planlı davranış teorisi

Planlı Davranış Teorisi (Theory of Planned Behavior - TPB), Mantıklı Eylem Teorisinin genişletilmiş şeklidir (Ajzen, 1991). Her iki teoride bir bireyin bir işi gerçekleştirmesindeki niyet davranışın belirleyicisi olarak açıklanır. Ajzen, planlı davranış teorisine algılanan davranışsal kontrol değişkenini eklemiştir. Birçok çalışmada planlı davranış teorisinin mantıklı eylem teorisine göre daha yüksek açıklayıcılığı olduğu belirtilmiştir (Taylor ve Todd, 1995). Bunun sebebi algılanan davranışsal kontrol değişkeninin modele eklenmiş olmasıdır.

Modele ilişkin değişkenler ve değişkenler arası ilişkiler Şekil 3.2’ de gösterilmektedir. Algılanan davranışsal kontrol değişkeni temelde bir davranışı yerine getirmenin zorluğuna ya da kolaylığına olan inançlarından kaynaklanmaktadır. Bu inançlarda temel olarak bir kişiye yeterli kaynak ve fırsatların sunulması ya da sunulmaması ile alakalıdır. Başka bir deyişle, bireyin bu davranışı yerine getirebilme konusunda sahip olduğu yeterlilik inancıdır (Ajzen, 1991, s.206).