Kanallar İlham Uygulamalar SSS Sözlük Karanlık mod Giriş Üye Ol
Rastgele başlık

İnovasyon ve Girişimcilik Sözlüğü

/sozlukinovanadolu

inovanadolu Sözlük, içeriği kullanıcılar tarafından oluşturulan, inovasyon, girişimcilik, teknoloji vb. konularda başlıkların oluşturulduğu ve tanımlandığı, kategorisindeki en büyük Türkçe kaynaktır.

@adavapuru

sözlük yazarı · ilk tanım 13.09.2026· son tanım 5 gün önce · profili gör →
150tanım
150başlıkta
149açtığı başlık
432toplam oy
Sözlük rozetleri
İlk Tanım2026Sözlük Yazarı2026Başlık Açıcı2026Sözlük Ustası2026Sözlük Efsanesi2026Beğenilen Yazar2026
Tanımları
@adavapuru · 5 gün önce
türk havacılığının öncüsü, ilk türk uçağını tasarlayıp uçuran pilot. 1896'da istanbul'da doğdu, birinci dünya savaşı'nda kafkas cephesinde pilot olarak uçtu, düşürülüp rusya'da esir düştü, kaçtı; kurtuluş savaşı'nda uçarak istiklal madalyası aldı. 1925'te kendi tasarımı vecihi k-vi uçağını izmir'de uçurdu, resmi izin almadığı için ceza aldı. 1930'da vecihi xiv ile kadıköy'den havalanıp istanbul üstünde uçtu; uçak yerli, sertifikası yabancı (çekoslovakya'dan alındı).

girişimci: 1932'de kadıköy'de vecihi sivil tayyare mektebi'ni açtı, türkiye'nin ilk sivil uçuş okulu; öğrencileri arasında ilk kadın pilotlardan bedriye tahir gökmen vardı. 1954'te hürkuş havayolları'nı kurdu, türkiye'nin ilk özel havayolu; devletin desteğini alamadı, uçakları eskidi, 1960'ta kapandı. 16 temmuz 1969'da ankara'da öldü.

mirası: tusaş'ın eğitim uçağı hürkuş onun adını taşır, türk hava kurumu tarihinde adı öncü olarak geçer. hikayesi, teknik yetenekle kurumsal destek arasındaki uçurumun erken örneği; sözlükte tusaş, hürjet ve kaan milli muharip uçak başlıkları o hattın bugünkü halini anlatır.
devamını oku →
@adavapuru · 5 gün önce
türkiye'nin havacılık derneği; kısaltması thk. 16 şubat 1925'te atatürk'ün girişimiyle türk tayyare cemiyeti adıyla kuruldu, 1935'te bugünkü adını aldı. amaç halkı havacılığa alıştırmak ve bağışla uçak almak; ilk yıllarda halkın bağışıyla alınan uçaklara şehirlerin adı verildi. 1935'te kurulan türkkuşu, planör ve paraşütle binlerce genci uçurdu; şehirlerdeki paraşüt kuleleri bu dönemden.

sanayi tecrübesi: 1941'de ankara etimesgut'ta uçak fabrikası kurdu, thk-2 akrobasi ve thk-5 ambulans uçağı gibi tasarımlar üretildi; 1950'lerde fabrika mkek'e devredildi ve motor fabrikasıyla birlikte kapandı, türk havacılık sanayiinin 'kaçırılan fırsat' hikayesi budur. sonraki dönemde yangın söndürme uçakları, hava ambulansı, planör okulları ve thk üniversitesi (2011).

bugün: 2019'da mali sorunlar nedeniyle kayyum yönetimine alındı, mal varlığı ve üniversitesi tartışma konusu oldu; yangın uçaklarının yer değil hava durumunda kalması orman yangınlarında gündeme geldi. vecihi hürkuş gibi öncüler thk'nin kurumsal mirasında; teknofest ve tusaş'ın yerli uçak programları o eksik kalan sanayi hattını yeniden kuruyor.
devamını oku →
@adavapuru · 5 gün önce
türk hava yollarının bakım onarım iştiraki; turkish technic. thy'nin 1933'ten beri süren bakım birimi 2006'da ayrı şirket oldu. istanbul havalimanında dev hangarlar, sabiha gökçen havalimanında 2014'te açılan habom bakım kompleksi, ankara'da tesisler; easa part-145 ve faa onaylı, 10 binin üstünde çalışan. uçak bakım onarım işinin tamamı: gövde bakımı, motor, iniş takımı, komponent, kabin modifikasyonu, boya.

