Daha iyi bir Türkiye mümkün! Türkiye'nin girişimcilik ve inovasyon topluluğu·2018'den beri

Rastgele başlık

İnovasyon ve Girişimcilik Sözlüğü

/sozlukinovanadolu

inovanadolu Sözlük, içeriği kullanıcılar tarafından oluşturulan, inovasyon, girişimcilik, teknoloji vb. konularda başlıkların oluşturulduğu ve tanımlandığı, kategorisindeki en büyük Türkçe kaynaktır.

türkiye yapay zeka eylem planı Kavramlar

@noway · 62 gün önce

haziran 2026'da açıklanan, 2026-2030 dönemini kapsayan ulusal yapay zeka stratejisi. resmi gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi.

dört eksen üzerine kurulu: 'fark et', 'istifade et', 'üret' ve 'yönet' — toplam 16 öncelikli eylem içeriyor. isimlendirme farkındalıktan üretime, oradan da düzenlemeye uzanan bir sıralama hedeflediklerini gösteriyor.

somut hedeflerden öne çıkanlar: kamu yatırım programlarında yapay zeka projelerine en az %2 pay ayrılması ve kamu kurumlarının yerli çözümler için 'ilk kullanıcı ve referans müşteri' rolü üstlenmesi — ki bu, yerli girişimler için en kritik madde olabilir çünkü erken aşama şirketin en büyük sorunu ilk kurumsal müşteriyi bulmaktır. ayrıca yapay zeka büyüme fonu, 2030'a kadar veri merkezi kurulu gücünün 1 gigavata çıkarılması, 10 bin ileri düzey uzman ve 100 bin uygulama profesyoneli yetiştirilmesi hedefleri var.

toplamda 1 trilyon lirayı aşan ekonomik değer öngörülüyor. planın gerçek sınavı hedeflerin büyüklüğü değil, kamu alımı ve insan kaynağı ayaklarının fiilen işleyip işlemeyeceği olacak.

devamını oku →

12 başlığa git

aselsan Kavramlar

@noway · 94 gün önce

Türkiye'nin en büyük savunma elektroniği şirketi; haberleşme sistemlerinden radar ve elektro optiğe, elektronik harpten hava savunma sistemlerine uzanan portföyüyle savunma sanayiinin elektronik omurgası. bayraktar tb2 dahil birçok platformun gözü ve beyni sayılan alt sistemler buradan çıkar; korkut ve hisar gibi hava savunma çözümleri, hava savunma sistemleri yarışması türü kategorilerin gerçek dünya karşılığıdır. teknofest ekosisteminde sergi, sponsorluk ve jüri düzeyinde yer alır; mikroelektronikten yapay zekaya açtığı araştırma kadroları, yarışmalardan yetişen gençliğin ana istihdam adreslerindendir.

devamını oku →

12 başlığa git

p-72 deniz karakol uçağı Donanım

@turkishpower · 47 gün önce

atr 72-600 yolcu uçağının deniz karakol ve denizaltı savunma harbi uçağına dönüştürülmüş sürümü; meltem-3 projesi kapsamında tusaş ve italyan leonardo iş birliğiyle üretildi. 2020'lerde deniz kuvvetleri'ne teslim edildi.

donanım tarafında gözetleme radarı, elektro-optik sistem, sonoboy atma ve dinleme sistemi, manyetik anomali dedektörü, elektronik destek sistemi, torpido ve gemisavar füze taşıma. görev sistemi büyük ölçüde türk yazılımı.

kısacası denizaltı savunma harbi için uçak, gemi ve helikopterle birlikte üçlü kabiliyetin hava ayağı; aksungur insansız tarafta aynı görevi tamamlıyor. yolcu uçağı gövdesinin askeri göreve dönüştürülmesi, sıfırdan uçak tasarlamaktan ekonomik bir yol.

devamını oku →

8 başlığa git

yapay zeka Kavramlar

@selimkolcak · 53 gün önce

makineye, normalde insan zekâsına ihtiyaç duyan işleri yaptırma girişimi; kökeni 1840'lara kadar gider.

evet 1840'lar: ada lovelace, babbage'ın analitik makinesi için yazdığı notlarda şunu söyledi: "analitik makinenin herhangi bir şeyi kendiliğinden yaratma iddiası yoktur. yalnızca ona nasıl yapılacağını emretmeyi bildiğimiz şeyleri yapabilir." turing 1950'de buna "lady lovelace'ın itirazı" adını verip cevap vermeye çalıştı ve bugün hâlâ aynı tartışmadayız: model yaratıyor mu, yoksa gördüğünü mü karıştırıyor?

benim cevabım ikisi de: modeller eğitildikleri verinin dışına çıkamıyor ama o verinin içinde insanın göremediği bağlantıları buluyor, tıpkı deep blue'nun kasparov'a karşı kimsenin öngörmediği hamleyi bulması gibi. lovelace haklıydı, turing de haklıydı; "yaratıcılık" kelimesini ikisi farklı tanımlıyordu. bugün bu teknolojiyi kullanırken hangi tanımı kastettiğinizi bilmek, aracın limitini bilmek demek.

devamını oku →

8 başlığa git

innovators under 35 Kurumlar

@inovanadolu · 133 gün önce

innovators under 35, MIT Technology Review dergisi tarafından her yıl yayımlanan, 35 yaş altı dünyanın en etkili genç yenilikçilerini listeleyen prestijli bir sıralamadır. Türkiye'den birçok başarılı girişimci ve akademisyen bu listeye girerek Türk inovasyon yeteneğini küresel ölçekte kanıtlamıştır.

