Eski traktöre otomatik dümenleme kiti: atölyede taktığımız sistemlerin doğruluğu ve çiftçinin asıl kazancı
Birinci soru 'ne kadar düz gider'. Bunun cevabı kitin kendisinden çok düzeltme sinyaline bağlı. Uydudan gelen ham konumla çalışan sistemlerde iz ile iz arası sapma onlarca santime çıkabiliyor; ilaçlama ve gübre atımında bu çoğu zaman yetiyor. Ekimde ve sıra arası çapalamada ise santimetre düzeyi gerekiyor, bu da RTK dediğimiz düzeltme demek. RTK için ya kendi baz istasyonunuzu kuruyorsunuz ya da abonelikle sinyal alıyorsunuz. Bizim bölgede bazı köylerde birkaç çiftçi ortak baz istasyonu kurup maliyeti bölüştü. Mobil internetin zayıf olduğu tarlalarda abonelikli sistemde kopmalar oluyor; almadan önce tarlada telefonun çekip çekmediğine bakın.
İkinci soru 'motorlu direksiyon mu, hidrolik mi'. Eski traktörlerde direksiyon simidinin yerine takılan elektrikli motorlu kitler yaygınlaştı, çünkü hidrolik sisteme dokunmadan yarım günde takılıyor. Hidrolik valfli sistemler daha sağlam ama montajı uzun ve her traktöre uymuyor. Bizim tecrübemizde direksiyon boşluğu fazla olan traktörde motorlu kit zorlanıyor. Önce mekanik boşluğu gidermeden kit takarsanız sistem sağa sola yalpalıyor ve çiftçi 'bu alet çalışmıyor' diyor. Bu yüzden montajdan önce ön düzen kontrolü yapıyoruz, gerekirse rot başı ve kolon yatağı değiştiriyoruz.
Üçüncü soru 'kendini ne zaman amorti eder'. Burada kimseye vaatte bulunmuyorum. Gördüğüm şu: en net kazanç yorgunlukta. Uzun günlerde operatörün akşamüstü yaptığı bindirmeler ve boşluklar azalıyor. Gübre ve ilaçta bindirmenin azalması girdi tasarrufu getiriyor, ama bunun büyüklüğü tarlanın şekline göre değişiyor. Düzgün dikdörtgen büyük parselde fark az, girintili çıkıntılı parsellerde ve gece çalışmasında daha belirgin. Bir müşterimiz kendi defter kaydına göre ilk sezon gübrede gözle görülür tasarruf ettiğini söyledi; bir diğeri neredeyse hiç fark görmedi, çünkü zaten çok dikkatli bir operatördü.
Son tavsiyem, kiti alan herkesin ilk hafta tarlada yanında birinin durması. Sistemi kalibre etmeden, uygulama genişliğini doğru girmeden kullanılan kit bindirmeyi azaltacağına artırabiliyor. Biz montaj ücretinin içine bir günlük tarla eğitimini koyduk, sonrasındaki şikâyetlerin çoğu bitti.



@hakanoztrk