kapsam: thy filosunun yanı sıra 100'ün üstünde yabancı havayoluna hizmet; avrupa, orta doğu, afrika ve orta asya için coğrafi avantaj. motor tarafında pratt & whitney ile ortak turkish engine center (tec, 2010), turbofan motor revizyonu; komponent tamirinde airbus ve boeing yetkili merkezleri. yerli koltuk ve kabin içi ürün geliştirme çalışmaları var.

anlamı: bakım havayolu için maliyet, bakım şirketi için ihracat; thy teknik türkiye'nin havacılık hizmet ihracatının büyük parçası. eksiği lisanslı teknisyen; havacılık meslek liseleri ve üniversitelerden yetişen teknisyenler için shy-66 lisansı gerekiyor. tei motor üretimi, thy teknik bakımı yapar; ikisi birlikte sivil motor zincirinin türkiye ayağı.
devamını oku →
@adavapuru · 5 gün önce
uçakların kalkış ve iniş yaptığı asfalt ya da beton şerit; ingilizcesi runway. iki ucundaki numara manyetik yöne göre: 34 pisti 340 dereceye bakar, karşı ucu 16'dır; paralel pistler l, c, r harfiyle ayrılır. uzunluk küçük havalimanlarında 1500 metre, geniş gövdeli uçak için 3000 ile 4000 metre; sıcak ve yüksek havalimanlarında hava seyrek olduğu için daha uzun gerekir. yüzey suyun tahliyesi için oluklu, kenar ve eşik ışıkları, papi yaklaşma açısı ışıkları standart.

kapasite: bir pist saatte 30 ile 40 hareket kaldırır; bu yüzden istanbul havalimanı üç bağımsız paralel pistle, sabiha gökçen havalimanı 2023'te ikinci pistle rahatladı. aletli iniş sistemi pist ucuna kurulur, sisli havada inişi mümkün kılar. rüzgar yönü aktif pisti belirler, pist değişimi hava trafik kontrolünün en yoğun anı.

güvenlik: pist ihlali (izinsiz piste girme) ve pistten çıkma en sık kaza tipleri; 1977 tenerife kazası (583 ölü) iki uçağın sisli pistte çarpışmasıydı ve telsiz ifadelerini standartlaştırdı. kapanan pist notam ile duyurulur. yeni havalimanı yerinin seçiminde pist yönü hakim rüzgara göre belirlenir.
devamını oku →
@adavapuru · 6 gün önce
havadaki düzensiz hareketlerin uçağı sarsması. türleri: fırtına bulutlarının içindeki ve çevresindeki konvektif türbülans, dağların rüzgar altındaki dalgalar, jet akımının kenarındaki açık hava türbülansı (bulutsuz gökte, radarda görünmez, en tehlikelisi) ve önden geçen uçağın kanat ucu girdaplarından doğan iz türbülansı (kalkış ve inişte ayırma mesafelerinin sebebi).

güvenlik: modern uçaklar türbülansın kırabileceğinden çok daha dayanıklı; yaralanmalar neredeyse hep kemer takmayan yolcular ve ayaktaki kabin ekibinde. mayıs 2024'te singapore airlines uçuşunda ani açık hava türbülansı bir kişinin ölümüne ve onlarca yaralanmaya yol açtı, havayolları kemer kurallarını sıkılaştırdı. iklim araştırmaları jet akımlarının güçlenmesiyle kuzey atlantik'te şiddetli açık hava türbülansının 1979'dan bu yana yarı yarıya arttığını gösteriyor.

kaçınma: meteoroloji uydusu ve model tahminleri, hava durumu radarı (yalnızca yağışlı bulutları görür), önden geçen uçakların raporları, otomatik türbülans veri paylaşımı (iata'nın turbulence aware platformu). pilot irtifa değiştirir, hava trafik kontrolünden yeni seviye ister. metar anlık raporda değil, sigmet uyarılarında yer alır.
devamını oku →
@adavapuru · 6 gün önce
havalimanının anlık hava raporu; meteorological aerodrome report. saatte ya da yarım saatte bir, dünya çapında aynı kodla yayımlanır: havalimanı icao kodu, gün ve saat (utc), rüzgar yönü ve hızı, görüş mesafesi, hava olayı, bulut tabanı ve miktarı, sıcaklık ve çiy noktası, basınç. örnek okuma: ltfm 261250z 03012kt 9999 few030 22/12 q1018; istanbul havalimanı, ayın 26'sı 12.50 utc, rüzgar 030 dereceden 12 knot, görüş 10 kilometrenin üstü, 3000 fitte az bulut, 22 derece, çiy noktası 12, basınç 1018 hektopaskal.

