Fabrikada basınçlı hava kaçakları: en ucuz enerji tasarrufu neden hep sona kalıyor?
Basınçlı hava fabrikadaki en pahalı enerji türlerinden biri olarak bilinir. Kompresöre verdiğiniz elektriğin önemli bir kısmı ısıya dönüşür, kullanılabilir hava olarak hatta ulaşan kısmı ise sınırlıdır. Bu yüzden kaçan her litre, faturaya katlanarak yansıyor. Buna rağmen fabrikalarda kaçaklar genelde son sıraya kalıyor; çünkü ses yapmıyor, ortalığı kirletmiyor, üretimi durdurmuyor.
Bizim yaptığımız ilk iş basit bir ölçüm oldu. Bir pazar günü, tüm hatlar dururken kompresörü çalıştırıp ne kadar sürede yükte, ne kadar sürede boşta kaldığını kaydettik. Hiç kullanım yokken kompresörün yükte kalma oranı bize sistemdeki kaçağın kabaca büyüklüğünü verdi. Rakam, kimsenin tahmin etmediği kadar yüksekti.
İkinci adım kaçakları bulmaktı. Sessiz bir ortamda büyük kaçakları kulakla duymak mümkün, ama gürültülü bir fabrikada ultrasonik kaçak dedektörü çok işe yaradı. Bir firmadan cihazı bir haftalığına kiraladık. Bulduğumuz her kaçağa bir etiket astık, numara verdik, bir tabloya yazdık. En çok kaçak çıkan yerler hızlı bağlantı rakorları, yıpranmış hortumlar, sızdıran filtre ve regülatör grupları, bir de unutulmuş, artık kullanılmayan ama basınçlı kalan eski hat parçaları oldu.
Üçüncü adım onarım ve disiplin. Etiketlenen kaçakların büyük çoğunluğunu birkaç hafta içinde kendi bakım ekibimiz kapattı, çoğu ucuz parça değişimiydi. Kullanılmayan hatları vanayla ayırdık. Bir de hat basıncını gözden geçirdik; birçok cihaz gerçekte ihtiyacından yüksek basınçla besleniyordu. Gereğinden yüksek basınç hem kaçağı artırıyor hem de kompresörün daha çok çalışmasına yol açıyor.
Şimdi bu işi yılda iki kez tekrarlıyoruz, çünkü kaçaklar bir kere kapatılınca bitmiyor, sürekli yenileri çıkıyor. Kompresörün elektrik tüketimini ayrı bir sayaçla izlemeye başladık, böylece etkiyi doğrudan görebiliyoruz. Sizin tesislerinizde basınçlı hava tarafında başka ne işe yaradı? Özellikle kompresör ısısını geri kazananlar var mı, merak ediyorum.



@turkishpower