inovasyon kaynakları

İnovatif fikirlerinin çıkış noktaları genellikle bireylerin karşılaştıkları bir problem veya ihtiyaçlardır. Birçok farklı sektörde inovasyonlar kullanıcıların ihtiyaçları sonucu geliştirilmiştir. Tüketicilerin ihtiyaçlarını keşfetmek ve tatmin etmek ise özellikle pazarlamanın temel faaliyetlerinden birini oluşturmaktadır. Bu keşif süreci içerisinde oluşturulan yeni ürünler birer inovasyon olarak değerlendirilmektedir. Ancak bazı araştırmacılar her zaman müşteri istek ve ihtiyaçlarını dinlemenin yenilik üretiminde uzun dönemli başarıyı sağlayamayacağını tartışmaktadırlar (Hamel ve Prahalad, 1994; Christenseen 2003).Bu bakış açısına göre müşterilerin ihtiyaç duymadıkları ürün ve hizmetleri ortaya çıkaran yıkıcı inovasyonlar yapmak özellikle teknoloji tabanlı sektörlerde rekabet üstünlüğü sağlamaktadır (Trott, 2005). Bunun içinde birbirinden farklı inovasyon kaynakları kullanmak gerekmektedir.

İnovasyon kaynaklarını farklı modellerle ele almak mümkündür. Bunlardan biri “üretici” modeli olarak nitelendirilen modeldir. Bu modele göre inovasyonu sağlayan önemli tasarımlar, fikirler üretici tarafından gerçekleştirilip ürün ve hizmet şeklinde ticarileştirilerek tüketicilere satılır. İnovasyon akışı üreticiden tüketiciye doğru sağlanır. Kullancılar, inovasyonu satın alan tüketicilerdir. Bir diğer model ise son günlerde sıklıkla kullanılmaya başlanan açık işbirlikçi inovasyon modelleridir. Bu modelde ise inovasyon kaynağı olan katılımcıların paylaşımları ile fikirler geliştirilmektedir. Oluşturulan inovasyonun kullanımı herkese açıktır. Her iki modelde insan çabasının ve yatırımının katma değeri yüksek inovasyonlara dönüştürmek için farklı şekillerde yönetilmesi sonucu inovasyonlar ortaya çıkar (Baldwin ve Hippel, 2009).

Drucker’a (1998) göre inovasyonun kaynağını oluşturan farklı alanlar ve faktörler mevcuttur. İnovasyon fırsatı sağlayan bu alanlar; beklenmedik olaylar, uyuşmazlıklar, ihtiyaçlar, endüstri ve pazarda yaşanan değişimler, demografik değişimler, algıda yaşanan değişimler ve yeni bilgi kaynakları şeklinde kategorize edilmiştir. Beklenmedik başarılar veya başarısızlıklar verimli inovasyon fırsatlarının yakalanmasında önemli birer kaynak olarak değerlendirilebilir. Birçok işletme elde ettikleri başarıların veya yaşadıkları başarısızlıkların çıktılarını inovasyona dönüştürme eğilimi içerisinde değildir. Oysaki başarıların ve başarısızlıkların sağladığı her ipucu işletmeleri inovasyona bir adım daha yaklaştırmaktadır. Örneğin Apple markasının yıllar önce Newton adıyla piyasaya sürmüş olduğu tablet bilgisayar inovasyon çalışmalarındaki başarısızlıklarından biridir. Bu başarısızlığın nedenleri değerlendirildiğinde teknolojinin yetersiz olması ve tablet bilgisayara olan ihtiyacın olgunlaşmamış olması sonucuna ulaşılmıştır. Ancak başarısızlığı inovasyona dönüştüren Apple ilerleyen yıllarda bu faktörleri göz önünde bulundurarak Ipad tablet bilgisayarı geliştirmiştir (Bayus, Jain ve Rao, 1997).

Demografideki değişimler inovasyon planlamasında önemli rol oynamaktadır. Nüfustaki dalgalanmalar öngörülebilir düzeyde olduğu için yeni inovasyonlar için fırsat niteliğindedir. Örneğin Japonlar demografik verilerdeki değişikleri takip ederek eğitimini sürdürmek isteyen yeni nesilden dolayı geleneksel işçi sayısının azalacağını tahmin etmiştir. Bunun sonucunda da işçilerin yaptıkları işleri yapabilecek robotlara veya otomatik sistemlere ihtiyaç duyulacağının farkına varmıştır. Diğer bir deyişle değişimi inovasyona dönüştürmüşlerdir. Toplumdaki bazı algı değişiklikleri de yeni inovasyon fırsatları doğurmaktadır. Örneğin Amerika’da başlayan ve tüm dünyaya yayılan sağlıklı yaşam tarzı sağlık algısını değiştirmiş, yeni sektörlerin doğmasına ve yeniliklerin meydana gelmesine neden olmuştur (Drucker, 2011).

İnovasyon sistemi bir öğrenme süreci olarak değerlendirilmedir. Tüm süreç boyunca iç ve dış kaynaklardan yeni fikirlere, ürün geliştirmeye, üretime, teknolojiye, kaynak kullanımına, ticarileştirmeye yönelik birçok bilgi akışı olmaktadır. İşletmeler yenilik yaratma kapasitelerine göre bu bilgileri işleyerek inovasyonlara dönüştürmektedirler. Teknolojik değişimlerin ve rekabetin hız kazandığı küresel dünyada inovasyon oluşumu, geliştirilmesi ve yayılmasını sağlama görevini üstlenen işletmeler bu bilgi akışının sağlandığı iç ve dış inovasyon kaynaklarını kullanmaktadırlar (Yam, Lo, Tang ve Lau, 2011).

bakınız: inovasyonun iç kaynakları
bakınız: inovasyonun dış kaynakları