girişim sermayesi yatırım ortaklıklarının kazançlarının vergilendirilmesi

5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun (KVK) 5’inci maddesinin (1) numaralı fıkrasının d/3 bendi gereğince, Türkiye’de kurulu GSYO’larının kazançları kurumlar vergisinden istisna edilmiştir. Ayrıca, kurum kazançları üzerinden kurum bünyesinde, KVK’nın 15’inci maddesinin (3) fıkrası uyarınca dağıtılsın veya dağıtılmasın yapılması gereken kurum stopajları, 2009/14594 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı uyarınca “0” olarak belirlenmiştir. 6322 sayılı Kanunla girişim şirketlerini desteklemek amacıyla vergi kanunlarına yeni hükümler eklenmiştir.

Bu hükümlerden ilki söz konusu Kanunun 15. maddesiyle Vergi Usul Kanununa (VUK) eklenen 325/A maddesidir. Bu madde ile gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerine girişim sermayesi fonu oluşturma imkanı tanınmış ve bu fonun girişim sermayesi yatırım ortaklıklarına sermaye olarak konulması veya girişim sermayesi yatırım fonu paylarının alınmasında kullanılması öngörülmüştür. Ayrıca 6322 sayılı Kanunun 34. maddesiyle KVK’nın 5. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde yapılan değişiklikle kurumların; tam mükellefiyete tabi girişim sermayesi yatırım fonu katılma payları ile girişim sermayesi yatırım ortaklıklarının hisse senetlerinden elde ettikleri kar payları iştirak kazançları istisnası kapsamına alınmıştır.

vuk’da yer alan bu düzenlemeye eş zamanlı olarak Gelir Vergisi Kanunu’nun (GVK) 89. maddesinin 12. bendi ve KVK’nın 10. maddesinin (g) bendinde yapılan düzenleme aşağıdaki gibidir: “213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 325/A maddesine göre girişim sermayesi fonu olarak ayrılan tutarların beyan edilen gelirin %10'unu aşmayan kısmı” ilgili dönem kazancından indirilebilir. Yapılan düzenlemede tam mükellef-dar mükellef ayrımı yapılmadan tüm mükelleflerin istisnadan faydalanmasına imkan sağlanmıştır.

bakınız: girişim sermayesi

İndirim şartları, indirim tutarının hesaplanması ve fon tutarının hesaplanması 7 Seri nolu Kurumlar Vergisi Genel Tebliğinde açıklanmıştır. Bunlar;
1) İndirimŞartları
Girişim sermayesi fonunun indirim konusu yapılabilmesi için;
- İlgili yılda ayrılan fon tutarının beyan edilen gelirin %10’unu, toplam fon tutarının ise öz sermayenin %20’sini aşmaması (İki şartın birlikte gerçekleşmesi gerekmektedir.)

- Fonun ayrıldığı yılın sonuna kadar Türkiye’de kurulmuş veya kurulacak olan ve Sermaye Piyasası Kurulunun düzenleme ve denetimine tabi girişim sermayesi yatırım ortaklıklarına veya fonlarına yatırım yapılması,
- Ayrılan fon tutarının ilgili yılın kurumlar vergisi beyannamesinde ayrıca
gösterilmesi gerekmektedir (Ertadenetim agis, 2018).
2) İndirim Tutarının Hesaplanması İndirim tutarının tespitinde beyan edilen gelir olarak ticari bilanço kâr veya zararına kanunen kabul edilmeyen giderler eklenmek ve geçmiş yıl zararları ile varsa tüm indirim ve istisnalar düşülmek suretiyle bulunan tutar [Ticari bilanço kârı (zararı) + kanunen kabul edilmeyen giderler - geçmiş yıl zararları - tüm indirim ve istisnalar ] dikkate alınacaktır. Bu hesaplama sonucunda bulunacak olan tutar KVK 10/(g) maddesine göre kurumlar vergisi matrahının tespitinde kazançtan indirim olarak dikkate alınabilecektir (Bayraktaroğlu, 2017: 91).
3) Fon Tutarının Nasıl ve Hangi Hallerde Verglendirildiği Fonun ayrıldığı yılın sonuna kadar girişim sermayesi yatırım ortaklıklarına veya fonlarına yatırım yapılmakla birlikte, girişim sermayesi fonu olarak ayrılan tutarların;
- Amacı dışında herhangi bir suretle başka bir hesaba nakledilmesi,
- İşletmeden çekilmesi,
- Ortaklara dağıtılması,
- Dar mükelleflerce ana merkeze aktarılması,
- Mükelleflerce işin terki,
- İşletmenin tasfiyesi, devredilmesi veya bölünmesi,

Girişim sermayesi yatırım ortaklıklarının hisse senetlerinin veya girişim sermayesi yatırım fonu katılma paylarının elden çıkarılmasından itibaren altı ay içinde bu maddede belirtilen amaçla yeniden kullanılmaması hallerinde, bu işlemlerin yapıldığı veya sürenin dolduğu dönemde diğer kazançlarla ilişkilendirilmeksizin vergiye tabi tutulması gerekmektedir. Dolayısıyla, bu fon tutarları, beyan edildiği döneme ilişkin dönem zararı, geçmiş yıl zararları, indirim ve istisnalar ile ilişkilendirilmeksizin vergilendirilecektir.