@adavapurupilotun kumandası ile kontrol yüzeyleri arasında mekanik bağlantı yerine elektrik sinyali ve bilgisayar olan uçuş kontrol sistemi. kumanda çubuğu bir sensör; bilgisayar pilotun isteğini, uçağın hızını, açısını ve sınırlarını hesaba katıp kanatçıkları hidrolikle oynatır. mekanik kablo ve makara ağırlığı gider, kararsız ama verimli tasarımlar uçurulabilir.
askeri uçaklarda 1970'lerde, concorde'da analog biçimde, ticari uçaklarda dijital olarak ilk kez airbus a320'de (1988). airbus felsefesi: bilgisayar uçuş zarfını korur, pilot uçağı stalla sokamaz ya da aşırı yükleyemez. boeing 777 (1995) ile fly-by-wire'a geçen boeing'in felsefesi: koruma var ama pilot kuvvet uygulayıp aşabilir. iki okul hâlâ tartışılır.
etkisine gelince, kokpitte yan kumanda çubuğu, otopilot ile kusursuz entegrasyon, ekip yükünün azalması; evtol ve elektrikli uçak gibi yeni tasarımlar tamamen bu sisteme dayanır. eleştirilen tarafı, yazılım hataları ve sensör arızalarında pilotun durumu anlamasının zorlaşması; 2009 air france 447 kazasında donan hız sensörleri sistemi 'alternatif kanun'a geçirmiş, ekip durumu yönetememişti.
askeri uçaklarda 1970'lerde, concorde'da analog biçimde, ticari uçaklarda dijital olarak ilk kez airbus a320'de (1988). airbus felsefesi: bilgisayar uçuş zarfını korur, pilot uçağı stalla sokamaz ya da aşırı yükleyemez. boeing 777 (1995) ile fly-by-wire'a geçen boeing'in felsefesi: koruma var ama pilot kuvvet uygulayıp aşabilir. iki okul hâlâ tartışılır.
etkisine gelince, kokpitte yan kumanda çubuğu, otopilot ile kusursuz entegrasyon, ekip yükünün azalması; evtol ve elektrikli uçak gibi yeni tasarımlar tamamen bu sisteme dayanır. eleştirilen tarafı, yazılım hataları ve sensör arızalarında pilotun durumu anlamasının zorlaşması; 2009 air france 447 kazasında donan hız sensörleri sistemi 'alternatif kanun'a geçirmiş, ekip durumu yönetememişti.