olmasına ve yaptıkları yatırımların (genellikle 7 milyon ABD Dolarının üzerinde) melek yatırımcıların yatırımlarına göre daha büyük ölçekli olmasına çaba sarf ederler. GS fonları için yüksek tutarlı bir kaç yatırımcı ile birkaç girişimcinin desteklenmesi, çok fazla yatırımcı ve girişimci ile uğraşmaktan daha ekonomiktir. Melek yatırımcıların yatırım değerleme sürecini kendilerinin yürütmesi ve daha az profesyonel yardım ve hukuksal destek kullanmaları onların katlandıkları maliyetlerin çok daha düşük kalmasına fırsat vermektedir.