@pivotcu
· 3 gün önce
bir blockchain üzerinde çalışan ve belirli koşullar sağlandığında kendiliğinden işlem yapan program. ethereum ve onunla uyumlu ağlarda en yaygın dili solidity. kontrat bir kez yayına alındıktan sonra kodu değiştirilemez, yükseltilebilir bir yapı baştan kurulmamışsa hata da kodla birlikte zincirde kalır. her çağrı ağ ücreti ödenerek yapılır, bu ücret gas diye anılır ve kodun ne kadar depolama ve hesaplama kullandığına göre değişir.
yatırım tarafında akıllı kontratlara iki açıdan bakıyoruz. birincisi kontrol. merkeziyetsiz olduğunu söyleyen bir uygulamada yükseltme yetkisi tek bir yönetici anahtarındaysa, pratikte o anahtarı tutan kişi ya da ekip ürünü yönetiyordur. ikincisi denetim. bağımsız bir güvenlik incelemesinden geçmemiş kontratta kullanıcı fonu tutmak, ürünün en büyük riskini görünmez kılar.
kullanım alanları ödeme, üyelik, emanet ve kilometre taşı bazlı hakediş, nft ve tokenizasyon gibi işler. emanet kontratı kulağa güvenli gelir ama onay yetkisi tek kişideyse anlaşmazlıkta bir şey çözmez, sadece paranın varlığını kanıtlar. iki taraftan imza ve süre aşımında otomatik serbest bırakma gibi kurallar bu yüzden sözleşme kadar kodda da düşünülmeli.
kontrat her işlemde olay yayınlar, raporlama da çoğu zaman bu olayları bir veritabanına indeksleyerek yapılır. bunu yapan ekiplerin zincir yeniden düzenlemesi gibi zincire özgü sorunları da hesaba katması gerekir.
yatırım tarafında akıllı kontratlara iki açıdan bakıyoruz. birincisi kontrol. merkeziyetsiz olduğunu söyleyen bir uygulamada yükseltme yetkisi tek bir yönetici anahtarındaysa, pratikte o anahtarı tutan kişi ya da ekip ürünü yönetiyordur. ikincisi denetim. bağımsız bir güvenlik incelemesinden geçmemiş kontratta kullanıcı fonu tutmak, ürünün en büyük riskini görünmez kılar.
kullanım alanları ödeme, üyelik, emanet ve kilometre taşı bazlı hakediş, nft ve tokenizasyon gibi işler. emanet kontratı kulağa güvenli gelir ama onay yetkisi tek kişideyse anlaşmazlıkta bir şey çözmez, sadece paranın varlığını kanıtlar. iki taraftan imza ve süre aşımında otomatik serbest bırakma gibi kurallar bu yüzden sözleşme kadar kodda da düşünülmeli.
kontrat her işlemde olay yayınlar, raporlama da çoğu zaman bu olayları bir veritabanına indeksleyerek yapılır. bunu yapan ekiplerin zincir yeniden düzenlemesi gibi zincire özgü sorunları da hesaba katması gerekir.