7 başlığa git

hype döngüsü Kavramlar

@noway · 44 gün önce

araştırma şirketi gartner'ın 1995'ten beri her yıl yayımladığı, yeni bir teknolojinin beklentiler açısından geçtiği beş evreyi gösteren eğri: teknoloji tetikleyicisi, şişirilmiş beklentilerin zirvesi, hayal kırıklığı çukuru, aydınlanma yokuşu ve verimlilik platosu. ingilizce adıyla hype cycle. bilimsel bir yasa değil, bir gözlem modeli; ama teknoloji yatırımlarında zamanlama konuşulurken en çok başvurulan çerçeve.

mantık basit konusuna gelince, bir teknoloji ilk kez görünür olduğunda basın ve yatırımcılar onu olduğundan büyük anlatır, ilk ürünler beklentiyi karşılamaz, ilgi ve para çekilir, sessiz dönemde gerçek kullanım alanları bulunur ve teknoloji sonunda sıradanlaşarak yerine oturur. eğrinin her noktasında farklı bir davranış doğru: zirvede alım yapan şirket pahalı ve olgunlaşmamış teknolojiye para öder, çukurda vazgeçen ise birkaç yıl sonra rakiplerinin gerisinde kalır. gartner her teknolojiye 'platoya ulaşması iki yıl, beş yıl, on yıl' gibi tahminler ekler ve bu tahminler sıkça yanılır; kimi teknolojiler (3d televizyon, google glass) platoya hiç ulaşmadan eğriden düşer.

metaverse son yılların ders kitabı örneği: 2021'de zirve, 2023'te çukur; meta platforms on milyarlarca dolar harcadıktan sonra gündemi yapay zekaya çevirdi. blockchain ve nft aynı yolu izledi. üretken yapay zeka ise 2023'te zirveye çıktı, 2024 raporunda çukura doğru kaydı ama kullanım hiç düşmediği için modelin sınırlarını da gösterdi; bazı teknolojiler çukuru yaşamadan platoya gidebiliyor. daha eski örnekler için internetin kendisi iyi bir ölçü, 2000 balonu zirve, 2001-2003 çukur, sonrası plato; facebook tam çukurdan çıkış döneminde kuruldu.

girişimci için pratik kullanım iki türlü. yatırım alırken teknolojinin eğrinin neresinde konuşulduğunu bilmek fiyatı belirler; zirvede 'metaverse girişimi' olmak para bulmayı kolaylaştırır, çukurda aynı ürünü başka bir adla anlatmak gerekir. ürün geliştirirken ise müşterinin beklentisini yönetmek için kullanılır; teknoloji çukurdayken 'bunu ne için kullanabiliyoruz' sorusuna dürüst cevap veren şirketler platoya ilk çıkanlar oluyor. türkiye'de kurumsal inovasyon ekipleri gartner raporunu yıllık teknoloji radarı hazırlarken başlangıç noktası olarak kullanıyor; teknoloji olgunluk seviyesi ölçeğiyle birlikte okumak, 'çalışıyor mu' ile 'konuşuluyor mu' sorularını ayırmayı sağlıyor.

devamını oku →

6 başlığa git

yagi anteni Donanım

@orbitalbaris · 4 gün önce

bir besleme elemanı, onun arkasında bir yansıtıcı ve önünde bir ya da daha fazla yönlendirici elemandan oluşan yönlü anten. çatılardaki eski televizyon antenleri bu tasarımın en tanıdık örneğidir. elemanların uzunluğu ve aralarındaki mesafe çalışılacak frekansa göre hesaplanır. yönlendirici sayısı arttıkça kazanç yükselir, buna karşılık ışıma demeti daralır ve anteni hedefe daha hassas çevirmek gerekir.

uydu dinleyen amatörler için yagi, dikey antenden sonraki doğal adımdır. dikey anten her yönden dinler, kurulumu kolaydır ama zayıf sinyaller gürültünün içinde kaybolur. yagi ise sinyali tek yönden toplayarak gürültü tabanının üstüne çıkarır. alçak yörüngedeki bir uydu gökyüzünü birkaç dakikada geçtiği için yagi'nin bir rotatorla uyduyu takip etmesi gerekir. rotatorun kalibrasyonu, rüzgârda dişlilerin boşluk yapması ve kuzey ayarının kayması genellikle işin en çok vakit alan kısmıdır.

