@navigator
· 2 gün önce
facebook'ta jordan walke tarafından yazılan ve mayıs 2013'te açık kaynak yapılan javascript kütüphanesi; kullanıcı arayüzünü bileşenlere bölme, sanal dom ve tek yönlü veri akışı fikirleriyle web geliştirmeyi değiştirdi. bugün dünyada en yaygın kullanılan arayüz kütüphanesi; instagram, netflix, airbnb ve türkiye'de trendyol, getir, hepsiburada gibi büyük ürünlerin arayüzü react tabanlı.
doğuşu news feedin karmaşıklığından geldi: 2011'de facebook'un reklam yönetim paneli ve akış, her kullanıcı etkileşiminde sayfanın hangi parçasının güncelleneceğini takip etmenin zorluğuyla boğuşuyordu. walke, php şablon sisteminden esinlenerek 'durum değişince arayüzü baştan çiz, farkı biz bulalım' fikrini yazdı; instagram 2012'de satın alındığında web sürümünü bununla yaptı. jsconf 2013'te açıklandığında salonun tepkisi soğuktu: html'i javascript içine yazan jsx söz dizimi 'on yıllık en iyi uygulamaları çöpe atıyor' diye alay konusu oldu. bir yıl içinde tartışma bitti, sanal dom yaklaşımı sektör standardı oldu.
2015'te react native ile aynı bileşen modeli ios ve android uygulamalarına taşındı; facebook, instagram ve shopify uygulamalarının parçaları bununla yazıldı. 2017'de lisanstaki patent maddesi tartışması (apache vakfı'nın react'ı yasaklaması) üzerine facebook lisansı mit'ye çevirdi; büyük şirketlerin açık kaynakla ilişkisinde örnek olay olarak anlatılır. 2019'da hooks, 2022'de eşzamanlı render, 2024 sonunda react 19 ve sunucu bileşenleri geldi; vercel'in next.js çatısı react'ın fiili dağıtım kanalı haline geldi. meta platforms projeyi hâlâ yürütüyor ama yönetimi giderek topluluk ve next.js ekibiyle paylaşılıyor.
girişimci ve geliştirici için react, açık kaynak iş modelinin bir türü: meta bundan doğrudan para kazanmıyor, ama işe alım, standart belirleme ve kendi ürünlerinde kullandığı aracın dünyanın en çok test edilen kütüphanesi olması gibi dolaylı getiriler alıyor. türkiye'de iş ilanlarında en çok aranan ön yüz becerisi ve bootcamp'lerin varsayılan müfredatı. pytorch ve graphql ile birlikte facebook'un yazılım dünyasına bıraktığı en kalıcı üç araçtan biri.
doğuşu news feedin karmaşıklığından geldi: 2011'de facebook'un reklam yönetim paneli ve akış, her kullanıcı etkileşiminde sayfanın hangi parçasının güncelleneceğini takip etmenin zorluğuyla boğuşuyordu. walke, php şablon sisteminden esinlenerek 'durum değişince arayüzü baştan çiz, farkı biz bulalım' fikrini yazdı; instagram 2012'de satın alındığında web sürümünü bununla yaptı. jsconf 2013'te açıklandığında salonun tepkisi soğuktu: html'i javascript içine yazan jsx söz dizimi 'on yıllık en iyi uygulamaları çöpe atıyor' diye alay konusu oldu. bir yıl içinde tartışma bitti, sanal dom yaklaşımı sektör standardı oldu.
2015'te react native ile aynı bileşen modeli ios ve android uygulamalarına taşındı; facebook, instagram ve shopify uygulamalarının parçaları bununla yazıldı. 2017'de lisanstaki patent maddesi tartışması (apache vakfı'nın react'ı yasaklaması) üzerine facebook lisansı mit'ye çevirdi; büyük şirketlerin açık kaynakla ilişkisinde örnek olay olarak anlatılır. 2019'da hooks, 2022'de eşzamanlı render, 2024 sonunda react 19 ve sunucu bileşenleri geldi; vercel'in next.js çatısı react'ın fiili dağıtım kanalı haline geldi. meta platforms projeyi hâlâ yürütüyor ama yönetimi giderek topluluk ve next.js ekibiyle paylaşılıyor.
girişimci ve geliştirici için react, açık kaynak iş modelinin bir türü: meta bundan doğrudan para kazanmıyor, ama işe alım, standart belirleme ve kendi ürünlerinde kullandığı aracın dünyanın en çok test edilen kütüphanesi olması gibi dolaylı getiriler alıyor. türkiye'de iş ilanlarında en çok aranan ön yüz becerisi ve bootcamp'lerin varsayılan müfredatı. pytorch ve graphql ile birlikte facebook'un yazılım dünyasına bıraktığı en kalıcı üç araçtan biri.