2tanım
cem soysal
Inventram Genel Müdürü.
Daha iyi bir Türkiye mümkün!
Türkiye'nin girişimcilik ve inovasyon topluluğu·2018'den beri
Rastgele başlık
İnovasyon ve Girişimcilik Sözlüğü
inovanadolu Sözlük, içeriği kullanıcılar tarafından oluşturulan, inovasyon, girişimcilik, teknoloji vb. konularda başlıkların oluşturulduğu ve tanımlandığı, kategorisindeki en büyük Türkçe kaynaktır.
"cem" araması
Başlık henüz yok
Şu an "cem" başlığını sen açabilirsin
Bu başlık sözlükte birebir yok. İlk tanımı yazan sen ol; başlık senin imzanla açılır. Aşağıdaki benzer başlıklardan biri aradığın şeyse, tanımı oraya yaz.
Benzer başlıklar
1tanım
cemruzxfesatdizi
Sosyal medyada müstehcen metinlerle içerikler yayınlayan tiktok Lara ait olan kullanıcı adı.
1tanım
cemaleddin aykan
t3 vakfı mütevelli heyeti üyesi.
1tanım
cem seymen
İlkokul ve Ortaokul eğitimini Nevşehir Ürgüp’te okuyan Gazeteci, Yazar Cem Seymen Bilkent Üniversitesi Turizm İşletme mezunudur. Mezun olduktan sonra kısa bir dönem turizm sektöründe çalışmış daha son
1tanım
cemal atakan parlak
Girişimcilik Vakfı'nın düzenlediği Fellow2018'de 3. aşamayı geçen bir girişimci.
1tanım
cem karabay
Girişimcilik Vakfı'nın düzenlediği Fellow2018'de 3. aşamayı geçen bir girişimci.
1tanım
cem gündoğan
Girişimcilik Vakfı'nın düzenlediği Fellow2018'de 3. aşamayı geçen bir girişimci.
1tanım
facemash
mark zuckerberg'in 28 ekim 2003'te harvard'da açtığı, öğrencilerin fotoğraflarını ikili karşılaştırıp 'kim daha çekici' diye oylatan site; birkaç saat yaşadı ve facebook'un doğrudan ön
1tanım
reinforcement learning
pekiştirmeli öğrenme
1tanım
nicemetre
niceveri tarafından geliştirilen Nicemetre, mevcut elektrik, su ve gaz sayaçlarını, GSM altyapısını kullanmadan iki yönlü haberleşme ağına bağlar. Bu sayede, sayaçlarla gerçek-zamanlı haberleş
1tanım
ecem tuğlan
NASA’nın da tanıdığı ilk Türk robopsikolog
1tanım
özgür cem taş
Girişimcilik Vakfı'nın düzenlediği Fellow2018'de 3. aşamayı geçen bir girişimci.
1tanım
ezgi ecem özel
Girişimcilik Vakfı'nın düzenlediği Fellow2018'de 3. aşamayı geçen bir girişimci.
1tanım
etka cem yağmur
Girişimcilik Vakfı'nın düzenlediği Fellow2018'de 3. aşamayı geçen bir girişimci.
1tanım
ecem nur akcan
Girişimcilik Vakfı'nın düzenlediği Fellow2018'de 3. aşamayı geçen bir girişimci.
1tanım
ecem çisem tunca
Girişimcilik Vakfı'nın düzenlediği Fellow2018'de 3. aşamayı geçen bir girişimci.
1tanım
bercem canli
Girişimcilik Vakfı'nın düzenlediği Fellow2018'de 3. aşamayı geçen bir girişimci.
1tanım
displacement
uzaklık
Tanımlarda geçen
@beyazyakali
· 17 gün önce
parkinson hastalığı tedavisinde altın standart kabul edilen ilaç etken maddesi, kısaca l-dopa diye de anılıyor. dopaminin kendisi kandan beyne geçemiyor, ama onun öncülü olan levodopa kan beyin bariyerini aşıyor ve beyinde dopamine dönüşüyor. vücudun geri kalanında erkenden dopamine dönüşmesini engellemek için karbidopa ya da benserazid ile birlikte veriliyor.