neden pilot bunu okur: iniş için pist seçimi rüzgara göre, görüş ve bulut tabanı aletli iniş sistemi kategorisini belirler, basınç altimetreyi ayarlar, sıcaklık kalkış performansını etkiler. taf ise aynı formatta tahmin raporu; uçuş planı yapılırken metar ve taf birlikte kullanılır.

kaynak: meteoroloji uydusu ve yer istasyonu verileriyle meteoroloji birimleri hazırlar, türkiye'de meteoroloji genel müdürlüğü. uygulamalar kodu düz yazıya çevirir ama pilotlar kodu okumayı öğrenir; kısa, standart ve dil bağımsız olduğu için yüz yıldır aynı biçimde. türbülans gibi yol boyu olaylar ayrı sigmet raporlarında.
devamını oku →
@adavapuru · 6 gün önce
havacılara duyuru; notice to airmen (amerika 2021'de 'notice to air missions' yaptı). uçuşu etkileyebilecek geçici ya da yeni durumların standart formatta yayımlanması: kapalı pist, arızalı seyrüsefer cihazı, havalimanı yakınındaki vinç, askeri tatbikat, hava sahası kısıtlaması, gps karıştırma bölgesi, volkanik kül. her uçuş öncesi pilot ve uçuş planlama rotadaki notamları okumak zorunda.

sorun: format 1920'lerin telgraf dilinden kalma büyük harfli kısaltmalar; uzun bir uçuşta yüzlerce notam çıkar, önemli olan gürültüde kaybolur. 2017'de san francisco'da yanlış taksi yoluna yaklaşan uçağın pilotları pistin kapalı olduğunu belirten notamı 'okumuş ama fark etmemişti'. icao formatı sadeleştirme ve dijital notam projesiyle bu derdi çözmeye çalışıyor.

kırılganlık: ocak 2023'te faa'nın notam sistemi çökünce amerika'da tüm kalkışlar saatlerce durdu; tek bir veri tabanının sektörün nasıl kilitlediği görüldü. türkiye'de notamlar dhmi'nin havacılık bilgi yönetimi birimince yayımlanır; uçuş planı hazırlarken metar ile birlikte okunan iki temel belgeden biri.
devamını oku →
@adavapuru · 6 gün önce
uçağın gps ile bulduğu konumunu, irtifasını, hızını ve kimliğini saniyede bir radyo ile herkese yayınladığı takip sistemi; automatic dependent surveillance-broadcast. radar sorgusu gerektirmez, uçak kendi bildirir; 1090 megahertz frekansında. amerika ve avrupa'da 2020'den itibaren kontrollü hava sahasında zorunlu; türkiye de aynı kuralı uyguluyor.

neden devrim: radar pahalı ve menzili sınırlı, ads-b alıcısı birkaç yüz dolar; okyanus ve kutup üstünde iridium uydularındaki alıcılar (aireon) uçakları dünyanın her yerinde görüyor, hava trafik kontrolü ayırma mesafelerini düşürebiliyor. flightradar24 gibi siteler gönüllülerin çatısındaki alıcılardan beslenen ads-b verisiyle her uçuşu canlı gösterir; havacılık meraklılığı bu veriyle büyüdü.

zayıf noktası: sinyal şifresiz, herkes okuyabilir ve sahte sinyal üretilebilir; askeri ve devlet uçakları bu yüzden kapatabilir ya da anonim kod yayınlar. transponderun evrimi; mode s transponder üzerine eklenen mesaj formatı. insansız hava aracı ve evtol için düşük irtifada benzer bir 'uzaktan kimlik' sistemi geliyor.
devamını oku →
@adavapuru · 7 gün önce
uçağın kuyruğunda bulunan, kazada hayatta kalacak şekilde yapılmış iki kayıt cihazı: uçuş veri kaydedicisi (fdr, yüzlerce parametreyi 25 saat boyunca) ve kokpit ses kaydedicisi (cvr, son 2 saat, yeni kural 25 saat). adı kara ama rengi turuncu ki enkazda bulunsun. 1950'lerde avustralyalı bilim insanı david warren tasarladı; 1960'lardan itibaren zorunlu.

