isim değişikliği iki sebepten yapıldı. resmi sebep, şirketin artık tek bir uygulamadan ibaret olmadığını ve geleceğini metaverse'e bağladığını göstermekti; zuckerberg sunumda on yıl içinde bir milyar insanın sanal dünyalarda vakit geçireceğini söyledi. daha az konuşulan sebep ise facebook markasının o dönemde cambridge analytica, seçim müdahalesi ve facebook files skandallarıyla yıpranmış olmasıydı. ad değişti, tartışmalar değişmedi; ama şirketin büyümesi de durmadı.
mali tablo iki bölümden oluşur. 'uygulama ailesi' reklamla çalışır ve gelirin neredeyse tamamını üretir; 2024'te toplam gelir 164 milyar dolar, net kâr 62 milyar dolardı ve günlük aktif kullanıcı sayısı bütün uygulamalar toplamında 3,3 milyarı geçti. 'reality labs' ise sanal ve artırılmış gerçeklik donanımı, oculus mirası, akıllı gözlükler ve metaverse yazılımlarıyla uğraşır ve 2021'den beri her yıl 13 ila 18 milyar dolar zarar yazar. şirket bu zararı reklam gelirinden karşılayarak on yıllık bir bahis oynuyor. 2024'te ilk kez temettü ödedi, bu da artık olgun bir şirket sayıldığının işareti.
2023'ten sonra ağırlık yapay zekaya kaydı. öneri algoritmaları reels'i tiktok'a karşı ayakta tuttu, reklam araçları otomatikleşti, llama modelleri açık ağırlıklı yayımlanarak sektörün ortak altyapısı oldu, meta ai asistanı bütün uygulamalara girdi. 2025'te 'meta superintelligence labs' kuruldu; şirket scale ai'ye 14 milyar dolar yatırıp kurucusunu yapay zeka şefi yaptı, rakip laboratuvarlardan araştırmacıları yüz milyonlarca dolarlık paketlerle transfer etti ve veri merkezi yatırımını yılda 70 milyar doların üstüne çıkardı. ray-ban ile yapılan akıllı gözlükler ise metaverse'ten sonra reality labs'in ilk gerçek satış başarısı oldu.
şirketin düzenleyicilerle ilişkisi sürekli gerilimli. avrupa birliği dijital pazarlar yasası kapsamında 'ya öde ya rıza ver' modeline ceza kesti, abd federal ticaret komisyonu instagram ve whatsapp satın almalarını geri almak için dava açtı ve 2025'te kaybetti. türkiye'de 2020 tarihli sosyal medya düzenlemesi sonrası temsilci atadı; rekabet kurumu farklı uygulamalardaki verilerin birleştirilmesi konusunda soruşturma yürüttü ve ceza verdi. girişimci açısından meta, ağ etkisinin en saf örneği ve aynı zamanda tek bir gelir modeline (reklam) bağlı olmanın risklerini anlatan ders; apple'ın 2021'de tek bir gizlilik ayarını değiştirmesi şirkete on milyar dolarlık gelir kaybettirdi. geliştirici tarafında react, pytorch ve graphql gibi açık kaynak projeleriyle sektöre kalıcı araçlar bıraktı.


@noway