1960'ların sonunda klinik kullanıma girdi ve parkinson hastalarının hareket belirtilerinde o güne kadar görülmemiş bir düzelme sağladı. bugün de belirtileri en güçlü biçimde kontrol eden tedavi olmayı sürdürüyor.
sorun yıllar içinde çıkıyor. hastalık ilerledikçe ilacın etkisi bir sonraki doz gelmeden bitmeye başlıyor, hasta gün içinde iyi hareket ettiği 'on' ve belirtilerin geri döndüğü 'off' dönemleri arasında gidip geliyor; yüksek dozlarda istemsiz hareketler, yani diskinezi görülebiliyor. dopamin agonisti ilaçların ve tavapadon gibi yeni seçeneklerin önemli hedeflerinden biri, levodopa ihtiyacını geciktirmek ya da 'on' süresini uzatmak.
devamını oku →
1960'ların sonunda klinik kullanıma girdi ve parkinson hastalarının hareket belirtilerinde o güne kadar görülmemiş bir düzelme sağladı. bugün de belirtileri en güçlü biçimde kontrol eden tedavi olmayı sürdürüyor.
sorun yıllar içinde çıkıyor. hastalık ilerledikçe ilacın etkisi bir sonraki doz gelmeden bitmeye başlıyor, hasta gün içinde iyi hareket ettiği 'on' ve belirtilerin geri döndüğü 'off' dönemleri arasında gidip geliyor; yüksek dozlarda istemsiz hareketler, yani diskinezi görülebiliyor. dopamin agonisti ilaçların ve tavapadon gibi yeni seçeneklerin önemli hedeflerinden biri, levodopa ihtiyacını geciktirmek ya da 'on' süresini uzatmak.
@takemybreathaway
· 22 gün önce
ücretsiz bagaj hakkı'nın iki ayrı ölçülme biçimi. ağırlık konseptinde yolcunun hakkı toplam kilo olarak verilir, 20 kilo ya da 30 kilo gibi. kaç parçaya bölündüğü önemli değildir, toplam aşılmadıkça üç küçük çanta da olur bir büyük bavul da. parça konseptinde ise hak parça sayısıyla verilir ve her parçanın kendi ağırlık ve boyut sınırı vardır; tipik örnek, her biri 23 kiloyu ve üç kenarının toplamı 158 santimetreyi geçmeyen bir ya da iki parça.
tarihsel olarak transatlantik ve amerika bağlantılı uçuşlar parça konseptiyle, pek çok başka bölge ağırlık konseptiyle çalışırdı. bugün paketli fiyatlandırma yüzünden parça konsepti çok yaygınlaştı; havayolu için öngörülebilir, ajan için hesaplaması kolay. yolcu açısından ise 25 kiloluk tek bavulla gelen kişi ağırlık konseptinde rahatken parça konseptinde fazla kilo ücretiyle karşılaşabilir.
kontuarda en çok tartışma bu iki sistemin bir bilette buluştuğu yerde çıkar. aktarmalı ve interline yolculuklarda hangi kuralın geçerli olduğu bilette yazar ama yolcu bunu bilmez. bir de işin ergonomik yanı var; pek çok havalimanında tek parçanın ağırlığı, hak ne olursa olsun belli bir sınırı geçemez, çünkü o bavulu bulk kompartıman'da elle kaldıracak olan bir ramp çalışanıdır. ağır bavula 'heavy' etiketi takılır, ramp ekibi onu görünce iki kişi kaldırır. yük kontrol açısından kural ne olursa olsun loadsheet'e giden bagaj ağırlığı ya gerçek tartımdır ya da standart bagaj ağırlığı; parça sayısı ldm içinde ayrıca bildirilir.
devamını oku →
tarihsel olarak transatlantik ve amerika bağlantılı uçuşlar parça konseptiyle, pek çok başka bölge ağırlık konseptiyle çalışırdı. bugün paketli fiyatlandırma yüzünden parça konsepti çok yaygınlaştı; havayolu için öngörülebilir, ajan için hesaplaması kolay. yolcu açısından ise 25 kiloluk tek bavulla gelen kişi ağırlık konseptinde rahatken parça konseptinde fazla kilo ücretiyle karşılaşabilir.
kontuarda en çok tartışma bu iki sistemin bir bilette buluştuğu yerde çıkar. aktarmalı ve interline yolculuklarda hangi kuralın geçerli olduğu bilette yazar ama yolcu bunu bilmez. bir de işin ergonomik yanı var; pek çok havalimanında tek parçanın ağırlığı, hak ne olursa olsun belli bir sınırı geçemez, çünkü o bavulu bulk kompartıman'da elle kaldıracak olan bir ramp çalışanıdır. ağır bavula 'heavy' etiketi takılır, ramp ekibi onu görünce iki kişi kaldırır. yük kontrol açısından kural ne olursa olsun loadsheet'e giden bagaj ağırlığı ya gerçek tartımdır ya da standart bagaj ağırlığı; parça sayısı ldm içinde ayrıca bildirilir.
