Kariyerinin bir noktasında şunu fark ediyorsun: en büyük sorun iş bulamamak değil, gelen her işi kabul etmek. Herkes meşgul, herkes yorgun, ama kimse tam olarak ilerlemiyor. Bunun arkasında genelde tek bir eksik beceri var, hayır diyebilmek.
Bu yazı, hayır demeyi kabalık olarak değil, öncelik yönetimi olarak ele alıyor.
Evet demenin görünmeyen faturası
Her evet, henüz gelmemiş bir işe verilmiş hayır demek. Takvim dolduğunda gerçekten önemli bir fırsat çıktığında yer kalmıyor.
Bir de dikkat maliyeti var. Küçük işler sadece süre almıyor, zihinsel alan da işgal ediyor. Beş küçük taahhüdü taşımak, tek büyük işi taşımaktan daha yorucu olabiliyor.
Bunu somutlaştırmak için basit bir soru işe yarıyor: bu işi bugün yapmam gerekseydi kabul eder miydim. Gelecekteki takvim boş göründüğü için evet demek, en yaygın planlama yanılgısı.
Fırsat sanılan işler
Bazı teklifler fırsat kılığında geliyor. Görünürlük sağlayacağı söylenen ücretsiz işler, ilerde büyük bütçe vaadiyle gelen küçük projeler, sadece tanıdık olduğu için reddedilemeyen ricalar.
Bunları değerlendirmek için üç filtre kullanılabilir. Birincisi, bu iş bittiğinde elimde ne kalıyor, yani gelir, öğrenme ya da gerçek bir bağlantı. İkincisi, bu işi yapan kişi olarak tanınmak istiyor muyum. Üçüncüsü, vazgeçtiğim şey ne.
Üçü de zayıfsa cevap net. Görünürlük vaadi, çoğu zaman ölçülemeyen bir para birimi.
Hayır demenin dili
Çoğu insan reddetmekte zorlanıyor çünkü uzun açıklama yapması gerektiğini sanıyor. Oysa uzun açıklama, karşı tarafa pazarlık alanı açıyor ve konuşmayı uzatıyor.
İşleyen kalıp kısa ve net: teşekkür, net ret, mümkünse bir alternatif. "Teklif için teşekkürler, şu dönemde kapasitem yok. Bu işi iyi yapacak birini önerebilirim" cümlesi hem ilişkiyi koruyor hem konuyu kapatıyor.
Yalan gerekçe uydurmamak da önemli. Uydurulan bahaneler zaman içinde takip edilmesi gereken hikâyelere dönüşüyor. Kapasitem yok demek yeterli ve dürüst.
Belki demek en kötüsü
Kararsız cevaplar hem karşı tarafı bekletiyor hem seni meşgul ediyor. Net olmayan bir belki, aslında ertelenmiş bir hayır. Karşı taraf plan yapamıyor, sen de o konuyu zihninde açık tutuyorsun.
Gerçekten düşünmen gereken durumlarda tarih vermek çözüyor: "Cuma günü net cevap vereyim" demek hem alan açıyor hem netlik sağlıyor.
Önceden kural koymak
Her teklifi tek tek değerlendirmek yorucu. Önceden kural koymak karar yükünü azaltıyor. Örneğin ücretsiz iş yapmama kuralı, belirli bir bütçenin altına inmeme kuralı, haftada en fazla iki dış toplantı kuralı.
Kural olduğunda reddetmek kişisel olmaktan çıkıyor. "Ücretsiz proje almıyorum" demek, o kişiye özel bir değerlendirme yapmadığın anlamına geliyor ve bu ilişkiyi koruyor.
Ekip içinde hayır demek
Kurum içinde bu daha zor, çünkü reddetmek işbirliğine kapalı görünmekten korkuluyor. Burada işe yarayan yöntem, hayır demek yerine öncelik sorusunu masaya koymak.
"Bunu yapabilirim, ama bu hafta şu iş üzerindeydim. Hangisinin öne geçmesini istersin" cümlesi kimseyi reddetmiyor, kararı doğru yere taşıyor. Çoğu zaman karşı taraf işin o kadar acil olmadığını fark ediyor.
Yük hafifleyince ne oluyor
Takvimde boşluk açmak tembellik değil, derin çalışmanın ön şartı. Gerçekten değerli işler, araya sıkıştırılmış yirmi dakikalarda değil, kesintisiz bloklarda çıkıyor.
Bir deneme yapmak istersen şu basit egzersiz işe yarıyor: önümüzdeki iki hafta boyunca gelen her yeni teklife otomatik evet demek yerine yirmi dört saat bekle. Bu kısa mesafe, kaç evetin aslında refleks olduğunu gösteriyor. Benzer üretkenlik deneylerini kanallarda paylaşmak da başkalarının işine yarıyor.
Paylaş
inovanadolu
inovanadolu platformu
Henüz yorum yok
İlk yorumu sen yaz
Bu yazı hakkında ilk sözü söyleyen sen ol. Deneyimini paylaş, katılmadığın yeri yaz ya da merak ettiğini sor.