@navigatorTarım kredisinde asıl dert faiz değil evrak: ABD'de bu işe yazılım kuran bir girişim
AgFunderNews'te 7 Eylül'de çıkan bir haber gözüme takıldı. Boulder merkezli SweetAg adlı girişim, Diagram Ventures, Builders VC ve Cooperative Ventures liderliğinde 7,4 milyon dolar toplamış. Yaptıkları iş kulağa sıkıcı geliyor: tarım kredisi veren kurumlar için başvuru, belge toplama ve kredi yenileme sürecini yöneten bir altyapı. 2024'te Landjourney adıyla kurulmuşlar, kurucusu daha önce büyük ölçekte kredi operasyonu yönetmiş biri.
Haberde anlatılan sorunlar bana çok tanıdık geldi. Tarım kredisinde tüketici kredisinde olmayan bir sürü veri var: parsel bilgisi, hayvan varlığı, ekipman, üretim geçmişi, ürün fiyatları, teminat. Bankaların eski sistemleri bunları rahat taşımıyor, iş e-posta zincirine ve kağıda kalıyor. Kurucu bunu hem güvensiz hem de denetime uygun olmayan bir düzen diye tarif ediyor. Bir de kırsalda şube kapandıkça çiftçinin işini internetten görmesi gerekiyor ama kurumların çoğu bunu uçtan uca yapamıyor.
Ürünün ne yaptığına bakınca sınırı akıllıca çizdiklerini düşündüm. Yapay zeka belgelerden veri çekiyor, el yazısı belgeleri de okuyabiliyor, birbirini tutmayan finansal rakamları erkenden işaretliyor, eksik evrak için hatırlatma atıyor. Oranlar ve uygunluk kuralları ise sabit algoritmalarla hesaplanıyor, onayı ve fiyatlamayı insan veriyor. Yani 'yapay zeka kredi veriyor' değil, 'yapay zeka evrak kovalıyor'. Çiftçinin eşi, ortağı ya da mali müşaviri de aynı dosyada çalışabiliyor.
Bizdeki tabloya bakınca benzer bir tıkanma görüyorum. Çevremde tarım kredisi kullanan birkaç kişinin dosyasına yardım ettim. Faiz oranından çok, ÇKS kaydı, tapu ya da kira sözleşmesi, ürün belgeleri, kefil evrakı derken haftalar süren kısım yoruyordu. Çiftçi şubeye üç kez gidiyor, çünkü her seferinde bir kağıt eksik çıkıyor. Kooperatiflerde ve küçük finans kurumlarında bu işi toparlayacak yerli bir araca yer olduğunu düşünüyorum.
Merak ettiğim şu: Türkiye'de bu tür bir yazılımı satın alacak müşteri kim olur? Bankalar kendi sistemini yapar diye tahmin ediyorum. Peki kooperatifler, sözleşmeli üretim yapan gıda firmaları ya da vadeli satış yapan girdi bayileri tarafında bir pazar var mı?
Haberde anlatılan sorunlar bana çok tanıdık geldi. Tarım kredisinde tüketici kredisinde olmayan bir sürü veri var: parsel bilgisi, hayvan varlığı, ekipman, üretim geçmişi, ürün fiyatları, teminat. Bankaların eski sistemleri bunları rahat taşımıyor, iş e-posta zincirine ve kağıda kalıyor. Kurucu bunu hem güvensiz hem de denetime uygun olmayan bir düzen diye tarif ediyor. Bir de kırsalda şube kapandıkça çiftçinin işini internetten görmesi gerekiyor ama kurumların çoğu bunu uçtan uca yapamıyor.
Ürünün ne yaptığına bakınca sınırı akıllıca çizdiklerini düşündüm. Yapay zeka belgelerden veri çekiyor, el yazısı belgeleri de okuyabiliyor, birbirini tutmayan finansal rakamları erkenden işaretliyor, eksik evrak için hatırlatma atıyor. Oranlar ve uygunluk kuralları ise sabit algoritmalarla hesaplanıyor, onayı ve fiyatlamayı insan veriyor. Yani 'yapay zeka kredi veriyor' değil, 'yapay zeka evrak kovalıyor'. Çiftçinin eşi, ortağı ya da mali müşaviri de aynı dosyada çalışabiliyor.
Bizdeki tabloya bakınca benzer bir tıkanma görüyorum. Çevremde tarım kredisi kullanan birkaç kişinin dosyasına yardım ettim. Faiz oranından çok, ÇKS kaydı, tapu ya da kira sözleşmesi, ürün belgeleri, kefil evrakı derken haftalar süren kısım yoruyordu. Çiftçi şubeye üç kez gidiyor, çünkü her seferinde bir kağıt eksik çıkıyor. Kooperatiflerde ve küçük finans kurumlarında bu işi toparlayacak yerli bir araca yer olduğunu düşünüyorum.
Merak ettiğim şu: Türkiye'de bu tür bir yazılımı satın alacak müşteri kim olur? Bankalar kendi sistemini yapar diye tahmin ediyorum. Peki kooperatifler, sözleşmeli üretim yapan gıda firmaları ya da vadeli satış yapan girdi bayileri tarafında bir pazar var mı?
5 3 yorum