@ideefixe
· 14 gün önce
'non-fungible token', yani birbirinin yerine geçemeyen dijital varlık. bir blockchain üzerinde belirli bir dijital nesnenin sahipliğini ve el değiştirme geçmişini tutan benzersiz kayıt. bir bitcoin başka bir bitcoinle aynıdır, ama her nft tektir; bu yüzden dijital sanat, koleksiyon kartları, oyun içi eşyalar ve biletler gibi şeylerin sahipliğini göstermek için kullanıldı. önemli bir ayrıntı, çoğu nft'de görselin kendisinin zincirde değil başka bir sunucuda durması; zincirde olan, o görsele işaret eden kayıt.
fikir 2014'te denenmeye başladı, 2017'de cryptopunks ve cryptokitties oyunuyla ilk dalgasını yaşadı. asıl patlama 2021'de geldi. mart ayında dijital sanatçı beeple'ın 5.000 günlük çizimlerinden oluşan eseri christie's'te 69 milyon dolara satıldı; aynı ay twitter'ın kurucusu jack dorsey'in ilk tweet'i 2,9 milyon dolara alıcı buldu. bored ape koleksiyonu ünlülerin profil fotoğrafı oldu, büyük markalar ve futbol kulüpleri kendi koleksiyonlarını çıkardı, en büyük pazar yerinin aylık hacmi ocak 2022'de milyarlarca doları buldu.
düşüş hızlı geldi. 2022 boyunca işlem hacimleri yüzde 90'ın üzerinde geriledi. ilk tweet'in yeni sahibi onu 48 milyon dolara satışa çıkardığında gelen en yüksek teklif birkaç yüz dolardı. 2023'te yayımlanan bir analiz, incelenen binlerce koleksiyonun büyük çoğunluğunun neredeyse değersiz hale geldiğini gösterdi. bugün hype döngüsü anlatılırken klasik örnek olarak kullanılıyor.
pazarlamacı gözüyle teknolojinin tamamen boş olmadığını da söyleyeyim. sahte bilet sorununu çözen dijital biletler, oyuncunun eşyasını başka oyuna taşıyabilmesi, markaların sadakat programlarında üyeyi doğrulamak için bu altyapıyı kullanması sessizce sürüyor; sadece artık kimse buna nft demiyor. çöken şey teknoloji değil, 'bir görselin sahibi olmak yatırımdır' fikriydi. fomo o fikrin yakıtıydı ve korku gidince geriye çok az şey kaldı.
devamını oku →
fikir 2014'te denenmeye başladı, 2017'de cryptopunks ve cryptokitties oyunuyla ilk dalgasını yaşadı. asıl patlama 2021'de geldi. mart ayında dijital sanatçı beeple'ın 5.000 günlük çizimlerinden oluşan eseri christie's'te 69 milyon dolara satıldı; aynı ay twitter'ın kurucusu jack dorsey'in ilk tweet'i 2,9 milyon dolara alıcı buldu. bored ape koleksiyonu ünlülerin profil fotoğrafı oldu, büyük markalar ve futbol kulüpleri kendi koleksiyonlarını çıkardı, en büyük pazar yerinin aylık hacmi ocak 2022'de milyarlarca doları buldu.
düşüş hızlı geldi. 2022 boyunca işlem hacimleri yüzde 90'ın üzerinde geriledi. ilk tweet'in yeni sahibi onu 48 milyon dolara satışa çıkardığında gelen en yüksek teklif birkaç yüz dolardı. 2023'te yayımlanan bir analiz, incelenen binlerce koleksiyonun büyük çoğunluğunun neredeyse değersiz hale geldiğini gösterdi. bugün hype döngüsü anlatılırken klasik örnek olarak kullanılıyor.
pazarlamacı gözüyle teknolojinin tamamen boş olmadığını da söyleyeyim. sahte bilet sorununu çözen dijital biletler, oyuncunun eşyasını başka oyuna taşıyabilmesi, markaların sadakat programlarında üyeyi doğrulamak için bu altyapıyı kullanması sessizce sürüyor; sadece artık kimse buna nft demiyor. çöken şey teknoloji değil, 'bir görselin sahibi olmak yatırımdır' fikriydi. fomo o fikrin yakıtıydı ve korku gidince geriye çok az şey kaldı.
