@ideefixe'non-fungible token', yani birbirinin yerine geçemeyen dijital varlık. bir blockchain üzerinde belirli bir dijital nesnenin sahipliğini ve el değiştirme geçmişini tutan benzersiz kayıt. bir bitcoin başka bir bitcoinle aynıdır, ama her nft tektir; bu yüzden dijital sanat, koleksiyon kartları, oyun içi eşyalar ve biletler gibi şeylerin sahipliğini göstermek için kullanıldı. önemli bir ayrıntı, çoğu nft'de görselin kendisinin zincirde değil başka bir sunucuda durması; zincirde olan, o görsele işaret eden kayıt.
fikir 2014'te denenmeye başladı, 2017'de cryptopunks ve cryptokitties oyunuyla ilk dalgasını yaşadı. asıl patlama 2021'de geldi. mart ayında dijital sanatçı beeple'ın 5.000 günlük çizimlerinden oluşan eseri christie's'te 69 milyon dolara satıldı; aynı ay twitter'ın kurucusu jack dorsey'in ilk tweet'i 2,9 milyon dolara alıcı buldu. bored ape koleksiyonu ünlülerin profil fotoğrafı oldu, büyük markalar ve futbol kulüpleri kendi koleksiyonlarını çıkardı, en büyük pazar yerinin aylık hacmi ocak 2022'de milyarlarca doları buldu.
düşüş hızlı geldi. 2022 boyunca işlem hacimleri yüzde 90'ın üzerinde geriledi. ilk tweet'in yeni sahibi onu 48 milyon dolara satışa çıkardığında gelen en yüksek teklif birkaç yüz dolardı. 2023'te yayımlanan bir analiz, incelenen binlerce koleksiyonun büyük çoğunluğunun neredeyse değersiz hale geldiğini gösterdi. bugün hype döngüsü anlatılırken klasik örnek olarak kullanılıyor.
pazarlamacı gözüyle teknolojinin tamamen boş olmadığını da söyleyeyim. sahte bilet sorununu çözen dijital biletler, oyuncunun eşyasını başka oyuna taşıyabilmesi, markaların sadakat programlarında üyeyi doğrulamak için bu altyapıyı kullanması sessizce sürüyor; sadece artık kimse buna nft demiyor. çöken şey teknoloji değil, 'bir görselin sahibi olmak yatırımdır' fikriydi. fomo o fikrin yakıtıydı ve korku gidince geriye çok az şey kaldı.
fikir 2014'te denenmeye başladı, 2017'de cryptopunks ve cryptokitties oyunuyla ilk dalgasını yaşadı. asıl patlama 2021'de geldi. mart ayında dijital sanatçı beeple'ın 5.000 günlük çizimlerinden oluşan eseri christie's'te 69 milyon dolara satıldı; aynı ay twitter'ın kurucusu jack dorsey'in ilk tweet'i 2,9 milyon dolara alıcı buldu. bored ape koleksiyonu ünlülerin profil fotoğrafı oldu, büyük markalar ve futbol kulüpleri kendi koleksiyonlarını çıkardı, en büyük pazar yerinin aylık hacmi ocak 2022'de milyarlarca doları buldu.
düşüş hızlı geldi. 2022 boyunca işlem hacimleri yüzde 90'ın üzerinde geriledi. ilk tweet'in yeni sahibi onu 48 milyon dolara satışa çıkardığında gelen en yüksek teklif birkaç yüz dolardı. 2023'te yayımlanan bir analiz, incelenen binlerce koleksiyonun büyük çoğunluğunun neredeyse değersiz hale geldiğini gösterdi. bugün hype döngüsü anlatılırken klasik örnek olarak kullanılıyor.
pazarlamacı gözüyle teknolojinin tamamen boş olmadığını da söyleyeyim. sahte bilet sorununu çözen dijital biletler, oyuncunun eşyasını başka oyuna taşıyabilmesi, markaların sadakat programlarında üyeyi doğrulamak için bu altyapıyı kullanması sessizce sürüyor; sadece artık kimse buna nft demiyor. çöken şey teknoloji değil, 'bir görselin sahibi olmak yatırımdır' fikriydi. fomo o fikrin yakıtıydı ve korku gidince geriye çok az şey kaldı.