discovery loop

google'ın 27 yıllık kıdemli mühendisi ve baş bilim insanı jeff dean'in; google brain'in kurucularından quoc le, google deepmind araştırma başkan yardımcısı oriol vinyals ve google kıdemli üyesi (senior fellow) sanjay ghemawat ile birlikte kurduğu yapay zeka girişimi. amaç oldukça iddialı: bilimsel keşif sürecinin kendisini otomatikleştirmek.

şirketin adı da bu iddiayı özetliyor: "keşif döngüsü". klasik bilimsel yöntem hipotez kur, deney tasarla, sonucu değerlendir, hipotezi güncelle döngüsünden ibaret; discovery loop bu döngüyü yapay zeka ajanlarına devrederek aynı anda binlerce deneyi paralel biçimde başlatıp yönetmeyi hedefliyor. böylece bir araştırmacının aylar süren deneme-yanılma sürecini makine hızında ve ölçeğinde tekrarlamayı vaat ediyor. şirket, bir "public benefit corporation" (kamu yararı gözeten şirket) statüsünde kuruldu; yani kâr amacının yanına, bilimsel keşfi hızlandırma misyonunu tüzük düzeyinde ekliyor.

ilk hedef alanı kendi mutfakları: makine öğrenmesi araştırma ve mühendisliğinin otomasyonu, yani yeni model mimarilerini, eğitim tekniklerini ve optimizasyon yöntemlerini bizzat yapay zeka ajanlarının keşfetmesi. şirketin yol haritasında bunun ardından donanım tasarımı, ilaç keşfi ve temiz enerji gibi çok daha karmaşık ve yüksek etkili alanlara genişleme var.

finansman tarafında radical ventures ve khosla ventures tohum turuna liderlik ediyor. dikkat çekici olan, google'ın da kurucu yatırımcı ve bulut ortağı sıfatıyla masada olması; yani şirket, kendi eski baş bilim insanının bağımsız girişimine hem yatırımcı hem altyapı sağlayıcısı olarak destek veriyor.

jeff dean'in ayrılışı sembolik açıdan da önemli. mapreduce, bigtable ve tensorflow gibi altyapı taşlarının mimarı olan, google'ın yapay zeka stratejisinde çeyrek asırdır merkezi rol oynayan bir ismin kariyerinin bu noktasında büyük teknoloji şirketinden ayrılıp bağımsız bir araştırma girişimi kurması, "büyük laboratuvarların en değerli varlığının insan sermayesi olduğu" tezini bir kez daha doğruluyor. 2010'larda openai'ı kuran kadronun da büyük ölçüde google/deepmind kökenli olması, bu tarz bir göçün ilk örneği olmadığını gösteriyor.

kısa vadede en çok merak edilen soru şu: yapay zekayı bilimsel keşfin ölçeklendirilmesinde kullanma fikri (google deepmind'ın alphafold ve "ai co-scientist" gibi projeleriyle de örtüşen bir vizyon), discovery loop çatısı altında google'ın kurumsal önceliklerinden özgürleşmiş halde daha mı hızlı ilerleyecek, yoksa büyük dil modeli laboratuvarlarının zaten yürüttüğü benzer ar-ge çabalarıyla mı çakışacak? cevabı, yakın gelecekte hem yapay zeka araştırmacılığının hem de bilimsel yöntemin kendisinin nasıl değişeceğine dair önemli ipuçları verecek.