karar verme süreci

Karar verme, belirlibir başlangıç noktası olan ve buradan itibaren değişik iş, faaliyet veya düşüncelerin birbirini izlediği ve sonunda bir tercihin yapılması ile sonuçlanan bir işler topluluğu, süreçtir.

Karar verme süreci 5 safha içinde incelenebilir:

Amaç belirleme veya sorun tanımlama

İlk olarak karar vericinin kendisine gelen bilgi ve data sonucu ortada kararı gerektiren bir durumun olduğunu kabul etmesi, algılaması gerekmektedir.
Yönetici karar verilmesi gereken bir sorun olup olmadığını veya yeni amaçlar belirlemek gerekip gerekmediğini algıladıktan sonra karar sürecinin birinci safhasına geçilir.

Amaç Belirleme: Amaç, gelecekte ulaşılmak veya gerçekleştirilmek istenen durumu ifade eder.
Amaç belirleme, karar süreci için tayin edici bir öneme sahiptir. Çünkü karar sürecinin diğer safhaları belirlenen amaç doğrultusunda ele alınacaktır. Bir organizasyonda en alt kademeden en üst kademeye kadar yöneticiler amaç belirleme safhası ile ilgilenirler. Üst kademe yöneticileri daha çok stratejik nitelikte, uzun vadeli amaçlarla ilgilenirken, orta kademeler uygulamaya dönük orta ve kısa vadeli , alt kademe yöneticiler ise kısa vadeli amaçlarla ilgilidirler. Amaç belirleme, amaç açıklaması ile sonuçlanacaktır.

Amaç ve sorunları irdeleme

Sorun, arzu edilen doğrultuda ilerlerken ortaya çıkan engel veya engeller olarak tarif edilir.
Ulaşılmak istenen amacın belirlenmesi veya karşılaşılan sorunun tanımlanması ile karar verme sürecinin birinci safhası tamamlanmış olur.
“İYİ TANIMLANMIŞ SORUN YARI YARIYA ÇÖZÜLMÜŞ SORUNDUR”

Sorunların daha sistematik bir şekilde tanımı ve irdelenmesi ile ilgili çeşitli teknikler geliştirilmiştir:
- Pareto Analizi
- Balık Kılçığı Tekniği
- Sebep-Sonuç Analizi
- Akış Diyagramları

Alternatif belirleme

Tarif edilen sorunu ortadan kaldıracak veya belirlenen amaca ulaşılmasını sağlayacak çözüm alternatiflerinin geliştirilmesinde kullanılabilecek tekniklerden biri Beyin Fırtınası’dır. Bu tekniğin temeli, bir sorun üzerinde düşünen grup üyelerinin, bu sorunun çözümü ile ilgili olarak akıllarına gelen, düşünebildikleri her türlü fikri, hiçbir eleştiri ve değerlemeye tabi tutulmadan söylemeleri ve yazmalarına dayanmaktadır.

Alternatifleri irdeleme ve değerleme

Geliştirilen alternatifler; teknik olarak uygulanabilirlik, maliyet, sosyal açıdan arzu edilirlik, öngördüğü kaynak miktarı, başarı olasılığının derecesi, uzun vade-kısa vade dengelerine etkisi, değişik kişi ve grupların bekleyişlerine uygunluğu, muhtemel sonuçlar, işletme kültürüne veya yönetim tarzına uygunluğu açılarından irdelenmektedir. Bu safhanın amacı , alternatifler arasında uygulama ve başarı şansı yüksek olanları ön plana getirmektir.


Seçim kriterini belirleme ve seçim yapma

Karar verme sürecinin son safhası alternatifler arasından seçim yapmaktır. Seçimi yapabilmek için bir seçim kriterine ihtiyaç vardır. Seçim kriteri,alternatif veya seçeneklerin özelliklerinden hangilerinin bunları karar olarak seçerken kullanılacağını ifade etmektedir(Maliyet). Seçilen alternatif yöneticinin kararını temsil etmektedir.