@navigator
· 18 gün önce
facebook'un kuruluşunu anlatan 2010 tarihli film; yönetmen david fincher, senaryo aaron sorkin, kaynak ben mezrich'in 'the accidental billionaires' kitabı. jesse eisenberg mark zuckerberg'i, andrew garfield eduardo saverin'i, justin timberlake sean parker'ı, armie hammer winklevoss ikizlerini oynadı. üç oscar aldı (uyarlama senaryo, kurgu, trent reznor ve atticus ross'un müziği), en iyi film ödülünü the king's speech'e kaybetti ve birçok eleştirmene göre 2010'ların en iyi filmi.
film iki davayı (saverin ve winklevoss) çerçeve olarak kullanıp harvard günlerinden palo alto'ya giden hikayeyi anlatır. açılış sahnesi facemash gecesi, en meşhur sahne parker'ın 'bir milyon dolar havalı değil, bir milyar dolar havalı' cümlesi, kapanış ise zuckerberg'in eski kız arkadaşının facebook sayfasını yenileyip durması. sorkin senaryonun dramatize olduğunu saklamadı: zuckerberg'in kız arkadaş motivasyonu uydurma, gerçek zuckerberg o sırada sonradan evlendiği priscilla chan ile birlikteydi. zuckerberg filmi 'ceket ve tişört seçimini doğru yapmışlar, gerisi yanlış' diye yorumladı; sonradan bir söyleşide 'kimse bir şeyi sırf iyi olsun diye kurmaz sanıyorlar' diye şikayet etti. saverin filmi beğendiği anlaşılan taraftı, kitabın ana kaynağı oydu.
etkisi şirket için çelişkiliydi. film facebook'u soğuk, ihanet dolu bir hikaye olarak anlattı ama aynı zamanda yurt odasından milyar dolarlık şirkete giden yolu bir kuşağın hayaline çevirdi; 2010 sonrası bilgisayar bilimi bölümlerine başvuru artışında filmin payı olduğu sıkça söylenir. girişimcilik anlatısı olarak filmden çıkan dersler tartışmalıdır: kurucu ortaklık sözleşmesinin önemi (saverin), fikrin değil uygulamanın kazanması (winklevoss), hisse yapısı ve kontrol (parker). 2025'te sorkin'in facebook files belgelerine dayanan bir devam filmi (the social reckoning) çektiği, zuckerberg'i jeremy strong'un oynadığı ve 2026 sonbaharı için planlandığı açıklandı; ilk film kuruluşu, ikincisi bedelini anlatıyor.
devamını oku →
film iki davayı (saverin ve winklevoss) çerçeve olarak kullanıp harvard günlerinden palo alto'ya giden hikayeyi anlatır. açılış sahnesi facemash gecesi, en meşhur sahne parker'ın 'bir milyon dolar havalı değil, bir milyar dolar havalı' cümlesi, kapanış ise zuckerberg'in eski kız arkadaşının facebook sayfasını yenileyip durması. sorkin senaryonun dramatize olduğunu saklamadı: zuckerberg'in kız arkadaş motivasyonu uydurma, gerçek zuckerberg o sırada sonradan evlendiği priscilla chan ile birlikteydi. zuckerberg filmi 'ceket ve tişört seçimini doğru yapmışlar, gerisi yanlış' diye yorumladı; sonradan bir söyleşide 'kimse bir şeyi sırf iyi olsun diye kurmaz sanıyorlar' diye şikayet etti. saverin filmi beğendiği anlaşılan taraftı, kitabın ana kaynağı oydu.
