@mean · 21 gün önce
Drone ile haritalama ve ortofoto üretimi: yer kontrol noktası, RTK ve müşteriye ne teslim ediliyor
Harita mühendisiyim ve üç yıldır drone ile haritalama yapıyorum. Bu işe teknik taraftan bakanlar için not defterimi açıyorum, çünkü güzel fotoğraf çekmekle ölçülebilir harita üretmek arasında ciddi fark var.
Temel fark: turistik bir video için konum hassasiyeti önemli değil. Harita için her pikselin koordinatı doğru olmak zorunda. Bu doğruluğu sağlamanın iki yolu var.
Birinci yol: yer kontrol noktaları. Araziye, koordinatı hassas ölçülmüş işaretler koyuyorsunuz ve bunlar fotoğraflarda görünüyor. Sonradan yazılım bu noktaları referans alarak modeli oturtuyor. Avantajı, standart bir drone ile yüksek doğruluk elde edilebilmesi. Dezavantajı, arazide nokta koymak ve ölçmek zaman alıyor, engebeli ve geniş arazide çok yorucu.
İkinci yol: RTK destekli drone. Dronun kendi konumu gerçek zamanlı düzeltme verisiyle santimetre seviyesinde biliniyor. Avantajı hız, dezavantajı donanım maliyeti ve düzeltme verisi için bir referans istasyonuna ya da ağ aboneliğine ihtiyaç duyulması. Türkiye'de bu tip bir ağ hizmeti var ve aboneliği gerekiyor.
Benim pratiğim: RTK kullanıyorum ama yine de birkaç kontrol noktası koyuyorum. Bunlar doğruluğu doğrulamak için, yani sonuçta bir hata varsa fark edebilmek için. Tamamen RTK'ya güvenip kontrol noktası koymamak, hatayı göremediğiniz anlamına geliyor.
Uçuş planı. Örtüşme oranları kritik: ileri yönde ve yan yönde yeterli örtüşme olmazsa model boşluklu çıkıyor. Ormanlık ve tekdüze alanlarda örtüşmeyi artırmak gerekiyor çünkü yazılım eşleşecek nokta bulamıyor. Düşük irtifa daha yüksek çözünürlük ama daha çok fotoğraf ve daha uzun işleme süresi demek.
İşleme. Fotoğraflardan nokta bulutu, sayısal yükseklik modeli ve ortofoto üretiliyor. Bu işlem bilgisayarı ciddi biçimde zorluyor; güçlü bir ekran kartı ve bol bellek gerekiyor. Büyük bir proje bir gece sürebiliyor.
Teslim. Müşteriye ne verdiğinizi baştan netleştirin. Ortofoto mu, nokta bulutu mu, sayısal yükseklik modeli mi, hacim hesabı mı, yoksa çizilmiş hali mi? Çizim ayrı bir iş ve ayrı fiyat. Ayrıca hangi koordinat sisteminde teslim edileceğini yazın; yanlış sistemde teslim edilen veri kullanılamaz.
Mevzuat. Ticari uçuş lisansı, uçuş izni ve bölge kontrolü şart. Ayrıca harita üretimi ve yayımlanması konusunda ayrı düzenlemeler var; kurumsal projelerde bu konuda yetkili bir meslek mensubunun sorumluluğu gerekebiliyor. Bu işe girecekler mutlaka bu tarafı araştırsın.
Fiyat. Hektar başına fiyatlama yaygın ama küçük projelerde gidiş dönüş maliyeti baskın olduğu için asgari bir proje bedeli koymak gerekiyor.
Haritalama yapan var mı, siz kontrol noktası kullanıyor musunuz?
Temel fark: turistik bir video için konum hassasiyeti önemli değil. Harita için her pikselin koordinatı doğru olmak zorunda. Bu doğruluğu sağlamanın iki yolu var.
Birinci yol: yer kontrol noktaları. Araziye, koordinatı hassas ölçülmüş işaretler koyuyorsunuz ve bunlar fotoğraflarda görünüyor. Sonradan yazılım bu noktaları referans alarak modeli oturtuyor. Avantajı, standart bir drone ile yüksek doğruluk elde edilebilmesi. Dezavantajı, arazide nokta koymak ve ölçmek zaman alıyor, engebeli ve geniş arazide çok yorucu.
İkinci yol: RTK destekli drone. Dronun kendi konumu gerçek zamanlı düzeltme verisiyle santimetre seviyesinde biliniyor. Avantajı hız, dezavantajı donanım maliyeti ve düzeltme verisi için bir referans istasyonuna ya da ağ aboneliğine ihtiyaç duyulması. Türkiye'de bu tip bir ağ hizmeti var ve aboneliği gerekiyor.
Benim pratiğim: RTK kullanıyorum ama yine de birkaç kontrol noktası koyuyorum. Bunlar doğruluğu doğrulamak için, yani sonuçta bir hata varsa fark edebilmek için. Tamamen RTK'ya güvenip kontrol noktası koymamak, hatayı göremediğiniz anlamına geliyor.
Uçuş planı. Örtüşme oranları kritik: ileri yönde ve yan yönde yeterli örtüşme olmazsa model boşluklu çıkıyor. Ormanlık ve tekdüze alanlarda örtüşmeyi artırmak gerekiyor çünkü yazılım eşleşecek nokta bulamıyor. Düşük irtifa daha yüksek çözünürlük ama daha çok fotoğraf ve daha uzun işleme süresi demek.
İşleme. Fotoğraflardan nokta bulutu, sayısal yükseklik modeli ve ortofoto üretiliyor. Bu işlem bilgisayarı ciddi biçimde zorluyor; güçlü bir ekran kartı ve bol bellek gerekiyor. Büyük bir proje bir gece sürebiliyor.
Teslim. Müşteriye ne verdiğinizi baştan netleştirin. Ortofoto mu, nokta bulutu mu, sayısal yükseklik modeli mi, hacim hesabı mı, yoksa çizilmiş hali mi? Çizim ayrı bir iş ve ayrı fiyat. Ayrıca hangi koordinat sisteminde teslim edileceğini yazın; yanlış sistemde teslim edilen veri kullanılamaz.
Mevzuat. Ticari uçuş lisansı, uçuş izni ve bölge kontrolü şart. Ayrıca harita üretimi ve yayımlanması konusunda ayrı düzenlemeler var; kurumsal projelerde bu konuda yetkili bir meslek mensubunun sorumluluğu gerekebiliyor. Bu işe girecekler mutlaka bu tarafı araştırsın.
Fiyat. Hektar başına fiyatlama yaygın ama küçük projelerde gidiş dönüş maliyeti baskın olduğu için asgari bir proje bedeli koymak gerekiyor.
Haritalama yapan var mı, siz kontrol noktası kullanıyor musunuz?
2 1 yorum