uydu sinyalleri yolda polarizasyonu dönerek gelir. tek düzlemli bir yagi bu dönüş yüzünden sinyalde periyodik zayıflamalar görür. bunu azaltmak için birbirine dik iki yagi'nin aynı bom üzerine yerleştirildiği çapraz yagi tasarımı kullanılır ve uygun faz farkıyla beslendiğinde dairesel polarizasyona yaklaşır. evde yapılan antenlerde ölçüleri birkaç milimetre hassasiyetle tutmak ve besleme noktasında empedans uyumunu kontrol etmek sonuçları ciddi biçimde değiştirir. kurulumda sık yapılan hata, iyi bir anteni uzun ve kalitesiz bir kabloyla alıcıya bağlamaktır. kablonun kaybı antenin kazandırdığını yer. alçak gürültülü ön yükselteci antenin hemen dibine koymak ve kabloyu kısa tutmak bu yüzden en ucuz iyileştirmedir. satnogs ağına bağlı bir yer istasyonu kuranların çoğu bu dersi ilk aylarda öğrenir. alıcı tarafında genellikle bir yazılım tanımlı telsiz kullanılır.

devamını oku →

6 başlığa git

ninite Yabancı Girişimler

@aysegulhoca · 2 gün önce

windows bilgisayarlara sık kullanılan ücretsiz programları tek seferde, soru sormadan kuran web tabanlı hizmet. sitede tarayıcılar, medya oynatıcılar, arşiv programları, ofis araçları, geliştirici araçları ve yardımcı programlar kategoriler halinde listelenir. kullanıcı istediklerini işaretler, site ona özel küçük bir kurulum dosyası hazırlar. dosya çalıştırıldığında seçilen programların hepsi arka planda kurulur, araç çubuğu ve ek uygulama teklifleri atlanır.

asıl kullanışlı tarafı güncellemedir. aynı kurulum dosyası aylar sonra tekrar çalıştırıldığında zaten güncel olan programları atlar, eskiyenleri günceller. ailedeki bilgisayarlara bakan biri için bu, büyüklerin masaüstüne tek bir dosya bırakıp 'ayda bir çift tıkla' demek anlamına gelir. format sonrası temiz kurulumda da saatler süren ileri, ileri, kabul ediyorum tıklamasını yarım saate indirir.

sınırları da net. yalnızca windows için çalışır, sadece listedeki programları kurabilir. e-imza sürücüleri, banka eklentileri ya da yerel kamu yazılımları gibi programlar listede yoktur, bunları yine elle kurmak gerekir. listedeki programların önemli kısmı açık kaynak ya da ücretsiz yazılımlardır, ücretli lisans gerektiren paketler yer almaz. okul ve şirketlerde kullanmadan önce lisans koşullarına bakmak şarttır. ücretsiz sürüm ev kullanımı içindir, kurumlar için ayrı ve ücretli sürümler sunulur. bilgisayar laboratuvarında kullanmak isteyen bir öğretmenin önce bilişim sorumlusuyla konuşması ve yazılı onay alması doğru olur. kurumsal ortamda benzer işi windows'un kendi paket yöneticisi komut satırından da yapabilir ama evdeki büyüklere komut satırı öğretmek yerine tek dosya bırakmak çok daha gerçekçidir. izinsiz kurulan araçların gölge it sorununa dönüşmemesi de kurum tarafının dikkat etmesi gereken bir noktadır.

devamını oku →

6 başlığa git

ndir sensör Donanım

@aysegulhoca · 2 gün önce

kızılötesi ışığın gaz tarafından soğurulmasını ölçerek ortamdaki karbondioksit miktarını bulan algılayıcı. açılımı dağıtıcı olmayan kızılötesidir. küçük bir odacığın bir ucunda kızılötesi kaynak, diğer ucunda karbondioksidin soğurduğu dalga boyuna ayarlı filtreli bir dedektör bulunur. odacıktaki karbondioksit arttıkça dedektöre ulaşan ışık azalır ve bu fark milyonda bir birimine, yani ppm değerine çevrilir.

piyasada çok daha ucuz 'co2 sensörü' diye satılan metal oksit tabanlı algılayıcılar da var. bunlar karbondioksidi doğrudan ölçmez, uçucu organik bileşiklerden bir tahmin üretir ve çıktıları genellikle eşdeğer co2 diye geçer. sınıfta, ofiste ya da evde havalandırma kararı verilecekse gerçek ölçüm yapan ndir tipini seçmek gerekir. fiyat farkı ciddi olsa da proje bütçesinde en pahalı parçanın sensör olması normaldir.