etkisi şirket için çelişkiliydi. film facebook'u soğuk, ihanet dolu bir hikaye olarak anlattı ama aynı zamanda yurt odasından milyar dolarlık şirkete giden yolu bir kuşağın hayaline çevirdi; 2010 sonrası bilgisayar bilimi bölümlerine başvuru artışında filmin payı olduğu sıkça söylenir. girişimcilik anlatısı olarak filmden çıkan dersler tartışmalıdır: kurucu ortaklık sözleşmesinin önemi (saverin), fikrin değil uygulamanın kazanması (winklevoss), hisse yapısı ve kontrol (parker). 2025'te sorkin'in facebook files belgelerine dayanan bir devam filmi (the social reckoning) çektiği, zuckerberg'i jeremy strong'un oynadığı ve 2026 sonbaharı için planlandığı açıklandı; ilk film kuruluşu, ikincisi bedelini anlatıyor.
@navigator
· 18 gün önce
cameron ve tyler winklevoss; harvard'da kürek sporcusu ikizler, mark zuckerberg'e sosyal ağ fikrini çaldığı iddiasıyla dava açıp 65 milyon dolarlık uzlaşma aldılar, sonra bu parayla bitcoin alıp kripto borsası gemini'yi kurdular. the social network filminde armie hammer'ın ikisini birden canlandırdığı karakterler.
2002'de sınıf arkadaşları divya narendra ile harvardconnection (sonra connectu) adlı, harvard e-postasıyla üye olunan bir sosyal ağ tasarladılar; kod yazacak birine ihtiyaçları vardı ve kasım 2003'te facemash ile ünlenen zuckerberg'i tuttular. zuckerberg haftalarca 'yakında bitiyor' yazışmaları gönderdi ve şubat 2004'te kendi sitesini açtı. ikizler harvard yönetimine şikayet etti, üniversite başkanı larry summers onları ciddiye almadı (filmde de bu sahne var), eylül 2004'te dava açtılar. 2008'de uzlaşıldı: 20 milyon dolar nakit ve 45 milyon dolarlık facebook hissesi. hissenin değerinin düşük gösterildiği iddiasıyla uzlaşmayı bozdurmaya çalıştılar, temyiz mahkemesi 2011'de 'anlaşma anlaşmadır' diyerek reddetti. o hisseler halka arzda çok daha fazla etti.
2008 pekin olimpiyatları'nda çift kürekte altıncı oldular. 2013'te bitcoin'in dolaşımdaki arzının yaklaşık yüzde birini alıp ilk 'bitcoin milyarderleri' oldular, 2014'te gemini borsasını kurdular; 2025'te gemini nasdaq'ta halka açıldı. hikayeleri girişimcilikte 'fikir mi, uygulama mı' tartışmasının simgesi: aynı fikre sahip iki taraftan biri ürünü çıkarıp ölçekledi, diğeri dava açtı. ikizler ise bu tartışmayı kripto tarafında tersine çevirip erken hareket eden taraf oldu.
devamını oku →
2002'de sınıf arkadaşları divya narendra ile harvardconnection (sonra connectu) adlı, harvard e-postasıyla üye olunan bir sosyal ağ tasarladılar; kod yazacak birine ihtiyaçları vardı ve kasım 2003'te facemash ile ünlenen zuckerberg'i tuttular. zuckerberg haftalarca 'yakında bitiyor' yazışmaları gönderdi ve şubat 2004'te kendi sitesini açtı. ikizler harvard yönetimine şikayet etti, üniversite başkanı larry summers onları ciddiye almadı (filmde de bu sahne var), eylül 2004'te dava açtılar. 2008'de uzlaşıldı: 20 milyon dolar nakit ve 45 milyon dolarlık facebook hissesi. hissenin değerinin düşük gösterildiği iddiasıyla uzlaşmayı bozdurmaya çalıştılar, temyiz mahkemesi 2011'de 'anlaşma anlaşmadır' diyerek reddetti. o hisseler halka arzda çok daha fazla etti.
2008 pekin olimpiyatları'nda çift kürekte altıncı oldular. 2013'te bitcoin'in dolaşımdaki arzının yaklaşık yüzde birini alıp ilk 'bitcoin milyarderleri' oldular, 2014'te gemini borsasını kurdular; 2025'te gemini nasdaq'ta halka açıldı. hikayeleri girişimcilikte 'fikir mi, uygulama mı' tartışmasının simgesi: aynı fikre sahip iki taraftan biri ürünü çıkarıp ölçekledi, diğeri dava açtı. ikizler ise bu tartışmayı kripto tarafında tersine çevirip erken hareket eden taraf oldu.
