yanlış kullanımın klasik hali şöyle işler. yönetim kurulu zirvedeki teknolojiyi görür, 'biz bunu neden yapmıyoruz' diye sorar, inovasyon ekibi altı ayda bir pilot çıkarır, pilot çukura denk gelir, proje kapanır ve şirket o teknolojiye beş yıl boyunca bir daha bakmaz. tam da platoya çıkacağı dönemde. 2018'de blockchain için, 2021'de metaverse için aynı filmi izledik. blockchain pilotlarının çoğu bir basın bülteninden ibaretti; bugün tedarik zincirinde sessizce çalışan birkaç uygulama ise o dönemde kimsenin konuşmadığı ekiplerin işi.
doğru kullanım bence grafiği bir takvim gibi değil, bir uyarı levhası gibi okumak. zirvedeki teknoloji için sorulacak soru 'yatırım yapalım mı' değil, 'bizim hangi sorunumuzu çözüyor ve bunu test etmenin en ucuz yolu ne'. çukurdaki teknoloji için soru ise 'kim hâlâ uğraşıyor ve ne öğrendi'. çukur, rakiplerin vazgeçtiği ve tedarikçilerin fiyat indirdiği dönemdir; en iyi pazarlıkları biz hep çukurda yaptık.
grafiğin altındaki küçük işaretleri de okumak lazım. her teknolojinin yanında platoya kalan süreyi gösteren bir simge var ve o simgeler yıllar içinde pek tutmuyor; kimi teknoloji için iki yıl denir, on yıl sonra hâlâ oradadır. bu yüzden biz grafiği teknoloji olgunluk seviyesi ölçeğiyle ve kendi pilot sonuçlarımızla birlikte okuyoruz. grafik bize piyasanın ne düşündüğünü söylüyor, teknolojinin ne yapabildiğini söylemiyor. ikisini karıştıran şirket kısa sürede inovasyon tiyatrosu oynamaya başlıyor.
son bir gözlem. 2025'in yapay zeka grafiğinde üretken yapay zeka çukura inerken yapay zeka ajanları zirveye yerleşti. bizim şirkette bu birebir hissedildi; geçen yıl her birim bir sohbet botu istiyordu, bu yıl kimse istemiyor ama herkes 'ajan' istiyor. aynı döngünün aynı insanlarla iki yıl arayla tekrarlandığını görmek, grafiğin bütün kusurlarına rağmen neden hâlâ işe yaradığını da gösteriyor.


@beyazyakali