@turkishpower · 1 gün önce
Türkiye'de nanomalzeme analizi yaptırmak: Merkezler, teklif süreci ve dikkat edilecek 7 nokta
Kocaeli tarafında bir üretim firmasında çalışıyorum. Geçen yıl tedarikçimizden gelen bir nano katkılı tozun gerçekten iddia edilen boyutta olup olmadığını öğrenmemiz gerekti ve firma olarak ilk kez dışarıdan karakterizasyon hizmeti aldık. Sanayiden birinin bu süreçte bocaladığı noktaları yazayım, belki işinize yarar.
Önce merkezler. Türkiye'de nanoteknoloji ve malzeme analizi için akla gelen ilk yerlerden biri Bilkent'teki Ulusal Nanoteknoloji Araştırma Merkezi, yani UNAM. 2007'de kurulmuş ve 6550 sayılı Araştırma Altyapılarının Desteklenmesine Dair Kanun kapsamında yeterlik alan ilk merkezlerden biri. Sabancı Üniversitesi'ndeki SUNUM da aynı kanun kapsamında yeterlik almış bir merkez. Bunların dışında pek çok üniversitenin merkezi araştırma laboratuvarı var; ODTÜ Merkezi Laboratuvarı gibi yerler de dışarıdan numune kabul ediyor. Hangi cihazın nerede olduğunu ve fiyat bilgisini her merkezin kendi sayfasından ya da doğrudan e-postayla öğrenmek en sağlıklısı, çünkü cihaz parkı ve fiyatlar değişiyor.
Bizim edindiğimiz tecrübeden çıkardığım noktalar:
1. Ne öğrenmek istediğinizi cihaz adıyla değil soruyla yazın. Biz önce TEM istiyoruz dedik, uzman bizi aradı ve asıl derdimizin topaklanma mı yoksa birincil parçacık boyutu mu olduğunu sordu. Cevaba göre önerisi değişti.
2. Sanayi ve akademi fiyatları genelde farklı. Firma olarak başvurduğunuzda üniversite içi fiyattan değil, dış kullanıcı ya da sanayi tarifesinden fatura kesiliyor. Teklifi yazılı isteyin.
3. Bekleme süresi cihaza göre çok değişiyor. Yoğun dönemlerde sıra haftalara uzayabiliyor. Üretim kararını analize bağlıyorsanız bunu planınıza koyun.
4. Numune hazırlığını kimin yapacağını netleştirin. Tozun dağıtılması, kaplanması ya da kesilmesi ayrı bir iş kalemi olabiliyor.
5. Ham veriyi de isteyin. Sadece PDF rapor değil, görüntü dosyalarını ve ölçüm verisini de alın; ileride tekrar yorumlamak gerekebiliyor.
6. Gizlilik konusunu baştan konuşun. Ticari bir ürünün analizi söz konusuysa gizlilik sözleşmesi imzalamak mümkün mü, sorun.
7. Tek ölçüme güvenmeyin. Bizim tozda TEM birincil parçacıkları nano ölçekte gösterdi ama aynı tozun suda dağıtıldığında büyük topaklar oluşturduğunu DLS ortaya koydu. İki sonuç birlikte bize tedarikçiyle konuşacak doğru soruyu verdi.
Benim tavsiyem, ilk seferde bir merkezdeki uzmanla yarım saatlik bir telefon görüşmesi yapmak. Hangi analizin gerçekten gerekli olduğunu anlamak, gereksiz bir ölçüme para vermekten çok daha ucuza geliyor.
Önce merkezler. Türkiye'de nanoteknoloji ve malzeme analizi için akla gelen ilk yerlerden biri Bilkent'teki Ulusal Nanoteknoloji Araştırma Merkezi, yani UNAM. 2007'de kurulmuş ve 6550 sayılı Araştırma Altyapılarının Desteklenmesine Dair Kanun kapsamında yeterlik alan ilk merkezlerden biri. Sabancı Üniversitesi'ndeki SUNUM da aynı kanun kapsamında yeterlik almış bir merkez. Bunların dışında pek çok üniversitenin merkezi araştırma laboratuvarı var; ODTÜ Merkezi Laboratuvarı gibi yerler de dışarıdan numune kabul ediyor. Hangi cihazın nerede olduğunu ve fiyat bilgisini her merkezin kendi sayfasından ya da doğrudan e-postayla öğrenmek en sağlıklısı, çünkü cihaz parkı ve fiyatlar değişiyor.
Bizim edindiğimiz tecrübeden çıkardığım noktalar:
1. Ne öğrenmek istediğinizi cihaz adıyla değil soruyla yazın. Biz önce TEM istiyoruz dedik, uzman bizi aradı ve asıl derdimizin topaklanma mı yoksa birincil parçacık boyutu mu olduğunu sordu. Cevaba göre önerisi değişti.
2. Sanayi ve akademi fiyatları genelde farklı. Firma olarak başvurduğunuzda üniversite içi fiyattan değil, dış kullanıcı ya da sanayi tarifesinden fatura kesiliyor. Teklifi yazılı isteyin.
3. Bekleme süresi cihaza göre çok değişiyor. Yoğun dönemlerde sıra haftalara uzayabiliyor. Üretim kararını analize bağlıyorsanız bunu planınıza koyun.
4. Numune hazırlığını kimin yapacağını netleştirin. Tozun dağıtılması, kaplanması ya da kesilmesi ayrı bir iş kalemi olabiliyor.
5. Ham veriyi de isteyin. Sadece PDF rapor değil, görüntü dosyalarını ve ölçüm verisini de alın; ileride tekrar yorumlamak gerekebiliyor.
6. Gizlilik konusunu baştan konuşun. Ticari bir ürünün analizi söz konusuysa gizlilik sözleşmesi imzalamak mümkün mü, sorun.
7. Tek ölçüme güvenmeyin. Bizim tozda TEM birincil parçacıkları nano ölçekte gösterdi ama aynı tozun suda dağıtıldığında büyük topaklar oluşturduğunu DLS ortaya koydu. İki sonuç birlikte bize tedarikçiyle konuşacak doğru soruyu verdi.
Benim tavsiyem, ilk seferde bir merkezdeki uzmanla yarım saatlik bir telefon görüşmesi yapmak. Hangi analizin gerçekten gerekli olduğunu anlamak, gereksiz bir ölçüme para vermekten çok daha ucuza geliyor.
11 2 yorum