kalibrasyonun mantığını bilmek önemlidir. dış havadaki karbondioksit yaklaşık 400 ppm civarında olduğu için sensörü bir süre açık havada tutup bu değere oturtmak yaygın ve kabul gören yöntemdir. birçok sensörde ayrıca otomatik taban kalibrasyonu bulunur, cihaz belirli bir süre içinde gördüğü en düşük değeri dış hava kabul eder. ortam hiç tam havalanmıyorsa bu özellik tabanı günler içinde yanlış yere çekebilir, veri sayfasından ayarına bakmak gerekir.

okullarda çok verimli bir öğrenme projesi çıkar. öğrenciler eşikleri kendileri belirleyip yeşil, sarı, kırmızı ışık yapar, 30 kişilik bir sınıfta camlar kapalıyken değerin ders ortasında nasıl tırmandığını kendi gözleriyle görür. bu eşikleri bir sağlık sınırı olarak değil havalandırma hatırlatıcısı olarak sunmak doğru olur. veriyi kaydedip grafik çizmek matematikle, kutuyu basmak tasarımla bağ kurar ve robotik kodlama eğitimi için somut bir bahane olur. aynı sensör akıllı ev ve nesnelerin interneti projelerinde de havalandırmayı otomatik tetiklemek için kullanılır.

devamını oku →

6 başlığa git

enkoder Donanım

@servomotor · 18 saat önce

bir milin dönüşünü ya da doğrusal bir hareketi elektrik sinyaline çeviren algılayıcı. motor kontrolünde, robotlarda, takım tezgâhlarında ve servo sistemlerinde konum ve hız bilgisinin ana kaynağıdır. iki büyük aileye ayrılır. artımlı enkoder her adımda bir darbe üretir ve konumu bu darbeleri sayarak bulur. mutlak enkoder ise her konum için benzersiz bir değer verir, enerji kesilip geri geldiğinde nerede olduğunu bilir.

artımlı enkoderlerde genellikle doksan derece faz farklı iki kanal bulunur, buna dördün çıkış denir. hangi kanalın önce değiştiğine bakılarak dönüş yönü anlaşılır, her iki kanalın her kenarı sayılarak çözünürlük dört katına çıkarılır. bu darbeleri kaçırmadan saymak için donanım sayıcısı ya da kesme tabanlı hızlı bir kod gerekir. genel amaçlı bir işletim sistemi üzerinde betik diliyle sayım yapmak yük altında darbe kaçırır ve odometri hatası olarak geri döner.

algılama yöntemi de önemlidir. optik enkoderler yüksek çözünürlük verir ama toz, talaş ve yağ buharına hassastır, atölyede kapalı gövdeli model seçmek gerekir. manyetik enkoderler, çoğu zaman hall sensörü ya da manyetorezistif eleman kullanır, kirlenmeye çok daha dayanıklıdır ve tezgâh ortamında yeterli çözünürlüğü sunar. kumpaslarda ve bazı cetvellerde kapasitif okuma da kullanılır.

mekanik bağlantı sık atlanır. enkoderi mile rijit bağlamak rulmanı da enkoderi de yorar, küçük bir eksen kaçıklığı bile sinyalde dalgalanma yaratır. esnek kaplin kullanmak, kabloyu soğutma sıvısından korumak ve besleme gerilimini kılavuzdaki sınırda tutmak uzun ömrün şartıdır. dijital okuma ekranı projelerinde ve fırçasız motor sürücülerinde de aynı kurallar geçerlidir.

devamını oku →

6 başlığa git

12 voltluk akü Donanım

@voltajci · 2 gün önce

elektrikli araçlarda büyük çekiş bataryasının yanında duran, klasik otomobillerdekine benzeyen küçük akü. ismi benzinli araç dünyasından tanıdık gelse de elektrikli araçta görevi farklıdır. motoru çalıştırmaz, onun yerine kapı kilitleri, ekranlar, kontrol üniteleri ve en önemlisi yüksek gerilimli lityum iyon batarya paketini devreye alan kontaktörler bu aküyle beslenir. akü biterse ana batarya ne kadar dolu olursa olsun araç uyanmaz, kapılar açılmaz, uygulama da araca ulaşamaz.

normal işleyişte ana batarya bir dönüştürücü üzerinden bu aküyü zaman zaman şarj eder. ama araç park halindeyken de uzaktan bağlantı, alarm ve bazı yazılım servisleri sessizce akım çeker. telefondan aracı sık sık kontrol etmek aracı uyandırır ve aküyü yorar. akü yaşlandıkça, soğuk havalarda ya da araç günlerce kullanılmadan durduğunda bu denge bozulabilir. ilginç biçimde bu sorun en çok az kullanılan araçlarda ortaya çıkar.

pratik dersler basittir. akü sağlığını periyodik bakımda ölçtürmek, uzun süre park edilecekse uygulamadaki gereksiz uzaktan özellikleri kapatmak ve takviye gerekirse yalnızca kılavuzda gösterilen noktaları kullanmak. takviye noktası her modelde farklı yerdedir, bazen ön bagajın içinde gizli bir kapağın altındadır. bazı yeni modellerde bu akü kurşun asit yerine lityum tabanlı olarak gelir ama mantık değişmez.

