@burakdmrts · 5 gün önce
İnternetten indirdiğim 3D modeli basıp yurt dışına satmak: lisans yüzünden Etsy'de ilan kaldırılınca öğrendiklerim
Ankara'da küçük bir 3D baskı çiftliğimiz var, on iki yazıcıyla dekoratif ürün, masa düzenleyici ve oyun aksesuarı üretiyoruz. Satışlarımızın büyük kısmı Etsy üzerinden yurt dışına gidiyor. Bu yaz bir ilanımız fikri mülkiyet bildirimi yüzünden kaldırıldı. Hesabımız kapanmadı ama bir süre ciddi şekilde korktuk. Yaşadıklarımızı ve sonrasında kurduğumuz kuralları yazıyorum, çünkü 3D baskıyla yurt dışına satış yapan birçok kişinin aynı riski taşıdığını düşünüyorum.
Olay şöyle oldu. Popüler bir model paylaşım sitesinden indirdiğimiz bir dekoratif vazo modelini birkaç renkte basıp satıyorduk. Modelin sayfasında lisans yazıyordu ama biz dikkatle okumamıştık. Lisans, ticari olmayan kullanımı serbest bırakan bir Creative Commons türüydü. Yani model ücretsiz indirilebiliyordu ama basıp satmak tasarımcının iznine bağlıydı. Tasarımcı ilanı gördü ve Etsy'ye bildirdi, ilan kaldırıldı.
Sonradan öğrendiğim şeyler şunlar oldu. Etsy'nin fikri mülkiyet politikası, hak sahibinin bildirimiyle ilanları kaldırabiliyor ve tekrarlanan ihlaller hesabın askıya alınmasına kadar gidebiliyor. Hak sahibi yurt dışındaysa da durum değişmiyor; pazaryeri sizin hangi ülkede olduğunuza değil, ihlal iddiasına bakıyor. Bir de ücretsiz indirilebilir olmak, ticari kullanım izni anlamına gelmiyor. Bu bizim için en büyük ders oldu.
Kurduğumuz kurallar şunlar:
1. Sattığımız her ürün için modelin kaynağını ve lisansını bir tabloda tutuyoruz. Lisans sayfasının ekran görüntüsünü ve tarihini de saklıyoruz, çünkü tasarımcılar sonradan lisansı değiştirebiliyor.
2. Ticari kullanıma izin vermeyen modelleri satmıyoruz. Beğendiğimiz bir model varsa tasarımcıya yazıp ticari lisans soruyoruz. Birçok tasarımcı makul bir ücretle ya da aylık üyelik karşılığında ticari kullanım izni veriyor.
3. Ticari kullanıma açık modellerde bile lisansın şartlarına bakıyoruz. Bazıları tasarımcı adının ilanda belirtilmesini istiyor.
4. Film, oyun ya da marka karakterlerine benzeyen ürünlerden tamamen uzak duruyoruz. Model sitesinde serbest gibi görünse bile karakterin hakları başka birine ait olabiliyor.
5. En sağlam yol kendi tasarımımız. Son altı ayda bir serbest tasarımcıyla çalışarak kendi serimizi çıkardık ve satışlarımızın giderek artan kısmı bu seriden geliyor.
Hukuki detaylar için bir avukata danıştık, burada yazdıklarım sadece kendi tecrübemiz. Ama 3D baskıyla dışarıya satış yapan herkese ilk iş olarak ürün listesinin lisanslarını gözden geçirmesini öneririm.
Olay şöyle oldu. Popüler bir model paylaşım sitesinden indirdiğimiz bir dekoratif vazo modelini birkaç renkte basıp satıyorduk. Modelin sayfasında lisans yazıyordu ama biz dikkatle okumamıştık. Lisans, ticari olmayan kullanımı serbest bırakan bir Creative Commons türüydü. Yani model ücretsiz indirilebiliyordu ama basıp satmak tasarımcının iznine bağlıydı. Tasarımcı ilanı gördü ve Etsy'ye bildirdi, ilan kaldırıldı.
Sonradan öğrendiğim şeyler şunlar oldu. Etsy'nin fikri mülkiyet politikası, hak sahibinin bildirimiyle ilanları kaldırabiliyor ve tekrarlanan ihlaller hesabın askıya alınmasına kadar gidebiliyor. Hak sahibi yurt dışındaysa da durum değişmiyor; pazaryeri sizin hangi ülkede olduğunuza değil, ihlal iddiasına bakıyor. Bir de ücretsiz indirilebilir olmak, ticari kullanım izni anlamına gelmiyor. Bu bizim için en büyük ders oldu.
Kurduğumuz kurallar şunlar:
1. Sattığımız her ürün için modelin kaynağını ve lisansını bir tabloda tutuyoruz. Lisans sayfasının ekran görüntüsünü ve tarihini de saklıyoruz, çünkü tasarımcılar sonradan lisansı değiştirebiliyor.
2. Ticari kullanıma izin vermeyen modelleri satmıyoruz. Beğendiğimiz bir model varsa tasarımcıya yazıp ticari lisans soruyoruz. Birçok tasarımcı makul bir ücretle ya da aylık üyelik karşılığında ticari kullanım izni veriyor.
3. Ticari kullanıma açık modellerde bile lisansın şartlarına bakıyoruz. Bazıları tasarımcı adının ilanda belirtilmesini istiyor.
4. Film, oyun ya da marka karakterlerine benzeyen ürünlerden tamamen uzak duruyoruz. Model sitesinde serbest gibi görünse bile karakterin hakları başka birine ait olabiliyor.
5. En sağlam yol kendi tasarımımız. Son altı ayda bir serbest tasarımcıyla çalışarak kendi serimizi çıkardık ve satışlarımızın giderek artan kısmı bu seriden geliyor.
Hukuki detaylar için bir avukata danıştık, burada yazdıklarım sadece kendi tecrübemiz. Ama 3D baskıyla dışarıya satış yapan herkese ilk iş olarak ürün listesinin lisanslarını gözden geçirmesini öneririm.
12 3 yorum
