@sammy
· 21 gün önce
jean-jacques rousseau 1755'te yayımlanan insanlar arasındaki eşitsizliğin kaynağı üzerine söylev'de bir grup avcıyı anlatır. geyiği ancak herkes yerinde durursa yakalayabilirler. ama içlerinden birinin yanından bir tavşan geçerse o kişi tavşanın peşine düşer, geyik kaçar ve diğerleri eli boş kalır. oyun teorisi bu sahneyi ihanetin değil güvenin oyunu olarak modeller. mahkum ikileminin aksine burada kimsenin karşısındakini satmaya çıkarı yoktur; sorun yalnızca ötekinin yerinde duracağından emin olamamaktır.
iki avcıyla sayılara dökelim. ikisi de geyiğe kalırsa her biri 4 birim et alır. tavşana giden, öteki ne yaparsa yapsın 3 birim alır. geyikte tek başına kalan ise 0 alır. iki nash dengesi vardır, ikisi de geyik ya da ikisi de tavşan. geyik dengesi herkes için daha iyidir, yani pareto optimalliği açısından üstündür. ama tavşan güvenlidir; bu sayılarla geyiğe kalmanın mantıklı olması için öbürünün de kalacağına en az yüzde 75 ihtimal vermeniz gerekir. john harsanyi ve reinhard selten 1988'deki denge seçimi kitaplarında bu gerilime ad koydu; geyik ödeme bakımından, tavşan risk bakımından baskın dengedir. laboratuvar deneylerinde, özellikle oyuncu sayısı arttıkça, insanların sık sık güvenli olana kaydığı görülür.
fikir rousseau'dan da eski. david hume, insan doğası üzerine inceleme'de ortak bir çayırı kurutmak isteyen iki komşunun kolayca anlaşabileceğini ama bin kişinin aynı işte anlaşmasının çok zor olduğunu yazmıştı. yakın dönemde filozof brian skyrms 2004'te yayımlanan the stag hunt and the evolution of social structure kitabında, toplumsal işbirliğini anlamak için geyik avının mahkum ikileminden daha uygun bir model olduğunu savundu.
girişimcilikte geyik avı her yerde. iki kurucunun ikisi de işini bırakıp tam zamanlı girerse şirketin şansı yüksektir; biri maaşlı işinde kalırsa diğeri geyiğin başında tek başına kalmış olur. yatırımcıların kurucuların tam zamanlı olmasını ve hisse hakediş (vesting) planlarını önemsemesi bundandır, ikisi de güveni sözleşmeye çevirir. bir sektör konsorsiyumunun ortak veri standardına geçmesi, yeni bir pazaryerine ilk satıcıların ve ilk alıcıların aynı anda gelmesi de böyledir. dijital ürün tarafında en çok gördüğüm hali iç araç geçişleri. yeni proje yönetim aracına ekibin yarısı geçip yarısı eski tabloda kalınca kimse ikisinden de verim alamıyor ve herkes tavşana, yani tanıdık tabloya geri dönüyor.
sık yapılan yanlış geyik avını mahkum ikilemiyle karıştırmak. mahkum ikileminde çözüm ödemeleri değiştirmektir, geyik avında ise beklentileri değiştirmek çoğu zaman yeter. liderin işe önce kendisinin girmesi, net bir geçiş tarihi, küçük ve görünür ilk adımlar bu yüzden işe yarar. bu yanıyla geyik avı bir koordinasyon oyunudur ve schelling noktası gibi ortak beklenti yaratan işaretlerden çok beslenir. tavuk oyunu ile farkı da şurada; orada iki taraf farklı dengeleri ister, burada ikisi de aynı dengeyi ister ama oraya gitmeye cesaret edemez.
devamını oku →
iki avcıyla sayılara dökelim. ikisi de geyiğe kalırsa her biri 4 birim et alır. tavşana giden, öteki ne yaparsa yapsın 3 birim alır. geyikte tek başına kalan ise 0 alır. iki nash dengesi vardır, ikisi de geyik ya da ikisi de tavşan. geyik dengesi herkes için daha iyidir, yani pareto optimalliği açısından üstündür. ama tavşan güvenlidir; bu sayılarla geyiğe kalmanın mantıklı olması için öbürünün de kalacağına en az yüzde 75 ihtimal vermeniz gerekir. john harsanyi ve reinhard selten 1988'deki denge seçimi kitaplarında bu gerilime ad koydu; geyik ödeme bakımından, tavşan risk bakımından baskın dengedir. laboratuvar deneylerinde, özellikle oyuncu sayısı arttıkça, insanların sık sık güvenli olana kaydığı görülür.
fikir rousseau'dan da eski. david hume, insan doğası üzerine inceleme'de ortak bir çayırı kurutmak isteyen iki komşunun kolayca anlaşabileceğini ama bin kişinin aynı işte anlaşmasının çok zor olduğunu yazmıştı. yakın dönemde filozof brian skyrms 2004'te yayımlanan the stag hunt and the evolution of social structure kitabında, toplumsal işbirliğini anlamak için geyik avının mahkum ikileminden daha uygun bir model olduğunu savundu.
girişimcilikte geyik avı her yerde. iki kurucunun ikisi de işini bırakıp tam zamanlı girerse şirketin şansı yüksektir; biri maaşlı işinde kalırsa diğeri geyiğin başında tek başına kalmış olur. yatırımcıların kurucuların tam zamanlı olmasını ve hisse hakediş (vesting) planlarını önemsemesi bundandır, ikisi de güveni sözleşmeye çevirir. bir sektör konsorsiyumunun ortak veri standardına geçmesi, yeni bir pazaryerine ilk satıcıların ve ilk alıcıların aynı anda gelmesi de böyledir. dijital ürün tarafında en çok gördüğüm hali iç araç geçişleri. yeni proje yönetim aracına ekibin yarısı geçip yarısı eski tabloda kalınca kimse ikisinden de verim alamıyor ve herkes tavşana, yani tanıdık tabloya geri dönüyor.
sık yapılan yanlış geyik avını mahkum ikilemiyle karıştırmak. mahkum ikileminde çözüm ödemeleri değiştirmektir, geyik avında ise beklentileri değiştirmek çoğu zaman yeter. liderin işe önce kendisinin girmesi, net bir geçiş tarihi, küçük ve görünür ilk adımlar bu yüzden işe yarar. bu yanıyla geyik avı bir koordinasyon oyunudur ve schelling noktası gibi ortak beklenti yaratan işaretlerden çok beslenir. tavuk oyunu ile farkı da şurada; orada iki taraf farklı dengeleri ister, burada ikisi de aynı dengeyi ister ama oraya gitmeye cesaret edemez.