@mardig · 29 gün önce
Zero knowledge proof basitçe: Bilgiyi göstermeden doğrulamak
Bu kavram alanın en çok konuşulan ama en az anlaşılan konularından biri. Matematiğine girmeden mantığını kavramak mümkün.
Temel fikir: bir şeyi bildiğinizi, o şeyi söylemeden kanıtlamak. Bir parolayı bildiğinizi parolayı vermeden gösterebilmek gibi.
Günlük hayattan benzetme: bir kapıyı açabildiğinizi göstermek için anahtarı vermeniz gerekmiyor, kapıdan geçip diğer taraftan çıkmanız yeterli.
İki temel kullanım alanı var:
Gizlilik. Bir bilgiyi açıklamadan o bilgiyle ilgili bir iddiayı kanıtlamak. Yaşınızın on sekizden büyük olduğunu doğum tarihinizi söylemeden kanıtlamak. Bir ülkenin vatandaşı olduğunuzu kimlik bilgilerinizi vermeden göstermek. Bakiyenizin yeterli olduğunu tutarı açıklamadan kanıtlamak.
Ölçeklendirme. Çok sayıda işlemin doğru yapıldığını, hepsini tek tek kontrol ettirmeden kanıtlamak. Bu, layer 2 çözümlerinin temelini oluşturuyor. Binlerce işlem yapılıyor, hepsinin doğruluğuna dair tek bir kısa kanıt üretiliyor ve mainnet sadece o kanıtı doğruluyor.
İkinci kullanım şu anda daha yaygın ve olgun. Gizlilik tarafı da hızla gelişiyor ama düzenleme açısından tartışmalı, çünkü aynı teknoloji meşru gizlilik ihtiyacını da izlenemez akışları da mümkün kılıyor.
Geliştirici açısından erişim kolaylaşıyor. Kriptografi bilmeden kullanılabilen devreler ve kütüphaneler var. Kendi ispat sisteminizi yazmak yerine hazır araçları kullanmak önerilen yol.
Kimlik tarafındaki uygulamalar, önümüzdeki dönemde en çok karşılığı olacak alan gibi görünüyor.
Temel fikir: bir şeyi bildiğinizi, o şeyi söylemeden kanıtlamak. Bir parolayı bildiğinizi parolayı vermeden gösterebilmek gibi.
Günlük hayattan benzetme: bir kapıyı açabildiğinizi göstermek için anahtarı vermeniz gerekmiyor, kapıdan geçip diğer taraftan çıkmanız yeterli.
İki temel kullanım alanı var:
Gizlilik. Bir bilgiyi açıklamadan o bilgiyle ilgili bir iddiayı kanıtlamak. Yaşınızın on sekizden büyük olduğunu doğum tarihinizi söylemeden kanıtlamak. Bir ülkenin vatandaşı olduğunuzu kimlik bilgilerinizi vermeden göstermek. Bakiyenizin yeterli olduğunu tutarı açıklamadan kanıtlamak.
Ölçeklendirme. Çok sayıda işlemin doğru yapıldığını, hepsini tek tek kontrol ettirmeden kanıtlamak. Bu, layer 2 çözümlerinin temelini oluşturuyor. Binlerce işlem yapılıyor, hepsinin doğruluğuna dair tek bir kısa kanıt üretiliyor ve mainnet sadece o kanıtı doğruluyor.
İkinci kullanım şu anda daha yaygın ve olgun. Gizlilik tarafı da hızla gelişiyor ama düzenleme açısından tartışmalı, çünkü aynı teknoloji meşru gizlilik ihtiyacını da izlenemez akışları da mümkün kılıyor.
Geliştirici açısından erişim kolaylaşıyor. Kriptografi bilmeden kullanılabilen devreler ve kütüphaneler var. Kendi ispat sisteminizi yazmak yerine hazır araçları kullanmak önerilen yol.
Kimlik tarafındaki uygulamalar, önümüzdeki dönemde en çok karşılığı olacak alan gibi görünüyor.
0 1 yorum