dayanıklılık: 3400 g çarpma, bir saat 1100 derece yangın, 6000 metre derinlik, deniz suyu. su altı ışıldağı 30 gün (yenilerde 90 gün) ses sinyali verir. 2014'te kaybolan mh370 uçağının kayıtları bulunamadı, bu olay uydu üzerinden canlı veri akışı ve ayrılabilir kayıt cihazı tartışmasını başlattı; ads-b takibi ve dakikada bir konum bildirimi kuralı bundan sonra geldi.

kaza soruşturması: kutu bulunur, laboratuvarda okunur, ses kaydı ve veriler birleştirilerek olay saniye saniye yeniden kurulur; icao ek 13 kuralı gereği amaç suçlu bulmak değil tekrarı önlemek. kokpit ses kayıtlarının kamuya açıklanmaması pilot sendikalarının uzun süredir savunduğu ilke.
devamını oku →
@adavapuru · 7 gün önce
uçağın kokpitini, hareketini ve dış görüntüsünü bire bir taklit eden eğitim cihazı. en üst seviyesi tam uçuş simülatörü (level d): altı eksenli hareket platformu, gerçek kokpit parçaları, 200 derece görüş, arıza senaryoları; bu seviyede eğitilen pilot yeni uçak tipine gerçek uçakta hiç uçmadan geçebilir ('sıfır uçuş saati' eğitimi). bir simülatör 10 ile 15 milyon dolar, saat ücreti birkaç yüz dolar.

neden vazgeçilmez: motor yangını, çift motor arızası, stall ve fırtınalı iniş gibi durumlar gerçek uçakta denenemez; pilotlar altı ayda bir simülatörde yenilenir. kaza analizleri simülatör senaryosuna dönüşür. pilot lisansı eğitiminin büyüyen kısmı burada. üreticiler cae (kanada), l3harris ve thales; havayolları kendi merkezlerini kurar, türk hava yolları uçuş eğitim merkezi onlarca simülatör işletiyor.

türkiye: havelsan askeri uçak ve helikopter simülatörleri geliştiriyor, hürkuş ve f-16 simülatörleri dahil; sivil sertifikalı tam uçuş simülatörü üretimi hedef. sanal gerçeklik tabanlı ucuz simülatörler eğitimin ilk aşamasında yaygınlaşıyor. uçuş oyunlarıyla farkı sertifikasyon: simülatör de otorite tarafından test edilip onaylanır.
devamını oku →
@adavapuru · 7 gün önce
uçak kullanma yetkisi veren, sivil havacılık otoritesinin düzenlediği belge. kademeler: özel pilot lisansı (ppl, ücretsiz uçuş ve hobi, 45 saat civarı), ticari pilot lisansı (cpl, ücret karşılığı uçmak, 200 saat), havayolu nakliye pilotu lisansı (atpl, kaptan olmak için, 1500 saat) ve çok pilotlu lisans (mpl, doğrudan havayolu ikinci pilotluğu için simülatör ağırlıklı). her lisansın yanında alet uçuşu yetkisi ve uçak tipine özel tip sertifikası karşılığı olan tip yetkisi gerekir; birinci sınıf sağlık sertifikası şart.

maliyet ve yol: sıfırdan havayolu pilotluğuna 100 bin euro civarı eğitim; türkiye'de sivil havacılık genel müdürlüğü onaylı uçuş okulları, thy uçuş akademisi (aydın çıldır), üniversite pilotaj bölümleri; askeri pilotlar sivil lisansa dönüşümle havayoluna geçer. uçuş simülatörü saatleri eğitimin giderek büyüyen parçası.

pazar: havayollarının büyümesi pilot açığı yarattı; türk hava yolları ve pegasus hava yolları kendi kadet programlarıyla sıfırdan pilot yetiştiriyor. lisans icao standardında olduğu için ülkeler arasında dönüştürülebilir; türk pilotlar körfez havayollarında yaygın. insansız hava aracı pilotluğu ayrı bir lisans sistemi.
devamını oku →
@adavapuru · 8 gün önce
yolcu kabininden sorumlu uçuş personeli; hostes ve kabin memuru. asıl işleri emniyet: acil durumda 90 saniyede tahliye, yangın söndürme, ilk yardım, güvenlik tehditleri, kabin basıncı kaybında oksijen yönetimi. ikram ve hizmet ikincil ama yolcunun gördüğü yüz. icao ve easa kuralı: her 50 koltuğa en az bir kabin görevlisi; sertifika için yıllık tazeleme eğitimi zorunlu.