elektrikli otomobil sahiplerinin en çok şaşırdığı arızalardan biridir çünkü gösterge yüzde 70 şarj derken araç tamamen ölü görünür. evdeki şarj ünitesinin atmasıyla da karıştırılmaması gerekir, o başka bir meseledir ve çoğu zaman kaçak akım rölesi ile ilgilidir.

devamını oku →

6 başlığa git

çok zamanlı elektrik tarifesi Kavramlar

@voltajci · 1 gün önce

elektriğin gün içindeki saat dilimine göre farklı birim fiyattan faturalandığı tarife türü. evlerde yaygın kullanılan üç zamanlı yapıda gün kabaca gündüz, puant ve gece olarak üçe bölünür. puant dilimi akşamüstünden gece saatlerine kadar uzanan, şebekenin en çok yüklendiği aralıktır ve en pahalı dilim odur. gece dilimi en ucuzudur, gündüz dilimi ise ikisinin arasında kalır. dilim saatleri ve birim fiyatlar dönem dönem güncellenir, güncelini dağıtım şirketinden ya da faturadan teyit etmek gerekir.

bu tarifeye geçmek sayacın çok zamanlı ölçüm yapabilmesine bağlıdır. elektronik sayaçların çoğu bunu zaten destekler, geçiş için tedarikçiye başvurmak yeterli olur. bazı dağıtım şirketleri müşteri ekranında saatlik tüketim verisini indirmeye izin verir ve karar vermenin en sağlam yolu bu veriyi dilimlere bölüp mevcut tek zamanlı faturayla kıyaslamaktır.

sık yapılan hata, evde gündüz çok vakit geçirildiği için tarifenin kötü olacağını ya da gece çalışan makineler sayesinde mutlaka kazandıracağını varsaymaktır. bilgisayar ve monitör gibi yükler çoğu zaman tahmin edilenden az çeker, faturayı asıl şişiren akşam saatlerinde aynı anda çalışan ocak, çamaşır makinesi, ısıtıcı ve televizyondur. o yükler puanttan kaydırılamıyorsa çok zamanlı tarife tek zamanlıdan pahalıya bile gelebilir.

kazanç, zamanlayıcısı olan bulaşık ve çamaşır makinesini gece dilimine itmekle, elektrikli otomobil şarjını gece başlatmakla ya da ısı pompası gibi büyük bir yükü akıllıca planlamakla gelir. akıllı ev senaryoları ve ileride evde enerji depolama imkânı bu tarifeyle birlikte düşünüldüğünde anlam kazanır. yani tarifenin kendisinden çok alışkanlık belirleyicidir.

devamını oku →

6 başlığa git

marka kılavuzu Kavramlar

@nisantekin · 4 gün önce

bir markanın logosunun, renklerinin, yazı tiplerinin ve görsel dilinin nasıl kullanılacağını tarif eden belge. marka kimliği tasarlandıktan sonra o kimliğin farklı ellerde bozulmadan yaşaması için hazırlanır. içinde genelde logo versiyonları, koruma alanı, en küçük kullanım boyutu, yanlış kullanım örnekleri, baskı ve ekran için ayrı renk kodları, yazı tipleri ve örnek uygulamalar bulunur.

büyük kurumlarda yüzlerce sayfaya varabilir ve iç ekipler, ajanslar, tedarikçiler tarafından gerçekten kullanılır. küçük işletmede durum farklı. pastaneye ya da kuaföre teslim edilen otuz kırk sayfalık PDF büyük ihtimalle hiç açılmaz. matbaacı ya da sosyal medyayı yöneten akraba logoyu mesajla ister, eldeki ilk dosya gider, logo uzatılır, renk gözle tutturulur. kılavuzda yasak diye gösterilen her şey birkaç ay içinde tabelada görülür.

bu yüzden küçük işletmeler için daha işe yarar bir teslim biçimi öne çıkıyor. tek sayfalık bir özet (logonun iki versiyonu, renk kodları, yazı tipinin adı ve tek bir yasak örneği), dosya adı ne işe yaradığını söyleyen düzenli bir klasör ve kullanıma hazır şablonlar. kural şablonun içine gömülünce uyulur, kılavuzu okumak yerine şablonu açmak daha kolaydır. dosya adlarında Türkçe karakter ve boşluk yerine tire kullanmak, mesajlaşma uygulamalarının ve bazı e-posta istemcilerinin dosya adını bozmasını önler.

uzun kılavuz yine de değerli, özellikle büyümeyi planlayan, ajansla ya da birden fazla tasarımcıyla çalışacak işletmelerde. fiyatlandırmada ilginç bir ayrıntı var, uzun kılavuz pakete gömülünce kimse değerini sormaz, şablonlar ayrı kalem olarak gösterildiğinde ise müşteri çoğu zaman onları ister ve ücretini sorun etmez. kılavuza erişilebilir renk paleti kurallarını eklemek ve sosyal medya yöneticisi ile paylaşılacak kısa bir sürüm hazırlamak, belgenin raftan inmesini sağlar.

