@adavapuruuçakların birbirine ve engellere güvenli mesafede, düzenli akışla uçmasını sağlayan yer hizmeti; kısaltması atc. üç katman: havalimanı kulesi (pist ve çevresi, görerek), yaklaşma kontrolü (havalimanına 50 ile 80 kilometre, radarla) ve saha kontrolü (yol boyu, üst hava sahası, radarla). kontrolör telsizle pilota irtifa, yön ve hız talimatı verir, pilot geri okur; yanlış anlaşılmayı önlemek için standart ingilizce ifadeler.
araçlar: birincil ve ikincil radar (transponder cevabı), ads-b uydu tabanlı takip, uçuş şeritleri ve dijital uçuş planları, çarpışma uyarı sistemleri. ayırma standartları: yatayda 5 deniz mili (yaklaşmada 3), dikeyde 1000 fit. yoğun havalimanlarında bir kontrolör aynı anda 15 ile 20 uçağı yönetir; iş yükü ve yorgunluk en büyük risk.
türkiye: devlet hava meydanları işletmesi (dhmi) kontrolörleri türk hava sahasını yönetir, eurocontrol ağının parçası; istanbul havalimanı üç paralel pistiyle avrupa'nın en yoğun kulelerinden. gelecek: uzaktan kule (kamerayla uzaktan kontrol, küçük havalimanlarında), insansız hava aracı ve evtol için düşük irtifa trafik yönetimi, yapay zeka destekli akış planlama.
araçlar: birincil ve ikincil radar (transponder cevabı), ads-b uydu tabanlı takip, uçuş şeritleri ve dijital uçuş planları, çarpışma uyarı sistemleri. ayırma standartları: yatayda 5 deniz mili (yaklaşmada 3), dikeyde 1000 fit. yoğun havalimanlarında bir kontrolör aynı anda 15 ile 20 uçağı yönetir; iş yükü ve yorgunluk en büyük risk.
türkiye: devlet hava meydanları işletmesi (dhmi) kontrolörleri türk hava sahasını yönetir, eurocontrol ağının parçası; istanbul havalimanı üç paralel pistiyle avrupa'nın en yoğun kulelerinden. gelecek: uzaktan kule (kamerayla uzaktan kontrol, küçük havalimanlarında), insansız hava aracı ve evtol için düşük irtifa trafik yönetimi, yapay zeka destekli akış planlama.