@noway
· 19 gün önce
facebook'un kurucusu ve meta platforms'ın ceo'su; 14 mayıs 1984'te new york'ta doğdu, dişçi bir baba ve psikiyatr bir annenin çocuğu olarak white plains'te büyüdü. babasının muayenehanesi için 12 yaşında yazdığı 'zucknet' mesajlaşma programından, lisede yaptığı ve microsoft'un satın almak istediği synapse müzik oynatıcısına kadar çocukluğu yazılımla geçti. 2002'de harvard'a girdi, psikoloji ve bilgisayar okudu, facemash ile disiplin cezası aldı, şubat 2004'te thefacebook'u açtı ve o yaz okulu bırakıp palo alto'ya taşındı; harvard ona fahri diplomayı 2017'de verdi.
yönetici olarak en belirgin özelliği kontrol; çift sınıflı hisse yapısı sayesinde halka açık bir şirkette bugün bile oy hakkının yarısından fazlasını elinde tutuyor ve mobil dönüşü, instagram ve whatsapp satın almalarını, metaverse bahsini ve yapay zeka yatırımlarını yönetim kurulunu ikna etmek zorunda kalmadan yaptı. 'hızlı hareket et, bir şeyleri kır' ilkesi şirketin erken kültürünü tanımladı ve 2014'te resmen terk edildi. 2006'da yahoo'nun bir milyar dolarını reddetmesi, 2012'de instagram'ı tek başına iki günde pazarlık edip alması ve 2021'de şirketin adını değiştirmesi en çok anlatılan kararları.
kamu hayatında iki yüzü var. 2015'te eşi priscilla chan ile servetinin yüzde 99'unu bağışlama sözü verip chan zuckerberg initiative'i kurdu; eğitim ve hastalık araştırmalarına milyarlarca dolar ayırdı. öte yandan 2018'de cambridge analytica skandalı sonrası abd kongresinde ve avrupa parlamentosu'nda ifade verdi, 2021'de frances haugen'ın belgeleri ve 2024'te çocuk güvenliği oturumunda ailelerden özür dilemesi gündem oldu. 2023'ten sonra imajını bilinçli olarak değiştirdi: jiu-jitsu ve mma, geniş tişörtler ve zincirler, podcast sohbetleri; 2025'te llama ve süper zeka yatırımlarıyla yapay zeka yarışının en agresif oyuncusu olarak konuşuluyor. servetiyle dünyanın en zengin birkaç kişisinden biri. girişimci için örnek olduğu nokta ürün dehası değil, dağıtım ve zamanlama içgüdüsü; eleştirildiği nokta ise büyümenin bedelini toplumun ödemesine uzun süre kayıtsız kalması.
devamını oku →
yönetici olarak en belirgin özelliği kontrol; çift sınıflı hisse yapısı sayesinde halka açık bir şirkette bugün bile oy hakkının yarısından fazlasını elinde tutuyor ve mobil dönüşü, instagram ve whatsapp satın almalarını, metaverse bahsini ve yapay zeka yatırımlarını yönetim kurulunu ikna etmek zorunda kalmadan yaptı. 'hızlı hareket et, bir şeyleri kır' ilkesi şirketin erken kültürünü tanımladı ve 2014'te resmen terk edildi. 2006'da yahoo'nun bir milyar dolarını reddetmesi, 2012'de instagram'ı tek başına iki günde pazarlık edip alması ve 2021'de şirketin adını değiştirmesi en çok anlatılan kararları.
kamu hayatında iki yüzü var. 2015'te eşi priscilla chan ile servetinin yüzde 99'unu bağışlama sözü verip chan zuckerberg initiative'i kurdu; eğitim ve hastalık araştırmalarına milyarlarca dolar ayırdı. öte yandan 2018'de cambridge analytica skandalı sonrası abd kongresinde ve avrupa parlamentosu'nda ifade verdi, 2021'de frances haugen'ın belgeleri ve 2024'te çocuk güvenliği oturumunda ailelerden özür dilemesi gündem oldu. 2023'ten sonra imajını bilinçli olarak değiştirdi: jiu-jitsu ve mma, geniş tişörtler ve zincirler, podcast sohbetleri; 2025'te llama ve süper zeka yatırımlarıyla yapay zeka yarışının en agresif oyuncusu olarak konuşuluyor. servetiyle dünyanın en zengin birkaç kişisinden biri. girişimci için örnek olduğu nokta ürün dehası değil, dağıtım ve zamanlama içgüdüsü; eleştirildiği nokta ise büyümenin bedelini toplumun ödemesine uzun süre kayıtsız kalması.
