Türkiye kamu söyleminde kritik teknolojilerin yurt içinde, mümkün olduğunca yerli fikri mülkiyetle geliştirilmesini anlatan kavram çifti; yerli üretimin yapıldığı yeri, milli ise tasarımın ve kontrolün kime ait olduğunu vurgular. Ayrım önemlidir: lisansla yurt içinde monte edilen sistem yerlidir ama milli sayılmaz, kaynak kodu ve kritik bileşeni başkasının olan sistemin kontrolü de başkasındadır. Savunmada yaptırım tecrübeleri bu ayrımı somutlaştırdı; motoru ya da kritik alt sistemi verilmeyen platformlar, kavramın neden slogan olmadığını gösterdi.

milli teknoloji hamlesi bu kavramın strateji halidir; baykar ürünleri, savunma yazılımları ve yerlileştirme programları vitrin örnekleridir. Eleştirel okuma da gerekir: yüzde hesaplarının yöntemi tartışmalıdır ve her alanda tam bağımsızlık ekonomik olarak rasyonel değildir; olgun strateji, kritik olanı millileştirip gerisinde küresel tedarikle verimli kalmaktır.

Baykar'ın elektrikli dikey iniş kalkış yapabilen uçan araba prototipi; adını on ikinci yüzyılın büyük Türk mühendisi ve otomat ustası el cezeri'den alır. İlk prototip 2020'de kamuoyuna gösterildi ve alçak irtifada test uçuşları yaptı; hedef, şehir içi hava ulaşımı denen kategoride tek kişilik elektrikli hava aracı geliştirmektir. Ticari ürün olmaktan çok teknoloji gösterimi ve vizyon projesi olarak konumlanır; teknofest sergilerinde ilgi odağıdır. Küresel uçan araba yarışına Türkiye'den katılan isim olması ve uçan araba tasarım yarışması gibi yarışmalarla gençleri aynı hayale çağırması, projenin asıl işlevini anlatır.

Baykar'ın kurucusu; makine mühendisi ve Türkiye'nin insansız hava aracı serüveninin öncü ismi. İtü makine mühendisliği kökenlidir; otomotiv yan sanayiinde hassas parça üretimiyle başlayan şirketini, iki bin başlarından itibaren oğulları selçuk bayraktar ve haluk bayraktar ile birlikte insansız hava araçlarına yöneltti. Mikro ihalardan bayraktar tb2'ye uzanan yolculuk, onun atölye kültürü ve mühendislik inadıyla anlatılır.

2021'de vefat etti; adı bugün ödüllerde, teknofest anmalarında ve türkiye teknoloji takımı vakfı anlatısında yaşar. Türk sanayi tarihindeki yeri, ithal lisansla üretim yerine özgün tasarım ısrarının başarılabileceğini göstermiş olmasıdır; milli teknoloji hamlesi söyleminin kurucu hikayelerinden biri onun hayatıdır.

Baykar'ın taarruzi insansız hava aracı; bayraktar tb2'nin üstündeki sınıfta, daha yüksek irtifa, daha fazla faydalı yük ve uydu üzerinden kontrol yeteneğiyle uçan platform. Çift turboprop motorlu yapısı, yerli seyrüsefer ve görev bilgisayarları ve taşıdığı mühimmat çeşitliliğiyle stratejik görevlere adanmıştır; stand off mühimmatla uzaktan vuruş ve havadan havaya bazı yetenekler sınıfına eklenmiştir. Türk hava kuvvetleri envanterine girişi ve ihracat anlaşmaları, insansız savaş uçağına giden yolun ara basamağı olarak okunur; o yolun ucundaki isim bayraktar kızılelma'dır. teknofest sergi alanlarının sabit yıldızlarındandır.

Baykar'ın jet motorlu insansız savaş uçağı projesi; adını Türk devlet geleneğindeki ideali simgeleyen kızılelma kavramından alır. Görece düşük radar izi, yüksek manevra kabiliyeti ve kısa pistlerden operasyon hedefiyle geliştirilir; deniz kuvvetlerinin kısa pistli gemilerinden kalkabilme vizyonu, projeyi bölgesel dengeler açısından ayrıca ilginç kılar. İlk uçuşunu 2022 sonunda yaptı ve teknofest gösterilerinde uçarak geniş kitleye tanıtıldı.

Sembolik yükü mühendisliği kadar büyüktür: insanlı muharip uçak üretemeyen bir ülkenin insansız muharipte iddia koyması, milli teknoloji hamlesi anlatısının gelecek sayfası olarak sunulur. selçuk bayraktar'ın kişisel projesi gibi sahiplendiği, sosyal medyasında gelişmelerini paylaştığı platformdur.