eğitim: sivil havacılık genel müdürlüğü onaylı kurs, havayolunun tip eğitimi (her uçak tipinin kapı ve ekipmanı farklı), simüle edilmiş kabin ve havuz eğitimi (suya iniş). uzun uçuşlarda dinlenme kabinleri ve ekip değişimi; uçuş ve görev süresi sınırları yorgunluğa karşı düzenlenmiş. kokpit ile iletişim ve ekip kaynak yönetimi güvenliğin parçası.

sektör: türk hava yolları tek başına on binin üstünde kabin görevlisi istihdam ediyor; yabancı dil, yaş ve boy şartları, sözleşme koşulları ve sendikalaşma tartışmalı konular. düşük maliyetli havayolularda satış hedefleri kabin ekibinin görev tanımına eklendi. yolcuların en çok karşılaştığı havacılık mesleği, en az bilineni de: emniyet görevi.
devamını oku →
@adavapuru · 8 gün önce
uçağın yerde olduğu sürede yapılan işlerin tamamı; ingilizcesi ground handling. apron tarafı: uçağı park etme, bagaj ve kargo yükleme, yakıt, su, tuvalet servisi, buz çözme, itme aracıyla geri çekme. yolcu tarafı: check-in, kapı, kayıp bagaj, engelli yolcu desteği. ayrıca kabin temizliği, ikram yükleme, yük ve denge hesabı. 25 ile 45 dakikalık dönüşte onlarca kişi uçağın etrafında çalışır.

kim yapar: havayolunun kendisi ya da lisanslı yer hizmeti şirketleri. türkiye'de üç büyük: çelebi (1958, ilk özel yer hizmeti şirketi), havaş (tav havalimanları iştiraki) ve tgs (türk hava yolları ile havaş ortaklığı). sivil havacılık genel müdürlüğü lisans verir, iata standart el kitabı (ahm) işlemleri tanımlar.

neden kritik: rötarların büyük kısmı yerde doğar; yanlış yükleme uçağın ağırlık merkezini bozar, buz çözme atlanırsa kalkış tehlikeye girer. düşük maliyetli havayolu modeli hızlı yer dönüşüne dayanır. pandemi sonrası personel açığı 2022 yazında avrupa'da bagaj krizini yarattı. otomasyon (kendi bagajını verme, otonom itme araçları) yavaş ilerliyor; iş hâlâ insan gücü.
devamını oku →
@adavapuru · 8 gün önce
türkiye'nin havalimanı işletme şirketi; 1997'de tepe ve akfen gruplarının istanbul atatürk havalimanı yeni terminali ihalesini kazanmasıyla kuruldu (adı tepe akfen vie'nin kısaltması). 2012'de fransız aéroports de paris grubu ortak oldu, 2017'de çoğunluk hissesini aldı; tav bugün adp grubunun parçası ve borsa istanbul'da işlem görüyor.

portföy: türkiye'de ankara esenboğa, izmir adnan menderes, antalya (fraport ile ortak), gazipaşa ve bodrum milas; yurt dışında gürcistan, kuzey makedonya, tunus, kazakistan (almatı), suudi arabistan ve hırvatistan (zagreb). atatürk havalimanı 2019'da istanbul havalimanı açılınca kapandı, tav'ın en büyük sözleşmesi bitti ve şirket yurt dışına yöneldi. iştirakleri: havaş yer hizmetleri, bta yiyecek içecek, tav teknoloji, tav inşaat.

anlamı: havalimanı işletmeciliğinde türk sermayesinin ihracat örneği; terminal inşa edip yap işlet devret modeliyle çalıştırmak. eleştiri: ihale şartları ve garanti yolcu tartışmaları; havalimanı işletme, slot ve ücret düzenlemesi devlet hava meydanları işletmesi ile paylaşılıyor.
devamını oku →
@adavapuru · 9 gün önce
istanbul'un anadolu yakasında, pendik'te bulunan havalimanı; kodları saw ve ltfj. ocak 2001'de açıldı, adını dünyanın ilk kadın savaş pilotu sabiha gökçen'den aldı. terminali malezya airports ortaklığıyla isg işletiyor; havalimanı sahası savunma sanayii'ne bağlı heaş'ın. pegasus hava yollarının ana üssü, ajet'in ikinci üssü; ağırlıklı olarak düşük maliyetli havayolu trafiği.

