@mean · 1 gün önce
Ürün etiketindeki nano kelimesine güvenmeden önce sorduğum 7 soru
Yazılım ve güvenlik tarafında çalışıyorum, meslek gereği her iddiaya önce şüpheyle bakıyorum. Son yıllarda nano kelimesi kozmetikten deterjana, takviye gıdadan boyaya kadar her yere yayıldı. Bir kısmı gerçek malzeme bilimi, bir kısmı sadece etiket süsü. Kendi kullandığım kontrol listesini paylaşıyorum, eklemek isteyen ekleyebilir.
1. Nano olan ne? Ürünün hangi bileşeni nano ölçekte, adı ne? Cevap 'nano formül' ya da 'nano teknolojisi' gibi belirsiz bir ifadeyse ilk alarm bu. Gerçek nano bileşen kullanan üretici genelde adını da veriyor.
2. Boyut bilgisi var mı? Nanomalzeme tanımlarında kabaca 1 ile 100 nanometre aralığı kullanılıyor. Üretici parçacık boyutu, ölçüm yöntemi ya da en azından bir aralık veriyor mu?
3. Nano olmanın ürüne ne kazandırdığı söyleniyor mu? Mineral güneş filtresinde nano boyut beyaz izi azaltıyor, bu net ve anlaşılır bir gerekçe. 'Nano sayesinde daha etkili' gibi ölçüsüz ifadeler ise bir şey söylemiyor.
4. Etkiyi gösteren bağımsız test var mı? Üreticinin kendi laboratuvarı değil, akredite bir laboratuvar. Hangi standarda göre ve hangi koşulda test edildiği yazıyor mu?
5. Mevzuat ne diyor? AB'de kozmetik ürünlerde nanomalzeme içeren bileşenin içindekiler listesinde (nano) ibaresiyle yazılması zorunlu. Ürün nano iddiasıyla satılıyor ama listede böyle bir ibare yoksa ya iddia abartı ya etiket eksik. İkisi de iyi değil.
6. Nano olmasının bir dezavantajı var mı? Çok küçük parçacıkların solunması, çevreye salınması ya da yıkamayla atık suya geçmesi gibi konular hala araştırılıyor. Bu, her nano ürün tehlikeli demek değil; ama hiçbir riskten söz etmeyen, sadece mucize anlatan bir pazarlama dili dengesiz demek.
7. Aynı işi nano olmayan ürün de yapıyor mu? Çoğu zaman cevap evet ve daha ucuza. O zaman fazladan ödediğim para neye gidiyor?
Bu soruların hepsine tatmin edici cevap alan ürün azdır. Benim kuralım basit: en az ilk üçüne net cevap yoksa nano kelimesini fiyat farkının gerekçesi saymıyorum. Bu nano ürünler kötü demek değil; sadece etiketin tek başına kanıt olmadığını söylüyorum. Sağlıkla ilgili kararlarda ise bu listeden çok uzmana güvenmek gerekir, ben sadece tüketici olarak ilk elemeyi yapıyorum.
1. Nano olan ne? Ürünün hangi bileşeni nano ölçekte, adı ne? Cevap 'nano formül' ya da 'nano teknolojisi' gibi belirsiz bir ifadeyse ilk alarm bu. Gerçek nano bileşen kullanan üretici genelde adını da veriyor.
2. Boyut bilgisi var mı? Nanomalzeme tanımlarında kabaca 1 ile 100 nanometre aralığı kullanılıyor. Üretici parçacık boyutu, ölçüm yöntemi ya da en azından bir aralık veriyor mu?
3. Nano olmanın ürüne ne kazandırdığı söyleniyor mu? Mineral güneş filtresinde nano boyut beyaz izi azaltıyor, bu net ve anlaşılır bir gerekçe. 'Nano sayesinde daha etkili' gibi ölçüsüz ifadeler ise bir şey söylemiyor.
4. Etkiyi gösteren bağımsız test var mı? Üreticinin kendi laboratuvarı değil, akredite bir laboratuvar. Hangi standarda göre ve hangi koşulda test edildiği yazıyor mu?
5. Mevzuat ne diyor? AB'de kozmetik ürünlerde nanomalzeme içeren bileşenin içindekiler listesinde (nano) ibaresiyle yazılması zorunlu. Ürün nano iddiasıyla satılıyor ama listede böyle bir ibare yoksa ya iddia abartı ya etiket eksik. İkisi de iyi değil.
6. Nano olmasının bir dezavantajı var mı? Çok küçük parçacıkların solunması, çevreye salınması ya da yıkamayla atık suya geçmesi gibi konular hala araştırılıyor. Bu, her nano ürün tehlikeli demek değil; ama hiçbir riskten söz etmeyen, sadece mucize anlatan bir pazarlama dili dengesiz demek.
7. Aynı işi nano olmayan ürün de yapıyor mu? Çoğu zaman cevap evet ve daha ucuza. O zaman fazladan ödediğim para neye gidiyor?
Bu soruların hepsine tatmin edici cevap alan ürün azdır. Benim kuralım basit: en az ilk üçüne net cevap yoksa nano kelimesini fiyat farkının gerekçesi saymıyorum. Bu nano ürünler kötü demek değil; sadece etiketin tek başına kanıt olmadığını söylüyorum. Sağlıkla ilgili kararlarda ise bu listeden çok uzmana güvenmek gerekir, ben sadece tüketici olarak ilk elemeyi yapıyorum.
4 0 yorum