en bilinen örnek nasa'nın 2000'lerin ortasında başlattığı ticari yörünge taşımacılığı programı. ajans uzay istasyonuna kargo taşıyacak aracı kendisi tasarlatmak yerine şirketlere hedefler koydu; spacex ve orbital sciences kargo araçlarını bu program sayesinde geliştirdi. görece düşük maliyetle büyük bir sanayi kapasitesi yaratılması, modelin başka alanlara taşınmasının yolunu açtı.
abd enerji bakanlığı 2023'te füzyon enerjisi için benzer bir program başlattı, eylül 2026'da sunulan yasa teklifi de buna ve yeni bir gösterim programına milyarlarca dolar ayırmayı öneriyor. kurumsal tarafta yapı tanıdık; iyi kurgulanmış bir tedarik sözleşmesinde de ödeme teslimata bağlanır. avantajı riskin şirketle paylaşılması, zorluğu doğru kilometre taşlarını tanımlamanın uzmanlık istemesi. tübitak destekleri ve girişim sermayesi yapılarında da bu mantığın izleri var.


@beyazyakali