büyüme: 2023'te 37 milyon yolcu; yıllarca tek pistle avrupa'nın en yoğun tek pistli havalimanlarındandı, 25 aralık 2023'te ikinci pist açıldı ve kapasite sorunu hafifledi. metro 2022'de bağlandı, avrupa yakasından ulaşım hâlâ uzun. yanında thy teknik'in habom bakım kompleksi ve teknopark istanbul var.

rolü: istanbul havalimanı kıtalararası aktarma, sabiha gökçen noktadan noktaya ve düşük maliyetli uçuş; iki havalimanı istanbul'u avrupa'nın en büyük hava kentlerinden biri yapıyor. anadolu yakasının 10 milyonluk nüfusu için tek havalimanı olması trafiğin garantisi.
devamını oku →
@adavapuru · 9 gün önce
istanbul'un avrupa yakasında, karadeniz kıyısındaki arnavutköy'de kurulan havalimanı; kodları ist ve ltfm. 29 ekim 2018'de açıldı, 6 nisan 2019'da atatürk havalimanı'ndan tek gecede 'büyük göç' ile tüm uçuşlar taşındı. yap işlet devret modeliyle iga konsorsiyumu 25 yıl işletiyor. tek dev terminal, üç bağımsız paralel pist (2023'te üçüncüsü açıldı, avrupa'da aynı anda üç paralel pist kullanan ilk havalimanı), 90 milyon yolcu kapasitesi, planlanan son aşama 200 milyon.

trafik: 2023'te 76 milyon yolcuyla avrupa'nın en yoğun havalimanı oldu; türk hava yollarının merkezi, hub and spoke ağının göbeği. yolcuların yarısından fazlası aktarma. kargo terminali ve thy teknik hangarları aynı sahada.

eleştiri ve gerçek: şehir merkezine uzaklık ve ulaşım (metro 2023'te bağlandı), kuzey ormanlarına etki, kış aylarında sis ve rüzgar, terminal içi yürüme mesafeleri. karşı tarafta: aktarma süreleri, pist kapasitesi, lounge ve ödüller. sabiha gökçen havalimanı ile birlikte istanbul yılda 110 milyonun üstünde yolcu ağırlıyor.
devamını oku →
@adavapuru · 9 gün önce
1989'da türk hava yolları ve lufthansa'nın yüzde 50 ortaklığıyla kurulan, antalya merkezli havayolu; uluslararası kodu xq. işi turizm: almanya, avusturya, isviçre ve diğer avrupa şehirlerinden antalya, izmir ve dalaman gibi tatil noktalarına uçuş; kışın iç hatlar ve orta doğu. thy grubunun tatil havayolu.

filo: yalnızca boeing 737, 80'in üstünde uçak, büyük max siparişi; tek tip filo düşük maliyetli havayolu disipliniyle işletiliyor, ancak tatil paketleri ve tur operatörü blok koltuk satışı modeli klasik lcc'den farklı. alman iştiraki sunexpress deutschland pandemide kapatıldı, uçaklar ana şirkete döndü.

anlamı: türkiye turizminin hava köprüsü; antalya havalimanı'nın en büyük taşıyıcısı. iki dev ortağın ortak girişimi olarak lufthansa grubuyla thy'nin nadir iş birliği alanı. ajet ve pegasus hava yolları ile tatil hatlarında rekabet ediyor; büyüme planı avrupa'nın ikincil şehirlerinden anadolu'ya doğrudan uçuş.
devamını oku →
@adavapuru · 9 gün önce
türk hava yollarının düşük maliyetli havayolu markası; 2008'den beri süren anadolujet markasının yerine 2023'te ayrı şirket olarak kuruldu, 31 mart 2024'te kendi koduyla (vf) uçmaya başladı. üsleri ankara esenboğa ve sabiha gökçen havalimanı; iç hatlar, avrupa, orta doğu ve orta asya'ya uçuyor.

neden ayrı şirket: thy'nin ana markasının maliyet yapısıyla pegasus hava yolları ile rekabet etmek zor; ayrı işletme, ayrı sözleşmeler ve düşük maliyetli havayolu kurallarıyla (yan gelir, yoğun koltuk, hızlı dönüş) rekabet edebilmek. filo thy'den devralınan boeing 737 ve yeni airbus a320neo'lar; 2024'te 80'in üstünde uçak, hedef 200.

