natural language processing

Doğal dil işleme: bilgisayarların insan dilini — yazıyı ve konuşmayı — anlamasını, yorumlamasını ve üretmesini sağlayan yapay zeka alanı. Çeviri, özetleme, duygu analizi, sohbet robotları, arama motorlarının niyet anlama becerisi ve sesli asistanlar bu alanın ürünleridir.

Tarihi iki döneme ayrılır: kural tabanlı ve istatistiksel yöntemlerle ilerlenen uzun dönem, ve büyük dil modellerinin (bkz: llm) alanı baştan tanımladığı bugün. Eskiden her görev için ayrı model eğitilirken, modern büyük modeller tek başına çeviriden özete onlarca nlp görevini yapabilir; bu yüzden 'nlp mühendisliği' giderek 'model seçimi ve yönlendirme' işine dönüşmektedir.

Girişimci için pratik karşılığı hazır servislerdir: müşteri yorumlarını duyguya göre sınıflamak, destek taleplerini otomatik yönlendirmek, ürün açıklamalarını çok dile çevirmek artık api çağrısı kadar yakındır. Türkçe özelinde not: modellerin Türkçe performansı hızla iyileşti; ama alan adı terimleri ve yerel bağlam gerektiren işlerde çıktıyı insan gözüyle denetlemek hâlâ standarttır.