devamını oku →

6 başlığa git

tekrar satın alma oranı Kavramlar

@fincan · 1 gün önce

belli bir dönemde ilk kez alışveriş yapan müşterilerin ne kadarının ikinci kez sipariş verdiğini gösteren oran. küçük bir e-ticaret işletmesi için belki en dürüst sağlık göstergesi, çünkü reklamla ilk siparişi almak kolaydır, ikinci siparişi ise ancak ürün getirir.

oranı anlamlı okumanın yolu müşterileri geldikleri döneme göre gruplamak, yani kohort analizi yapmaktır. büyük indirim haftalarında gelen müşterilerin ikinci sipariş oranının yılın geri kalanında gelenlere göre belirgin düşük çıkması çok yaygın bir tablo. indirimi sevenler bulunmuştur, ürünü sevenler değil. kampanya haftasının kârlılığını hesaplarken bu farkı tabloya koymamak, kampanyayı olduğundan parlak gösterir.

oranı yükseltmenin bilinen yolları var ama en etkilisi çoğu zaman satış yapmayan adımdır. indirimle alınan ürünlerin bir kısmı kutusunda bekler, kullanılmayan ürün ikinci sipariş getirmez. teslimattan birkaç gün sonra sadece kullanımı anlatan bir e-posta, ürünün ortalama bitme süresine göre zamanlanmış bir hatırlatma ve tamamlayıcı ürün önerisinden oluşan bir drip kampanyası burada iyi çalışır. ikinci siparişte, tek kullanımlık indirim kodu bile olsa yeni bir indirim yerine ücretsiz kargo vermek müşteriyi bir sonraki kampanyayı beklemeye alıştırmaz. kahve gibi düzenli tüketilen ürünlerde kampanyaya küçük deneme paketiyle girip tam boyu normal fiyatta tutmak da ikinci siparişi doğrudan siteye çeker.

etkiyi ölçmek için akışa girmeyen küçük bir kontrol grubu ayırmak gerekir, yoksa artışın ne kadarının akıştan, ne kadarının mevsimden geldiği bilinmez. bu oran müşteri yaşam boyu değeri hesabının temel girdisidir ve müşteri elde tutma konuşulurken ilk bakılacak sayıdır.

devamını oku →

6 başlığa git

soğuk kitle Kavramlar

@ideefixe · 2 gün önce

markayı daha önce hiç duymamış, sitesini ziyaret etmemiş, içerikleriyle etkileşime girmemiş insanlardan oluşan reklam kitlesi. karşıtı sıcak kitle, yani bülten abonesi, site ziyaretçisi, eski müşteri ya da sosyal medyada etkileşime girmiş kişiler. bu ikisini aynı reklam setinde karıştırmak, hangisinin sattığını görememenin en kısa yolu.

soğuk kitleye satış yapmak pahalıdır, çünkü kişi önce markayı tanımalı, sonra güvenmeli, sonra almalıdır. bu yüzden soğuk kitle reklamlarında hedef çoğu zaman doğrudan satış değil, tanınırlık ve ilk etkileşimdir. satışı toplayan taraf ise sıcak kitleye yapılan remarketing olur. benzer hedef kitle gibi araçlar soğuk kitleyi rastgele değil, mevcut müşterilere benzeyen insanlardan seçerek maliyeti bir miktar düşürür. markasını arayan kişiye konuşan marka kelimesi kampanyası ise tam karşı uçtadır, en sıcak kitle odur.

zamanlama önemli. büyük indirim dönemlerinde herkes aynı kitleye ulaşmaya çalıştığı için gösterim maliyetleri yükselir. fiyatla yarışmayan küçük bir marka için bu dönemde soğuk kitleye bütçe basmak verimsizdir, sadece tanıyan kitleye hatırlatma yapmak daha mantıklıdır. ürünün doğal olarak daha çok arandığı ve rekabetin gevşediği dönemde soğuk bütçe açılır. pekmez gibi kışın aranan bir ürün için bu ay kasım değil ocak olabilir.

bir dikkat noktası daha. dar bir coğrafyada, küçük bir soğuk kitleye sabit bütçeyle haftalarca aynı görseli göstermek kitleyi hızla eritir. aynı insanlar reklamı tekrar tekrar görür, reklam yorgunluğu başlar ve sonuç başına maliyet katlanır. kitle büyüklüğünü sıklıkla birlikte okumak gerekir, bunun için erişim ve sıklık verisine bakılır.

devamını oku →

6 başlığa git

ödeme duvarı Kavramlar

@cemrebulut · 2 gün önce

ingilizcede paywall. bir uygulamanın ya da içeriğin belli bir noktasından sonra kullanıcıdan abonelik ya da satın alma isteyen ekran. sert versiyonunda içeriğe hiç ücretsiz erişim yoktur, yumuşak versiyonunda freemium mantığıyla temel işlevler açıktır, sayaçlı versiyonda ayda belli sayıda içerik ücretsizdir. mobil abonelik uygulamalarında ödeme duvarının tasarımı, gelirin en hassas ayarıdır.