konumu: iç hatlarda thy ile pegasus arasında üçüncü büyük oyuncu değil, thy'nin iç hat ağının kendisi; ankara'dan doğrudan uçuşlar ajet'te. thy'nin hub and spoke ağını besliyor ama noktadan noktaya da satıyor. sunexpress ile birlikte thy grubunun tatil ve düşük maliyet tarafını oluşturuyor.
devamını oku →
@adavapuru · 10 gün önce
türkiye'nin en büyük düşük maliyetli havayolu; uluslararası kodu pc. 1990'da aer lingus ortaklığıyla charter havayolu olarak kuruldu; 2005'te esas holding'in almasıyla düşük maliyetli modele döndü ve iç hatlarda thy'nin karşısına çıktı. nisan 2013'te borsa istanbul'da halka arz edildi. ana üssü sabiha gökçen havalimanı, ikinci üsler ankara ve izmir.

filo ve model: airbus a320 ailesi ağırlıklı, a321neo yoğun; 100'ün üstünde uçak, 2030'lara uzanan büyük neo siparişi. ucuz bilet artı ücretli ek hizmet, yüksek uçak kullanımı, doğrudan satış, avrupa, orta doğu ve orta asya'ya 130'un üstünde nokta. sabiha gökçen'in büyümesi büyük ölçüde pegasus'un işi; ikinci pist pegasus'un kapasite sorununu çözdü.

kültür: türkiye'de kadın ceo'lu az sayıdaki büyük şirketten, güliz öztürk 2022'de göreve geldi; dijital satış ve sürdürülebilir havacılık yakıtı denemeleriyle sektörde öne çıktı. rakipleri ajet ve sunexpress; türk hava yolları ile fiyat rekabeti iç hat bileti fiyatlarının belirleyicisi.
devamını oku →
@adavapuru · 10 gün önce
türkiye'nin bayrak taşıyıcı havayolu; kısaltması thy, uluslararası kodu tk. 20 mayıs 1933'te beş uçakla devlet hava yolları işletmesi olarak kuruldu, 1955'te bugünkü adını aldı, 2004'ten sonra hisselerinin bir kısmı halka arz edildi, çoğunluk hissesi varlık fonu üzerinden devlette. merkezi istanbul havalimanı; nisan 2008'den beri star alliance üyesi.

ölçek: 2024'te 130'un üstünde ülkede 340'ın üstünde noktaya uçarak dünyada en fazla ülkeye uçan havayolu; 470'in üstünde uçak, airbus a320, boeing 737, airbus a350, boeing 787 dreamliner, 777 ve a330 filosu; 2023'te 220'nin üstünde airbus siparişi. yılda 80 milyonun üstünde yolcu, turkish cargo ile dünyanın en büyük hava kargo taşıyıcılarından. iştirakleri thy teknik, ajet, sunexpress (yüzde 50), thy do&co ikram, uçuş akademisi.

model: hub and spoke'un istanbul üzerinden en geniş uygulaması; kısa hat besleme, uzun hat aktarma. skytrax 'avrupa'nın en iyi havayolu' ödülünü defalarca aldı; spor sponsorluklarıyla marka bilinirliği. eleştiriler: dağıtım kanallarındaki değişiklikler ve bilet fiyatları, personel ücret tartışmaları, uçak teslimat gecikmeleri. 2033 hedefi 800 uçak ve 170 milyon yolcu.
devamını oku →

Yeni başlık aç

inovanadolu Sözlük, üyelerin katkısıyla 8 yıldır büyüyen bir inovasyon ve girişimcilik sözlüğü. Başlık açmak üç adım:

1

AraHakkında başlık açacağın kişi, girişim ya da kavramı önce ara; belki başlık zaten vardır, tanımını oraya yazarsın.

2

OluşturAradığın başlık sözlükte hiç yoksa, aynı sayfada kategori seçip ilk tanımı yazarak başlığı açarsın.

3

İçerikİlk tanım bilgi içermeli; yalnızca kişisel bir değerlendirme olmamalı. Kaynak göster, gerekirse başka başlıklara bağlantı ver.

Öncesinde Sözlük Kuralları'nı okumanı öneririz.

Tanımı düzenle

Eski metin geçmişte saklanır; tanımda "düzenlendi" rozeti görünür.