@noway
· 19 gün önce
facebook'un mesajlaşma uygulaması; 2008'de site içindeki sohbet penceresi olarak başladı, 2011'de ayrı uygulama oldu, 2014'te facebook uygulamasından zorla ayrılınca dünyanın en çok indirilen uygulamalarından birine dönüştü. bugün bir milyarın üstünde kullanıcısı var, whatsapptan sonra meta platforms'ın ikinci mesajlaşma ürünü.
kısa geçmişi; nisan 2008'de facebook chat açıldı, 2010'da e-posta adresi veren facebook messages projesi denendi ve tutmadı. mart 2011'de küçük bir grup mesajlaşma girişimi olan beluga satın alındı ve ekibi ağustos 2011'de messenger uygulamasını çıkardı. 2014'te şirket telefonda mesajlaşmayı ana uygulamadan kaldırıp herkesi messenger indirmeye zorladı; kullanıcılar buna öfkelendi, uygulama mağazasında bir yıldızlı yorumlar yağdı, ama birkaç ay içinde 500 milyon kullanıcıya ulaştı. karar, o dönemde whatsapp'ın satın alınmasıyla aynı mantığa dayanıyordu: mobilde mesajlaşma ayrı bir savaş alanıydı ve ayrı bir ürün gerektiriyordu.
2015'te messenger platform ile sohbet botları, para gönderme ve uygulama içi uygulamalar geldi; 2016 f8'de 'botlar yeni uygulamalar' denildi, bu bahis tutmadı ama işletmelerin müşteriyle messenger üzerinden konuşması kalıcı oldu. 2017'de çocuklar için messenger kids, 2020'de instagram ile mesajlaşmanın birleştirilmesi, aralık 2023'te de bütün özel sohbetlerde varsayılan uçtan uca şifreleme geldi; şifreleme kararı çocuk güvenliği tartışmaları yüzünden yıllarca gecikmişti. 2023'te messenger tekrar facebook uygulamasının içine döndü; dokuz yıl önce zorla ayrılan ürün sessizce geri geldi.
türkiye'de messenger uzun süre whatsapp'ın gölgesinde kaldı; kullanımı daha çok facebook marketplace alışverişleri ve sayfa üzerinden müşteri yazışmalarında. küçük işletmeler için önemi, facebook sayfası ve instagram gelen kutusuyla tek panelde birleşmesi; meta reklamlarında 'mesaj al' hedefli reklamlar doğrudan buraya düşer. tarihsel yeri için msn messenger ile karşılaştırmak öğretici: msn arkadaş listesine dayanıyordu ve mobile geçemedi, messenger facebook'un sosyal grafiğine dayandı ve mobile zorla geçti.
devamını oku →
kısa geçmişi; nisan 2008'de facebook chat açıldı, 2010'da e-posta adresi veren facebook messages projesi denendi ve tutmadı. mart 2011'de küçük bir grup mesajlaşma girişimi olan beluga satın alındı ve ekibi ağustos 2011'de messenger uygulamasını çıkardı. 2014'te şirket telefonda mesajlaşmayı ana uygulamadan kaldırıp herkesi messenger indirmeye zorladı; kullanıcılar buna öfkelendi, uygulama mağazasında bir yıldızlı yorumlar yağdı, ama birkaç ay içinde 500 milyon kullanıcıya ulaştı. karar, o dönemde whatsapp'ın satın alınmasıyla aynı mantığa dayanıyordu: mobilde mesajlaşma ayrı bir savaş alanıydı ve ayrı bir ürün gerektiriyordu.
