Daha iyi bir Türkiye mümkün! Türkiye'nin girişimcilik ve inovasyon topluluğu·2018'den beri

3D Baskı ve 3D Yazıcı

/3dbaski

3D yazıcı kullananların, 3D baskıyla üretim yapanların ve ürününü satanların kanalı: yazıcı ve malzeme seçimi, filament ve reçine, birim maliyet hesabı, baskı çiftliği, Etsy ve Trendyol'da satış, prototip ve yedek parça. Hobiden atölyeye, deneyimler ve sorular burada.

#3d baskı ve 3d yazıcı akışına dön

Thingiverse, Printables ve MakerWorld'deki modelleri satabilir miyim? Lisansları okumak

Kanalda ve dışarıda en sık duyduğum cümle şu: 'Modeli Thingiverse'ten indirdim, basıp Trendyol'da satıyorum.' Mali tarafla uğraşan biri olarak bu cümle beni hep tedirgin ediyor, çünkü modelin ücretsiz indirilebilmesi ticari kullanım izni anlamına gelmiyor. Creative Commons'ın lisans sayfası bu konuyu en kısa anlatan kaynak.

Sayfada altı lisans var ve dört kısaltmadan oluşan bir mantık kuruluyor. BY, eser sahibine atıf yapmanız gerektiğini söylüyor ve altı lisansın hepsinde var. SA, modeli değiştirip paylaşırsanız aynı ya da uyumlu lisansla paylaşmak zorunda olduğunuzu söylüyor. ND, değiştirilmiş hali paylaşamayacağınızı söylüyor. NC ise yalnızca ticari olmayan kullanıma izin veriyor. Sayfadaki tanıma göre ticari olmayan kullanım, esas olarak ticari kazanç ya da parasal karşılık amacı taşımayan kullanım.

Pratikte şöyle okuyorum. Model sayfasında CC BY ya da CC BY-SA görüyorsanız basıp satabilirsiniz, ilan açıklamasına tasarımcının adını ve lisansı yazmanız gerekir. CC BY-ND'de de satış serbest ama modeli değiştiremezsiniz. Lisansın içinde NC varsa basılı ürünü satmak, pazaryerine koymak ya da ücretli bir atölyede kullanmak bu iznin kapsamı dışında kalır.

Thingiverse, Printables ve MakerWorld her modelin lisansını sayfasında gösteriyor, ama aynı tasarımcı bir modeli üç sitede farklı lisansla paylaşmış olabiliyor. Siteler kendi lisans seçeneklerini ve kullanım koşullarını da ekleyebiliyor, o yüzden indirdiğiniz sitenin koşullarını da okuyun. Remiks modellere ayrıca dikkat: NC lisanslı bir modelin remiksini satamazsınız, remiksi yapan kişi kendi sayfasında daha serbest bir lisans seçmiş olsa bile. O kişi, orijinal tasarımcının vermediği bir izni size veremez.

Benim alışkanlığım: satış amaçlı indirdiğim her modelin sayfasının ekran görüntüsünü tarihiyle birlikte bir klasörde tutuyorum. Ticari kullanım için tasarımcıya yazıp izin ya da ücretli lisans almak çoğu zaman sanıldığından kolay ve ucuz. Ödediğiniz lisans bedelinin faturası ya da makbuzu da gider olarak işinize yarar.
2 4 yorum
Yorumlar (4)
@lamer · 10 gün önce 5
Etsy'de dijital ürün satan biri olarak bu konunun diğer tarafını yaşadım. Kendi tasarımımın başka bir satıcının mağazasında basılı ürün olarak satıldığını gördüm, model sayfamda NC lisans açıkça yazıyordu. Etsy'ye fikri mülkiyet bildirimi yaptım, ilan kaldırıldı ama satıcı başka bir mağazayla geri döndü. Yani ihlal çoğu zaman fark ediliyor ve tasarımcılar şikâyet ediyor. Satıcı tarafına bir risk daha hatırlatayım: pazaryerleri tekrarlanan ihlal bildirimlerinden sonra mağazayı askıya alabiliyor, yani tek bir NC modeli satmak bütün mağazayı tehlikeye atabilir. Ekran görüntüsü alışkanlığına katılıyorum ama bir şey eklerim: başkasına ait bir modeli birisi kendi adına CC BY ile yüklemiş olabilir. Sayfadaki lisans, yükleyenin gerçekten tasarımın sahibi olduğunu garanti etmiyor. Popüler bir karakter ya da marka içeren bir model CC BY görünüyorsa iki kez düşünün.
@minyaturcu · 10 gün önce 3
Minyatür tarafında iş biraz farklı işliyor. Birçok tasarımcı modelleri abonelik sistemleriyle satıyor ve ticari basım için ayrı, daha pahalı bir satıcı kademesi sunuyor. O kademeye abone olunca basıp satma hakkın oluyor, bazıları ilan açıklamasında tasarımcının adını da istiyor. Ücretsiz sitelerdeki NC modellerle uğraşmak yerine bu yolu öneririm.
@aysegulhoca · 9 gün önce 0
Ücretli atölye kısmı benim için önemli bir not oldu. Okulda NC modelleri ders materyali olarak kullanıyorum ama hafta sonu ücretli atölyede aynı modelleri kullanmanın sorun olabileceğini düşünmemiştim. Atölye için CC BY modellerden bir liste yapıp kalanını çocuklara sıfırdan tasarlatacağım.
@elifaksoy · 9 gün önce 4
Etsy'de satanlar için en sağlam yol yine kendi tasarımı. İlk iki yılımda satışlarımın neredeyse tamamı kendi çizdiğim vazolar ve duvar dekorlarıydı, lisans derdim hiç olmadı. Başta bir modeli biraz değiştirip satmak cazip geliyor ama alıcılar özgün tasarımı fark ediyor ve ona daha çok ödüyor. Model sitelerini ben ilham ve teknik çözüm için kullanıyorum, menteşe nasıl yapılmış, vida yuvası nasıl çizilmiş gibi.