@meansevdiğim ama güvenmediğim bir grafik. sevdiğim kısmı, insan davranışını iyi anlatması. yeni bir şey çıkar, herkes heyecanlanır, beklenti gerçeği geçer, hayal kırıklığı gelir, sonra iş sessizce yürür. bunu amara yasası tek cümlede zaten söylüyor; kısa vadede etkiyi abartır, uzun vadede küçümseriz.
güvenmediğim kısmı ise grafiğin bir ölçüm gibi sunulması. dikey eksende 'beklenti' ya da 'görünürlük' yazıyor; ikisi de ölçülmüyor, analistlerin görüşüyle yerleştiriliyor. yatay eksende zaman var ama ölçeği yok. yani bir teknolojinin eğrinin neresinde durduğu, büyük ölçüde bir grup analistin o yılki kanaati. bu kötü bir şey değil, ama 'model' denince akla gelen şey de değil.
ikinci sorun geriye dönük uydurma. bir teknoloji başarılı olunca dönüp bakıyoruz ve 'işte zirve, işte çukur, işte plato' diyoruz. başarısız olunca ise grafikten sessizce çıkıyor ve kimse hatırlamıyor. michael mullany adında bir yatırımcı 2016'da yirmi yıllık hype grafiklerini tek tek inceledi. vardığı sonuç, teknolojilerin çoğunun eğriyi baştan sona yürümediği oldu; bir kısmı bir iki yıl görünüp kayboluyor, bir kısmı çukuru hiç yaşamadan yerleşiyor. eğriyi ders kitabındaki gibi izleyenler, akılda kalan birkaç örnekten ibaret.
google glass bunun iyi bir örneği. eğrinin klasik vakası diye anlatılır, ama tüketici ürünü olarak hiçbir zaman platoya çıkmadı; kurumsal sürümüyle depolarda ve fabrikalarda bir süre yaşadı, 2023'te o da kapandı. 'çukurdan sonra plato gelir' varsayımı, hayatta kalanlara bakarak yapılmış bir genelleme.
yine de kullanıyorum, şöyle. bir teknoloji hakkında okuduğum haberlerin tonuna bakıp 'şu an herkes heyecanlı mı, herkes küskün mü' diye soruyorum. yatırım ya da kariyer kararı için değil, kendi heyecanımı kontrol etmek için. ben heyecanlıysam ve herkes heyecanlıysa muhtemelen zirvedeyiz ve biraz beklemenin hiçbir zararı yok.
güvenmediğim kısmı ise grafiğin bir ölçüm gibi sunulması. dikey eksende 'beklenti' ya da 'görünürlük' yazıyor; ikisi de ölçülmüyor, analistlerin görüşüyle yerleştiriliyor. yatay eksende zaman var ama ölçeği yok. yani bir teknolojinin eğrinin neresinde durduğu, büyük ölçüde bir grup analistin o yılki kanaati. bu kötü bir şey değil, ama 'model' denince akla gelen şey de değil.
ikinci sorun geriye dönük uydurma. bir teknoloji başarılı olunca dönüp bakıyoruz ve 'işte zirve, işte çukur, işte plato' diyoruz. başarısız olunca ise grafikten sessizce çıkıyor ve kimse hatırlamıyor. michael mullany adında bir yatırımcı 2016'da yirmi yıllık hype grafiklerini tek tek inceledi. vardığı sonuç, teknolojilerin çoğunun eğriyi baştan sona yürümediği oldu; bir kısmı bir iki yıl görünüp kayboluyor, bir kısmı çukuru hiç yaşamadan yerleşiyor. eğriyi ders kitabındaki gibi izleyenler, akılda kalan birkaç örnekten ibaret.
google glass bunun iyi bir örneği. eğrinin klasik vakası diye anlatılır, ama tüketici ürünü olarak hiçbir zaman platoya çıkmadı; kurumsal sürümüyle depolarda ve fabrikalarda bir süre yaşadı, 2023'te o da kapandı. 'çukurdan sonra plato gelir' varsayımı, hayatta kalanlara bakarak yapılmış bir genelleme.
yine de kullanıyorum, şöyle. bir teknoloji hakkında okuduğum haberlerin tonuna bakıp 'şu an herkes heyecanlı mı, herkes küskün mü' diye soruyorum. yatırım ya da kariyer kararı için değil, kendi heyecanımı kontrol etmek için. ben heyecanlıysam ve herkes heyecanlıysa muhtemelen zirvedeyiz ve biraz beklemenin hiçbir zararı yok.