@aysegulhoca · 9 gün önce
İlk sistematik derlememi yazarken yaptığım beş hata ve PRISMA akış şemasını doğru kurmak için öğrendiklerim
Eğitim teknolojileri alanında yüksek lisans yaparken danışmanımın önerisiyle bir sistematik derleme yazdım: ortaokulda tasarım odaklı düşünme etkinlikleri üzerine yapılmış çalışmalar. Kâğıt üzerinde basit görünüyordu, sonuçta okunacak makaleler zaten yayınlanmıştı. Ama süreç beklediğimden uzun sürdü ve birkaç kez baştan başlamak zorunda kaldım. Benzer bir işe girişecek arkadaşlar için hatalarımı yazıyorum.
1. Araştırma sorusunu geniş tuttum. İlk sorum tasarım odaklı düşünme eğitimde nasıl kullanılıyor gibi bir şeydi. Veritabanlarından binlerce kayıt geldi. Soruyu yaş grubu, ders türü ve ölçülen çıktıyla daralttıktan sonra iş yönetilebilir hale geldi.
2. Arama dizesini kaydetmedim. Hangi veritabanında hangi anahtar kelimeyle hangi tarihte arama yaptığımı not almamıştım. Hakem sorduğunda tekrar etmem gerekti ve sonuçlar birebir aynı çıkmadı. Şimdi her aramayı tarihiyle bir tabloya yazıyorum.
3. Tekrar eden kayıtları elle ayıklamaya çalıştım. Kaynakça yöneticisinin yineleme bulma özelliğini kullanmak hem zaman kazandırdı hem de hatayı azalttı.
4. Dahil etme ve dışlama ölçütlerini tek başıma uyguladım. Sistematik derlemede en az iki kişinin bağımsız taraması bekleniyor. Bir meslektaşım bana katıldı ve anlaşmazlık çıktığında konuşarak karar verdik. Bu iş beklenmedik biçimde öğreticiydi, çünkü aynı özeti farklı okuduğumuzu gördüm.
5. Akış şemasını en sona bıraktım. PRISMA akış şeması aslında süreç boyunca tutulan bir kayıt: kaç kayıt bulundu, kaçı yinelendiği için çıkarıldı, kaçı başlık ve özette elendi, kaçının tam metni okundu, kaçı hangi gerekçeyle dışlandı. Bu sayıları sonradan geriye doğru hesaplamaya çalışmak tam bir kâbustu.
Bir de şunu söyleyeyim: PRISMA'nın kontrol listesi yazmaya başlamadan önce okunmalı, yazdıktan sonra değil. Ben listeyi sonradan açtığımda yöntem bölümünde yazmadığım yedi madde buldum.
Sistematik derleme yazanlar hangi araçları kullanıyor? Tarama aşamasında ücretsiz bir araçla çalışan var mı?
1. Araştırma sorusunu geniş tuttum. İlk sorum tasarım odaklı düşünme eğitimde nasıl kullanılıyor gibi bir şeydi. Veritabanlarından binlerce kayıt geldi. Soruyu yaş grubu, ders türü ve ölçülen çıktıyla daralttıktan sonra iş yönetilebilir hale geldi.
2. Arama dizesini kaydetmedim. Hangi veritabanında hangi anahtar kelimeyle hangi tarihte arama yaptığımı not almamıştım. Hakem sorduğunda tekrar etmem gerekti ve sonuçlar birebir aynı çıkmadı. Şimdi her aramayı tarihiyle bir tabloya yazıyorum.
3. Tekrar eden kayıtları elle ayıklamaya çalıştım. Kaynakça yöneticisinin yineleme bulma özelliğini kullanmak hem zaman kazandırdı hem de hatayı azalttı.
4. Dahil etme ve dışlama ölçütlerini tek başıma uyguladım. Sistematik derlemede en az iki kişinin bağımsız taraması bekleniyor. Bir meslektaşım bana katıldı ve anlaşmazlık çıktığında konuşarak karar verdik. Bu iş beklenmedik biçimde öğreticiydi, çünkü aynı özeti farklı okuduğumuzu gördüm.
5. Akış şemasını en sona bıraktım. PRISMA akış şeması aslında süreç boyunca tutulan bir kayıt: kaç kayıt bulundu, kaçı yinelendiği için çıkarıldı, kaçı başlık ve özette elendi, kaçının tam metni okundu, kaçı hangi gerekçeyle dışlandı. Bu sayıları sonradan geriye doğru hesaplamaya çalışmak tam bir kâbustu.
Bir de şunu söyleyeyim: PRISMA'nın kontrol listesi yazmaya başlamadan önce okunmalı, yazdıktan sonra değil. Ben listeyi sonradan açtığımda yöntem bölümünde yazmadığım yedi madde buldum.
Sistematik derleme yazanlar hangi araçları kullanıyor? Tarama aşamasında ücretsiz bir araçla çalışan var mı?
9 1 yorum