tipik bir ödeme duvarında aylık ve yıllık planlar yan yana durur, yıllık planın aylık karşılığı vurgulanır ve deneme süresi varsa onun bitişi anlatılır. dönüşümü artıran küçük hamleler burada çok cazip. yıllık planı varsayılan seçili yapmak, üstüne "en avantajlı" etiketi koymak, toplam tutarı küçük yazmak gibi. bunlar kısa vadede yıllık plan oranını yükseltir ama kullanıcı ne aldığını yanlış anladıysa iade talebi, kötü mağaza yorumu ve puan kaybı olarak geri döner. mağazaların fiyatın açık görünmesiyle ilgili kuralları da var, bu tür tasarımlar incelemede sorun çıkarabilir.

ölçüm tarafında sadece dönüşüm oranına bakmak yanıltıcı, olay sözlüğü düzgün değilse o oran bile güvenilmez. iadeler düşüldükten sonraki net gelir, ilk yenileme oranı ve deneme sonrası iptal birlikte izlenmeli. indirimli kampanyayla gelen abonenin ilk yenilemede gitmesi sık görülür, bu yüzden kampanya etkisini 60 ile 90 günlük müşteri elde tutma üzerinden okumak daha dürüst.

çizginin nerede olduğu konusunda iyi bir test şu. kullanıcı satın aldıktan bir hafta sonra ne ödediğini doğru anlatabiliyor mu? anlatamıyorsa karşında fiyatlandırma psikolojisi değil, yanıltıcı tasarım var.

devamını oku →

6 başlığa git

boş durum ekranı Kavramlar

@nisantekin · 18 saat önce

bir listenin, panelin ya da arama sonucunun gösterecek içeriği olmadığında kullanıcının gördüğü ekran. tasarım dosyalarında hep dolu ekranlar çizilir, listede on iki ürün, bildirimlerde beş mesaj. uygulama gerçek bir kullanıcının elinde ilk açıldığında ise karşısına çoğu zaman bembeyaz bir sayfa ya da geliştiricinin aceleyle yazdığı "veri yok" cümlesi çıkar.

aslında üç ayrı durumdur. ilk kullanım boşluğunda kullanıcı henüz hiçbir şey eklememiştir, burada boşluk bir davet olmalı ve ne ekleyebileceğini gösteren tek bir eylem butonu yeter. sonuçsuz arama ya da filtrede kullanıcı bir şey aramış ve bulamamıştır, filtreyi temizleme ya da yazımı düzeltme önerisi işe yarar. üçüncüsü iş bitince gelen boşluktur, tüm bildirimleri okumuş ya da görevleri tamamlamıştır. burada küçük bir tebrik yeter, eylem dayatmaya gerek yok.

onboarding tarafında da işe yarar. uzun tanıtım turları yerine özelliği, kullanıcının o özelliğin boş ekranına ilk geldiği anda anlatmak çok daha iyi çalışır. bir projede tanıtım turu için çizilmiş illüstrasyonlar sonradan boş durum ekranlarında kullanılınca hem emek boşa gitmedi hem de ekranlar canlandı.

sık yapılan hata boş durumu hata durumuyla aynı ekranda göstermek. bağlantı yokken "henüz kaydınız yok" demek kullanıcıyı yanıltır, verisinin silindiğini sanabilir. iskelet ekran, boş durum ve hata hali her ana ekran için ayrı ayrı düşünülmeli ve teklif aşamasında ayrı kalem olarak yazılmalı.

devamını oku →

6 başlığa git

akıllı kontrat Kavramlar

@pivotcu · 2 gün önce

bir blockchain üzerinde çalışan ve belirli koşullar sağlandığında kendiliğinden işlem yapan program. ethereum ve onunla uyumlu ağlarda en yaygın dili solidity. kontrat bir kez yayına alındıktan sonra kodu değiştirilemez, yükseltilebilir bir yapı baştan kurulmamışsa hata da kodla birlikte zincirde kalır. her çağrı ağ ücreti ödenerek yapılır, bu ücret gas diye anılır ve kodun ne kadar depolama ve hesaplama kullandığına göre değişir.

yatırım tarafında akıllı kontratlara iki açıdan bakıyoruz. birincisi kontrol. merkeziyetsiz olduğunu söyleyen bir uygulamada yükseltme yetkisi tek bir yönetici anahtarındaysa, pratikte o anahtarı tutan kişi ya da ekip ürünü yönetiyordur. ikincisi denetim. bağımsız bir güvenlik incelemesinden geçmemiş kontratta kullanıcı fonu tutmak, ürünün en büyük riskini görünmez kılar.

