Sahte proje nasıl anlaşılır: Yatırım yapmadan önce yapılacak kontroller
Kod tarafı kontroller:
Kontrat kaynak kodu verify edilmiş mı? Block explorernde kaynak kodu görünmüyorsa, kontratın ne yaptığını kimse bilmiyor demektir.
Sahiplik yetkileri neler? Sahip adresi token üretebiliyor mu, transferleri durdurabiliyor mu, ücret oranını değiştirebiliyor mu, adresleri kara listeye alabiliyor mu? Bu yetkilerin varlığı tek başına kötü değil ama kimde olduğu ve nasıl sınırlandığı önemli.
Likidite kilitli mi ve ne kadar süreyle? Kilitli değilse kurucular likiditeyi çekip çıkabiliyor.
Sahiplik devredilmiş mi veya multisigya mı bağlı? Tek bir adresin her şeyi kontrol ettiği projeler yüksek riskli.
Dağılım tarafı kontroller:
Token dağılımı nasıl? Az sayıda adres arzın büyük kısmını tutuyorsa fiyat manipülasyonu kolay.
Ekip payı var mı ve kilit süresi ne? Kilitsiz ekip payı, ilk yükselişte satış baskısı demek.
Ekip ve iletişim tarafı:
Ekip kimler ve doğrulanabilir mi? Anonim ekip her zaman kötü değil ama sorumluluk almayan bir yapı demek.
Repo açık mı ve gerçekten geliştirme yapılıyor mu? Son bir ay içinde hiç katkı yoksa proje duruyor demektir.
Denetim raporu var mı ve kim yapmış? Rapor bağlantısını açıp gerçekten o projeye ait olduğunu kontrol edin. Sahte denetim iddiaları çok yaygın.
Genel uyarı işaretleri: garanti getiri vaatleri, acele ettirme, davet ettikçe kazanma yapısı, sadece sosyal medyada var olan proje, eleştiriye tahammülsüz topluluk, çekim taleplerinin geciktirilmesi.
En temel kural: kaybedebileceğinizden fazlasını koymamak ve anlamadığınız bir şeye para koymamak.

@vahabdemir