@hakanoztrk · 15 gün önce
Kumpasla tersine mühendislik: bulunmayan yedek parçayı ölçüp çizmek ve basmak
Atölyeye gelen tarım makinelerinin bir kısmı 20 ile 30 yaşında. Bazı plastik parçaların üreticisi kapanmış, bazılarının siparişi haftalar sürüyor. Son iki yılda bu parçaların otuza yakınını kumpasla ölçüp çizdim ve bastım. Yöntemi yazıyorum, belki birinin işine yarar.
İlk iş parçayı anlamak. Kırık parçayı temizleyip milimetrik kâğıdın üstüne koyup tepeden fotoğraflıyorum. Sonra dijital kumpasla her ölçüyü üç kez alıyorum. Aşınmış yüzeyi değil, parçanın aşınmamış bölgesini ya da karşı parçayı ölçüyorum. Mesela bir burcun iç çapını değil, içinden geçen milin çapını ölçmek daha doğru sonucu veriyor. Rulman, cıvata ve pim gibi standart elemanlar varsa ölçüyü standarda yuvarlıyorum. 46,8 çıkan yuva büyük ihtimalle 47'lik bir rulman içindir.
Dişli varsa diş sayısını sayıp dış çapı ölçüyorum. Modül, dış çapın diş sayısının iki fazlasına bölünmesiyle bulunuyor. 18 dişli ve dış çapı 40 mm olan bir dişli 2 modül çıkıyor. Bunu bilmeden çizilen dişli, karşı dişliyle sesli çalışıyor ve kısa sürede bitiyor.
Çizimi FreeCAD ile yapıyorum. Tamamını basmadan önce sadece kritik bölgeyi, örneğin mile oturan göbeği ya da vida deliklerinin olduğu flanşı ince bir dilim olarak basıp yerine deniyorum. Bu deneme 15 ile 20 dakika sürüyor ve 4 saatlik bir baskının çöpe gitmesini önlüyor. Bende deliklerin hep 0,2 mm kadar dar çıktığını bu denemelerle öğrendim, artık çizimde baştan pay bırakıyorum.
Basmadığım parçalar da var. Fren, direksiyon ve kardan mili koruyucusu gibi kırıldığında birinin yaralanabileceği parçaları plastikten basmıyorum, orijinal ya da metal muadilini bekletiyorum. Müşteriye de basılı parçanın geçici çözüm olduğunu ve ne kadar dayanacağını bilmediğimi açıkça söylüyorum. Çoğu zaman bu dürüstlük işi bozmuyor, aksine bir sonraki parça için yine geliyorlar.
İlk iş parçayı anlamak. Kırık parçayı temizleyip milimetrik kâğıdın üstüne koyup tepeden fotoğraflıyorum. Sonra dijital kumpasla her ölçüyü üç kez alıyorum. Aşınmış yüzeyi değil, parçanın aşınmamış bölgesini ya da karşı parçayı ölçüyorum. Mesela bir burcun iç çapını değil, içinden geçen milin çapını ölçmek daha doğru sonucu veriyor. Rulman, cıvata ve pim gibi standart elemanlar varsa ölçüyü standarda yuvarlıyorum. 46,8 çıkan yuva büyük ihtimalle 47'lik bir rulman içindir.
Dişli varsa diş sayısını sayıp dış çapı ölçüyorum. Modül, dış çapın diş sayısının iki fazlasına bölünmesiyle bulunuyor. 18 dişli ve dış çapı 40 mm olan bir dişli 2 modül çıkıyor. Bunu bilmeden çizilen dişli, karşı dişliyle sesli çalışıyor ve kısa sürede bitiyor.
Çizimi FreeCAD ile yapıyorum. Tamamını basmadan önce sadece kritik bölgeyi, örneğin mile oturan göbeği ya da vida deliklerinin olduğu flanşı ince bir dilim olarak basıp yerine deniyorum. Bu deneme 15 ile 20 dakika sürüyor ve 4 saatlik bir baskının çöpe gitmesini önlüyor. Bende deliklerin hep 0,2 mm kadar dar çıktığını bu denemelerle öğrendim, artık çizimde baştan pay bırakıyorum.
Basmadığım parçalar da var. Fren, direksiyon ve kardan mili koruyucusu gibi kırıldığında birinin yaralanabileceği parçaları plastikten basmıyorum, orijinal ya da metal muadilini bekletiyorum. Müşteriye de basılı parçanın geçici çözüm olduğunu ve ne kadar dayanacağını bilmediğimi açıkça söylüyorum. Çoğu zaman bu dürüstlük işi bozmuyor, aksine bir sonraki parça için yine geliyorlar.
4 4 yorum
