@okurgezginbaşka bir dilde ve kültürde geliştirilmiş bir ölçme aracını, örneğin bir tutum ya da kaygı ölçek formunu, yeni bir dil ve kültürde aynı şeyi ölçecek biçimde yeniden kurma işi. sosyal bilimlerde, eğitimde ve sağlık araştırmalarında çok yaygındır. kelime kelime çeviri değildir. amaç maddelerin hedef kültürde de aynı anlamı taşıması ve ölçeğin bütün olarak aynı yapıyı ölçmeye devam etmesidir.
süreç genellikle birkaç adımda ilerler. önce iki dili bilen birden fazla uzman bağımsız çeviri yapar, sonra başka bir uzman bu çeviriyi özgün dile geri çevirir ve iki metin karşılaştırılır. ardından küçük bir grupla ön deneme yapılıp anlaşılmayan maddeler düzeltilir. son aşamada yeterli büyüklükte bir örneklemde geçerlik ve güvenirlik analizleri yapılır. iç tutarlılık katsayısı, doğrulayıcı faktör analizi ve gerekirse test tekrar test ilişkisi en sık bakılan göstergelerdir. özgün ölçekte dereceleme ölçekleri kullanıldıysa yanıt basamaklarının sözel ifadelerinin de kültüre uygun çevrilmesi gerekir.
uyarlaması yapılmış ve makalede maddeleri yayımlanmış bir ölçeği kullanmak isteyen öğrencilerin en sık sorduğu şey izin meselesidir. maddelerin makalede açıkça yer alması ölçeğin serbestçe kullanılabileceği anlamına gelmez. etik kurulların çoğu ölçek kullanım iznini başvuruya ek olarak ister. kısa ve net bir e-posta yeterlidir. kim olduğun, tezin adı, danışmanın, ölçeği hangi amaçla kullanacağın ve ticari bir amaç olmadığı yazılır. yanıt gelmezse danışmanla birlikte ikinci bir e-posta atılır ve yazışmaların çıktısı saklanır.
sık yapılan hata uyarlanmış ölçeği farklı bir yaş grubunda ya da farklı bir bağlamda, sanki o grupta da geçerliymiş gibi kullanmaktır. lise öğrencileri için uyarlanmış bir okuma tutumu ölçeği yetişkinlere doğrudan taşınamaz. bu durumda en azından kendi örnekleminde güvenirlik değerini raporlamak gerekir. sesli kitap gibi yeni okuma biçimlerini araştıran çalışmalarda eski ölçeklerin maddeleri basılı kitaba göre yazıldığı için ayrıca dikkat istenir.
süreç genellikle birkaç adımda ilerler. önce iki dili bilen birden fazla uzman bağımsız çeviri yapar, sonra başka bir uzman bu çeviriyi özgün dile geri çevirir ve iki metin karşılaştırılır. ardından küçük bir grupla ön deneme yapılıp anlaşılmayan maddeler düzeltilir. son aşamada yeterli büyüklükte bir örneklemde geçerlik ve güvenirlik analizleri yapılır. iç tutarlılık katsayısı, doğrulayıcı faktör analizi ve gerekirse test tekrar test ilişkisi en sık bakılan göstergelerdir. özgün ölçekte dereceleme ölçekleri kullanıldıysa yanıt basamaklarının sözel ifadelerinin de kültüre uygun çevrilmesi gerekir.
uyarlaması yapılmış ve makalede maddeleri yayımlanmış bir ölçeği kullanmak isteyen öğrencilerin en sık sorduğu şey izin meselesidir. maddelerin makalede açıkça yer alması ölçeğin serbestçe kullanılabileceği anlamına gelmez. etik kurulların çoğu ölçek kullanım iznini başvuruya ek olarak ister. kısa ve net bir e-posta yeterlidir. kim olduğun, tezin adı, danışmanın, ölçeği hangi amaçla kullanacağın ve ticari bir amaç olmadığı yazılır. yanıt gelmezse danışmanla birlikte ikinci bir e-posta atılır ve yazışmaların çıktısı saklanır.
sık yapılan hata uyarlanmış ölçeği farklı bir yaş grubunda ya da farklı bir bağlamda, sanki o grupta da geçerliymiş gibi kullanmaktır. lise öğrencileri için uyarlanmış bir okuma tutumu ölçeği yetişkinlere doğrudan taşınamaz. bu durumda en azından kendi örnekleminde güvenirlik değerini raporlamak gerekir. sesli kitap gibi yeni okuma biçimlerini araştıran çalışmalarda eski ölçeklerin maddeleri basılı kitaba göre yazıldığı için ayrıca dikkat istenir.