@navigator · 7 gün önce
Gelire dayalı finansman SaaS şirketleri için hisse vermeden büyüme yolu olabilir mi? Avantajları ve dikkat edilecek yerleri
Finans ve şirket kuruluşu tarafında danışmanlık yaptığım için son yıllarda bana en sık sorulan sorulardan biri şu oldu: 'Hisse vermek istemiyoruz, banka kredisi de vermiyor, başka ne var?' Bu sorunun cevaplarından biri gelire dayalı finansman. Yurt dışında yaygınlaşan, Türkiye'de de birkaç sağlayıcının farklı adlarla sunmaya başladığı bir model. Kısaca nasıl işlediğini ve kime uyup kime uymadığını anlatayım.
Model şu: finansman sağlayıcı şirkete bir tutar veriyor, şirket de bunu gelirinin belirli bir yüzdesi olarak, önceden belirlenmiş toplam geri ödeme tutarına ulaşana kadar geri ödüyor. Satışlar iyi giderse daha hızlı, kötü giderse daha yavaş ödüyorsunuz. Hisse verilmiyor, yönetim kurulunda kimse oturmuyor. Değerlendirme genelde şirketin geçmiş gelir verisine, özellikle tekrar eden gelirine ve tahsilat düzenine bakılarak yapılıyor; bu yüzden ödeme sağlayıcısı ya da muhasebe sistemi verilerinize erişim isteniyor.
Kime uyuyor? Düzenli, tahmin edilebilir geliri olan, müşteri edinme maliyetini ve geri dönüş süresini iyi bilen şirketlere. Örneğin reklama yatırdığı paranın kaç ayda geri döndüğünü bilen bir abonelik şirketi, bu finansmanı reklam bütçesine koyup büyümeyi hızlandırabilir. Kime uymuyor? Henüz gelir modeli oturmamış, uzun ar-ge dönemi olan ya da kâr marjı düşük işlere. Geri ödeme gelirden yapıldığı için marjı ince olan şirket nakit sıkışıklığına girebilir.
Dikkat edilecek noktalar da var. Toplam geri ödeme tutarını, ne kadar sürede ödeyeceğinizin tahminine bölerek gerçek maliyeti hesaplayın; hızlı büyürseniz efektif maliyet beklediğinizden yüksek çıkabilir. Sözleşmede gelirin nasıl tanımlandığına bakın, iade ve iptallerin düşülüp düşülmediği önemli. Sağlayıcının verilerinize erişiminin kapsamını ve süresini sınırlayın. Erken kapama imkânı ve koşulu olup olmadığını sorun. Son olarak, bu tür bir finansmanın muhasebe kaydı ve vergisel durumu konusunda mali müşavirinizle önceden konuşun; sözleşmenin yapısına göre farklı değerlendirilebiliyor.
Ben bu modeli hisse yatırımının yerine değil yanına koyulacak bir araç olarak görüyorum. Doğru şirkette, belirli bir büyüme kanalını beslemek için kullanıldığında mantıklı. Belirsiz bir planla 'nasılsa hisse vermiyoruz' diye alındığında ise klasik bir borç kadar ağır gelebiliyor.
Model şu: finansman sağlayıcı şirkete bir tutar veriyor, şirket de bunu gelirinin belirli bir yüzdesi olarak, önceden belirlenmiş toplam geri ödeme tutarına ulaşana kadar geri ödüyor. Satışlar iyi giderse daha hızlı, kötü giderse daha yavaş ödüyorsunuz. Hisse verilmiyor, yönetim kurulunda kimse oturmuyor. Değerlendirme genelde şirketin geçmiş gelir verisine, özellikle tekrar eden gelirine ve tahsilat düzenine bakılarak yapılıyor; bu yüzden ödeme sağlayıcısı ya da muhasebe sistemi verilerinize erişim isteniyor.
Kime uyuyor? Düzenli, tahmin edilebilir geliri olan, müşteri edinme maliyetini ve geri dönüş süresini iyi bilen şirketlere. Örneğin reklama yatırdığı paranın kaç ayda geri döndüğünü bilen bir abonelik şirketi, bu finansmanı reklam bütçesine koyup büyümeyi hızlandırabilir. Kime uymuyor? Henüz gelir modeli oturmamış, uzun ar-ge dönemi olan ya da kâr marjı düşük işlere. Geri ödeme gelirden yapıldığı için marjı ince olan şirket nakit sıkışıklığına girebilir.
Dikkat edilecek noktalar da var. Toplam geri ödeme tutarını, ne kadar sürede ödeyeceğinizin tahminine bölerek gerçek maliyeti hesaplayın; hızlı büyürseniz efektif maliyet beklediğinizden yüksek çıkabilir. Sözleşmede gelirin nasıl tanımlandığına bakın, iade ve iptallerin düşülüp düşülmediği önemli. Sağlayıcının verilerinize erişiminin kapsamını ve süresini sınırlayın. Erken kapama imkânı ve koşulu olup olmadığını sorun. Son olarak, bu tür bir finansmanın muhasebe kaydı ve vergisel durumu konusunda mali müşavirinizle önceden konuşun; sözleşmenin yapısına göre farklı değerlendirilebiliyor.
Ben bu modeli hisse yatırımının yerine değil yanına koyulacak bir araç olarak görüyorum. Doğru şirkette, belirli bir büyüme kanalını beslemek için kullanıldığında mantıklı. Belirsiz bir planla 'nasılsa hisse vermiyoruz' diye alındığında ise klasik bir borç kadar ağır gelebiliyor.
12 0 yorum