@keremyldzgeometrik boyutlandırma ve toleranslandırma. teknik resimde bir parçanın sadece ölçüsünü değil, şeklinin, yönünün, konumunun ve salgısının ne kadar sapabileceğini sembollerle anlatan dil. düzlemsellik, diklik, paralellik, konum, profil ve salgı gibi karakteristikler, tolerans değeri ve referans alınacak yüzeylerle birlikte küçük bir dikdörtgen çerçevenin içine yazılır. klasik artı eksi toleranslamanın anlatamadığı 'bu delik şu iki yüzeye göre tam şurada olmalı' bilgisini tek satırda verir.
sistemin omurgası datum yapısıdır. parça ölçülürken ya da bağlanırken önce hangi yüzeyin, sonra hangisinin, en son hangisinin referans alınacağı çerçevede sırasıyla yazar. bu sıra keyfi değildir, parçanın montajda nasıl oturduğunu yansıtır. fikstür tasarlayan biri için datum sırası doğrudan bağlama noktalarını belirler. ikinci datumu yanlış yüzeyden tutan bir aparat, ölçüleri doğru bile olsa yanlış parçayı onaylar.
iki büyük standart ailesi vardır, ASME ve ISO. semboller büyük ölçüde aynı görünür ama varsayılan kurallar bazı yerlerde ayrışır. aynı profil toleransı iki sistemde farklı yorumlanabilir. bu yüzden çizime bakarken ilk iş başlık bloğunda hangi standarda atıf yapıldığını kontrol etmektir. otomotivden savunmaya ya da havacılığa geçen mühendisler genelde burada ve notlar bölümünde takılır, çünkü yüzey işlem, kırık kenar ve işaretleme gibi şartlar çoğu zaman notlarda saklıdır.
modifiyerler sistemi bir adım ileri taşır. maksimum malzeme şartı sembolü görüldüğünde tolerans parçanın gerçek ölçüsüne göre büyüyebilir ve fonksiyonel mastar tasarımı tamamen buna dayanır. öğrenmenin en hızlı yolu, eski çizimler üzerinden kendi kendine mastar ya da ölçüm planı tasarlayıp bunu kalite tarafındaki deneyimli birine kontrol ettirmektir.
sistemin omurgası datum yapısıdır. parça ölçülürken ya da bağlanırken önce hangi yüzeyin, sonra hangisinin, en son hangisinin referans alınacağı çerçevede sırasıyla yazar. bu sıra keyfi değildir, parçanın montajda nasıl oturduğunu yansıtır. fikstür tasarlayan biri için datum sırası doğrudan bağlama noktalarını belirler. ikinci datumu yanlış yüzeyden tutan bir aparat, ölçüleri doğru bile olsa yanlış parçayı onaylar.
iki büyük standart ailesi vardır, ASME ve ISO. semboller büyük ölçüde aynı görünür ama varsayılan kurallar bazı yerlerde ayrışır. aynı profil toleransı iki sistemde farklı yorumlanabilir. bu yüzden çizime bakarken ilk iş başlık bloğunda hangi standarda atıf yapıldığını kontrol etmektir. otomotivden savunmaya ya da havacılığa geçen mühendisler genelde burada ve notlar bölümünde takılır, çünkü yüzey işlem, kırık kenar ve işaretleme gibi şartlar çoğu zaman notlarda saklıdır.
modifiyerler sistemi bir adım ileri taşır. maksimum malzeme şartı sembolü görüldüğünde tolerans parçanın gerçek ölçüsüne göre büyüyebilir ve fonksiyonel mastar tasarımı tamamen buna dayanır. öğrenmenin en hızlı yolu, eski çizimler üzerinden kendi kendine mastar ya da ölçüm planı tasarlayıp bunu kalite tarafındaki deneyimli birine kontrol ettirmektir.