kullanım alanları ödeme, üyelik, emanet ve kilometre taşı bazlı hakediş, nft ve tokenizasyon gibi işler. emanet kontratı kulağa güvenli gelir ama onay yetkisi tek kişideyse anlaşmazlıkta bir şey çözmez, sadece paranın varlığını kanıtlar. iki taraftan imza ve süre aşımında otomatik serbest bırakma gibi kurallar bu yüzden sözleşme kadar kodda da düşünülmeli.

kontrat her işlemde olay yayınlar, raporlama da çoğu zaman bu olayları bir veritabanına indeksleyerek yapılır. bunu yapan ekiplerin zincir yeniden düzenlemesi gibi zincire özgü sorunları da hesaba katması gerekir.

devamını oku →

6 başlığa git

fail2ban Yazılım

@oguzhanakn · 3 gün önce

linux sunucularda günlük dosyalarını izleyip belli bir süre içinde belli sayıda başarısız deneme yapan ip adresini güvenlik duvarı kuralıyla geçici olarak engelleyen açık kaynak araç. en çok ssh kaba kuvvet denemelerine karşı kullanılır ama web sunucusu, e-posta servisi gibi günlük üreten pek çok servis için kural yazılabilir.

mantığı "jail" denen bölümler üzerine kurulu. her jail hangi günlüğün okunacağını, hangi satırların başarısız deneme sayılacağını, kaç denemeden sonra ve ne kadar süreyle engelleneceğini tanımlar. örneğin on dakika içinde beş başarısız giriş yapan adres bir saat boyunca bağlanamaz. süre dolunca engel kendiliğinden kalkar.

kurulumda en sık yapılan hata ana yapılandırma dosyasını doğrudan düzenlemek. paket güncellendiğinde bu dosya ezilebilir, bu yüzden ayarların ayrı bir yerel dosyaya, genelde jail.local adıyla yazılması önerilir. ikinci dikkat edilecek nokta kendi sabit ofis adresini yoksayılanlar listesine eklemek, yoksa parolasını üç kez yanlış yazan ekip üyesi kendini dışarıda bulur.

ne olmadığını da bilmek lazım. çok sayıda farklı adresten gelen dağıtık denemelerde etkisi sınırlıdır, zayıf parolayı telafi etmez. parola ile girişi kapatıp anahtarla girişe geçmiş bir sunucuda fail2ban daha çok günlükteki gürültüyü azaltan ve kaynak tüketimini düşüren ikinci katman olur. asıl korumayı sunucu sertleştirme adımlarının bütünü sağlar.

devamını oku →

6 başlığa git

sunucu sertleştirme Kavramlar

@oguzhanakn · 3 gün önce

yeni kurulan bir sunucunun varsayılan ayarlarını, saldırı yüzeyini daraltacak şekilde değiştirme işi. internete açılan bir makinenin auth günlüğüne ilk yarım saatte bakan herkes aynı manzarayı görür, root, admin, test gibi kullanıcı adlarıyla yüzlerce otomatik deneme. sertleştirme bunun karşısında yapılan sıkıcı ama belirleyici adımların toplamıdır.

tek kişilik bir sanal sunucu için makul bir başlangıç sırası şöyle işler. önce sudo yetkili normal bir kullanıcı açılır ve ssh anahtarıyla girişin çalıştığı ayrı bir terminalden doğrulanır. ancak bundan sonra parola ile giriş ve doğrudan root girişi kapatılır. ardından güvenlik duvarında yalnızca gereken portlar açık bırakılır, otomatik güvenlik güncellemeleri açılır, fail2ban ile tekrarlayan başarısız denemeler engellenir ve sağlayıcının panelinden düzenli anlık görüntü alınır.

en sık yapılan hata sırayı bozmak. anahtar girişini doğrulamadan parolayı kapatıp kendini sunucunun dışına kilitleyen çok kişi vardır. yapılandırmayı değiştirip servisi yeniden başlatırken eski oturumu açık tutmak bu yüzden önemlidir. ikinci yaygın yanılgı ssh portunu değiştirmeyi güvenlik önlemi saymak. günlükteki gürültüyü azaltır ama kararlı bir saldırganı durdurmaz.

birden fazla kişinin eriştiği, müşteri verisi tutan sistemlerde iş büyür. merkezi kimlik yönetimi, erişim kayıtlarının sunucu dışında saklanması, en az yetki ilkesi ile hesap tasarımı ve düzenli denetim devreye girer. sertleştirme tek seferlik bir kurulum değil, her yeni servis eklendiğinde tekrar bakılan bir kontrol listesi olarak düşünülmeli.

devamını oku →

6 başlığa git

Daha fazla göster (2.416 kaldı) Başa dön

Tanıtım videosu · 1 dk

inovanadolu'yu 1 dakikada tanı

Kanallar, sözlük, İlham blogu, kişilik testleri ve 140'tan fazla ücretsiz araç. Üretenlerin buluşma noktasında neler olduğunu kısaca izle.