öz sermaye oranı

İşletme varlıklarının ne kadarlık bir kısmının ortaklar veya işletme sahiplerince finanse edildiğini gösterir. Bu oranın yüksek olması işletmenin uzun vadeli borçları ile bunların faizlerini ödemede güçlükle karşılaşma ihtimalini azaltır. Oranın genelde % 50’nin altına düşmemesi istenirken, oranın yüksek olması ise beklenmedik fiyat düşüşlerinin, işletme için riskli olması ihtimalini azaltır. Bu oran, aşağıdaki formül yardımıyla hesaplanır;

Öz Sermaye Oranı = Öz Sermaye / Pasif Toplamı

Bu oranın %50 civarında olması normal kabul edilir. Ancak, yaşanan enflasyonun bilançonun pasif yapısı üzerindeki bozucu etkisi sonucu, ülkemizde bu oranın % 30’lara kadar düştüğü görülmektedir. Burada, ülkemizde sermaye birikiminin yeterli düzeye çıkmamış olması yanında, borçlanmanın avantajlı olmasının da rolü büyüktür.


Batı ülkelerinde söz konusu oranın %50’nin altına düşmesi genellikle bir tehlike işareti olarak yorumlanır. Ancak ülkemiz gibi gelişmekte olan ülkelerde öz sermaye sağlanmasındaki kurumsal güçlükler (sermaye piyasasının gelişmemiş olması, gerçek halka açık A.Ş sayısının azlığı, girişimcilerin tutumları gibi), öz sermaye oranının genellikle %50’nin altında olmasına yol açmaktadır. Ülkemiz koşullarında söz konusu oranın %40 hatta daha düşük olmasını normal karşılamak gerekir. Söz konusu oran değerlendirilirken öz sermaye payı kadar öz sermaye yapısı da dikkate alınmalıdır.