@beyazyakali
· 1 gün önce
beynin orta bölgesindeki substantia nigra denen alanda dopamin üreten sinir hücrelerinin yavaş yavaş kaybıyla ortaya çıkan ilerleyici nörolojik hastalık. adını, 1817'de 'titreyen felç' üzerine bir deneme yayımlayan ingiliz hekim james parkinson'dan alıyor. hareket belirtileri genellikle bu hücrelerin önemli bir bölümü kaybedildikten sonra fark ediliyor.
en bilinen belirtileri istirahat halindeki titreme, hareketlerde yavaşlama, kas sertliği ve denge bozukluğu. bunların yanında koku kaybı, uyku sorunları, kabızlık, depresyon ve bilişsel değişiklikler gibi hareket dışı belirtiler de görülüyor; bir kısmı yıllar önce başlayabiliyor. alzheimer'dan sonra en yaygın nörodejeneratif hastalık olarak kabul ediliyor ve dünyada milyonlarca kişiyi etkiliyor.
tedavi bugün belirtileri kontrol etmeye dayanıyor; hastalığın ilerleyişini durduran onaylı bir ilaç yok. temel ilaç levodopa, ona ek ya da alternatif olarak dopamin agonisti ilaçlar, ileri evrede ise derin beyin stimülasyonu kullanılıyor. eylül 2026'da onaylanan tavapadon, farklı bir dopamin reseptörü ailesini hedefleyerek bu listeye yeni bir sınıf ekledi.
en bilinen belirtileri istirahat halindeki titreme, hareketlerde yavaşlama, kas sertliği ve denge bozukluğu. bunların yanında koku kaybı, uyku sorunları, kabızlık, depresyon ve bilişsel değişiklikler gibi hareket dışı belirtiler de görülüyor; bir kısmı yıllar önce başlayabiliyor. alzheimer'dan sonra en yaygın nörodejeneratif hastalık olarak kabul ediliyor ve dünyada milyonlarca kişiyi etkiliyor.
tedavi bugün belirtileri kontrol etmeye dayanıyor; hastalığın ilerleyişini durduran onaylı bir ilaç yok. temel ilaç levodopa, ona ek ya da alternatif olarak dopamin agonisti ilaçlar, ileri evrede ise derin beyin stimülasyonu kullanılıyor. eylül 2026'da onaylanan tavapadon, farklı bir dopamin reseptörü ailesini hedefleyerek bu listeye yeni bir sınıf ekledi.