@ideefixeDikey tarım Türkiye'de tutar mı? Elektrik, işçilik ve pazar fiyatıyla yaptığım hesap
Dikey tarım üzerine çok konuşuluyor ve çoğu yazı teknolojiyi anlatıp maliyet kısmını atlıyor. Ben bir yıl boyunca küçük ölçekli bir denemeyi yürüttüm ve hesabı çıkardım. Sonuç karışık, anlatayım.
Kurduğum tesis küçük: 40 metrekarelik bir depoda, beş katlı raf sistemi, toplam ekim alanı yaklaşık 120 metrekare. Ürün yeşillik, ağırlıklı olarak marul ve roka. Besin çözeltisiyle çalışan basit bir sistem, zamanlayıcılı aydınlatma.
Yatırım maliyeti. Raf sistemi, tanklar, pompalar ve tesisat yaklaşık 180 bin lira. Aydınlatma en büyük kalem, yaklaşık 240 bin lira. İklimlendirme 90 bin lira. Kontrol ve otomasyon 35 bin lira. Toplam kabaca 545 bin lira.
İşletme maliyeti. Elektrik baskın kalem. Aydınlatma günde 16 saat çalışıyor, buna iklimlendirme ekleniyor. Aylık elektrik faturam ortalama 28 bin lira civarında seyretti, yaz aylarında soğutma yüzünden daha yüksek. Besin çözeltisi ve tohum aylık 4 bin lira. İşçilik, günde yaklaşık iki saat, kendim yapıyorum ama bunu da maliyete yazmak gerekiyor.
Üretim. Yılda ortalama 14 hasat döngüsü yapılabiliyor. Toplam yıllık üretim yaklaşık 4,5 ton yeşillik.
Satış tarafı. Burası işin düğüm noktası. Yeşilliği toptan fiyatına satarsanız bu iş kesinlikle tutmuyor, elektriği bile çıkarmıyor. Restoranlara ve butik marketlere, temiz, yıkanmış, yıl boyu sabit kalitede ve pestisitsiz olarak satarsanız fiyat belirgin biçimde yükseliyor. Benim bulduğum müşteriler şehirdeki şef restoranları oldu ve kilo fiyatı pazardakinin birkaç katıydı.
Sonuç. Yıllık gelirim giderimi karşıladı ve üstüne mütevazı bir kar bıraktı, ama yatırımın geri dönüşü bu hızla altı yılı buluyor. Üstelik aydınlatma sistemlerinin ömrü de sonsuz değil.
Çıkarımlarım şunlar. Birincisi, dikey tarım bir tarım işi değil, bir enerji ve pazarlama işi. Elektriği ucuzlatamıyorsanız ya da özel bir pazar bulamıyorsanız olmuyor. İkincisi, ürün seçimi her şey. Yüksek fiyatlı, kısa döngülü ve hassas ürünler mantıklı; tahıl veya kök bitkisi düşünmek bile anlamsız. Üçüncüsü, güneş enerjisiyle birleştirme bu işi tamamen değiştirebilir, benim planım da o yönde ve hesabı çalışıyorum.
Dördüncüsü, en büyük sürpriz fide ve tohum tedarikiydi; istediğim çeşitleri düzenli bulmak sandığımdan zor oldu.
Bu işi yapan ya da düşünen var mı, elektrik maliyetini nasıl çözüyorsunuz?
Kurduğum tesis küçük: 40 metrekarelik bir depoda, beş katlı raf sistemi, toplam ekim alanı yaklaşık 120 metrekare. Ürün yeşillik, ağırlıklı olarak marul ve roka. Besin çözeltisiyle çalışan basit bir sistem, zamanlayıcılı aydınlatma.
Yatırım maliyeti. Raf sistemi, tanklar, pompalar ve tesisat yaklaşık 180 bin lira. Aydınlatma en büyük kalem, yaklaşık 240 bin lira. İklimlendirme 90 bin lira. Kontrol ve otomasyon 35 bin lira. Toplam kabaca 545 bin lira.
İşletme maliyeti. Elektrik baskın kalem. Aydınlatma günde 16 saat çalışıyor, buna iklimlendirme ekleniyor. Aylık elektrik faturam ortalama 28 bin lira civarında seyretti, yaz aylarında soğutma yüzünden daha yüksek. Besin çözeltisi ve tohum aylık 4 bin lira. İşçilik, günde yaklaşık iki saat, kendim yapıyorum ama bunu da maliyete yazmak gerekiyor.
Üretim. Yılda ortalama 14 hasat döngüsü yapılabiliyor. Toplam yıllık üretim yaklaşık 4,5 ton yeşillik.
Satış tarafı. Burası işin düğüm noktası. Yeşilliği toptan fiyatına satarsanız bu iş kesinlikle tutmuyor, elektriği bile çıkarmıyor. Restoranlara ve butik marketlere, temiz, yıkanmış, yıl boyu sabit kalitede ve pestisitsiz olarak satarsanız fiyat belirgin biçimde yükseliyor. Benim bulduğum müşteriler şehirdeki şef restoranları oldu ve kilo fiyatı pazardakinin birkaç katıydı.
Sonuç. Yıllık gelirim giderimi karşıladı ve üstüne mütevazı bir kar bıraktı, ama yatırımın geri dönüşü bu hızla altı yılı buluyor. Üstelik aydınlatma sistemlerinin ömrü de sonsuz değil.
Çıkarımlarım şunlar. Birincisi, dikey tarım bir tarım işi değil, bir enerji ve pazarlama işi. Elektriği ucuzlatamıyorsanız ya da özel bir pazar bulamıyorsanız olmuyor. İkincisi, ürün seçimi her şey. Yüksek fiyatlı, kısa döngülü ve hassas ürünler mantıklı; tahıl veya kök bitkisi düşünmek bile anlamsız. Üçüncüsü, güneş enerjisiyle birleştirme bu işi tamamen değiştirebilir, benim planım da o yönde ve hesabı çalışıyorum.
Dördüncüsü, en büyük sürpriz fide ve tohum tedarikiydi; istediğim çeşitleri düzenli bulmak sandığımdan zor oldu.
Bu işi yapan ya da düşünen var mı, elektrik maliyetini nasıl çözüyorsunuz?
1 5 yorum
