environmental social and governance

Çevresel, sosyal ve yönetişim: bir şirketin finansal tablolar dışındaki performansını üç eksende değerlendiren çerçeve. Çevresel eksen karbon ayak izi, enerji ve atık yönetimini; sosyal eksen çalışan hakları, iş güvenliği ve toplumsal etkiyi; yönetişim ekseni ise şeffaflık, denetim ve etik yönetimi kapsar.

Modadan mevzuata dönüşmüş durumdadır: büyük fonlar yatırım kararlarında esg skorlarını kullanır, avrupa birliği tedarik zinciri ve sürdürülebilirlik raporlama düzenlemeleriyle büyük şirketlere zorunluluklar getirir; türkiye'de de halka açık şirketler için sürdürülebilirlik raporlaması çerçevesi devrededir. Bu zincirin ucu kobilere dokunur: avrupa'ya ihracat yapan ya da büyük şirketlere tedarik sağlayan işletmelerden esg verisi istenmesi artık olağandır.

Girişimci için iki pratik anlamı vardır: savunma tarafında, kurumsal müşterilerin tedarikçi denetimlerine hazırlıklı olmak (enerji verimliliği, iş güvenliği belgeleri, etik politikalar); hücum tarafında ise sürdürülebilirlik gerçek bir farklılaşma ve fonlama kapısıdır — yeşil dönüşüm destekleri ve sürdürülebilirlik temalı fonlar büyüyen bir kaynak havuzudur. Tek uyarı: kanıtsız iddia (greenwashing) artık hem itibar hem mevzuat riskidir.