2015'te messenger platform ile sohbet botları, para gönderme ve uygulama içi uygulamalar geldi; 2016 f8'de 'botlar yeni uygulamalar' denildi, bu bahis tutmadı ama işletmelerin müşteriyle messenger üzerinden konuşması kalıcı oldu. 2017'de çocuklar için messenger kids, 2020'de instagram ile mesajlaşmanın birleştirilmesi, aralık 2023'te de bütün özel sohbetlerde varsayılan uçtan uca şifreleme geldi; şifreleme kararı çocuk güvenliği tartışmaları yüzünden yıllarca gecikmişti. 2023'te messenger tekrar facebook uygulamasının içine döndü; dokuz yıl önce zorla ayrılan ürün sessizce geri geldi.
türkiye'de messenger uzun süre whatsapp'ın gölgesinde kaldı; kullanımı daha çok facebook marketplace alışverişleri ve sayfa üzerinden müşteri yazışmalarında. küçük işletmeler için önemi, facebook sayfası ve instagram gelen kutusuyla tek panelde birleşmesi; meta reklamlarında 'mesaj al' hedefli reklamlar doğrudan buraya düşer. tarihsel yeri için msn messenger ile karşılaştırmak öğretici: msn arkadaş listesine dayanıyordu ve mobile geçemedi, messenger facebook'un sosyal grafiğine dayandı ve mobile zorla geçti.
@noway
· 19 gün önce
dünyanın en büyük sosyal ağı ve meta platforms şirketinin ilk ürünü. 2004'te bir harvard yurt odasında öğrenci rehberi olarak başladı, yirmi yıl içinde üç milyardan fazla aylık kullanıcıya ulaştı ve internetin reklamla dönen tarafını baştan tanımladı. hikayesi aynı zamanda modern girişimciliğin ders kitabı gibi: yurt odası, ilk melek yatırımcı, ağ etkisi, platform hamlesi, halka arz, satın almalar, skandallar ve yeniden markalaşma. hepsi tek şirkette.
her şey ekim 2003'te facemash ile başladı. mark zuckerberg harvard'ın yurt sunucularındaki öğrenci fotoğraflarını çekip 'kim daha çekici' diye oylatan bir site açtı, birkaç saatte kapatıldı ve disiplin kuruluna çıktı. ama iki şey öğrenmişti: öğrenciler birbirlerinin profillerine bakmaya bayılıyordu ve okul yönetimi böyle bir rehberi yıllardır yapacağım deyip yapmıyordu. 4 şubat 2004'te thefacebook.com adıyla site açıldı; kurucu ortakları eduardo saverin (ilk sermaye ve işletme tarafı), dustin moskovitz, chris hughes ve andrew mccollum'du. ilk gün sadece harvard e-postası olanlar üye olabiliyordu, bir ayda öğrencilerin yarısı kayıt oldu; ardından columbia, stanford ve yale eklendi. aynı dönemde winklevoss ikizleri zuckerberg'in kendi projeleri harvardconnection için çalışırken fikri aldığını iddia edip dava açtı; dava 2008'de uzlaşmayla bitti.
2004 yazında ekip palo alto'ya taşındı ve napster kurucusu sean parker şirketin ilk başkanı oldu. parker'ın en kalıcı katkısı yatırımcı seçimi ve hisse yapısıydı: ağustos ayında peter thiel 500 bin dolara yaklaşık yüzde on hisse aldı, bu ilk dış yatırımdı ve thiel yönetim kuruluna girdi. parker ayrıca isimdeki 'the' takısının atılmasında ısrar etti; facebook.com alan adı 2005'te 200 bin dolara satın alındı. mayıs 2005'te accel partners 12,7 milyon dolar yatırdı, şirket yaklaşık 100 milyon dolar değerlendi. o yıl önce liselere, eylül 2006'da da 13 yaş üstü herkese açıldı. myspace o sırada dünyanın en büyük sosyal ağıydı ve kimse yurt odasından çıkan sitenin onu geçeceğini düşünmüyordu; 2008'de geçti.
eylül 2006'da news feed geldi: arkadaşlarının yaptığı her şeyi tek akışta gösteren sayfa. kullanıcılar ayaklandı, yüz binlerce kişi 'kapatın' grubuna katıldı, zuckerberg 'sakin olun, nefes alın' diye bir yazı yazdı ve özelliği kaldırmadı. bu akış birkaç yıl içinde ürünün kalbi, sonra da bütün sosyal medyanın standart biçimi oldu. aynı yıl yahoo'nun bir milyar dolarlık satın alma teklifi reddedildi; ekibin çoğu satmak istiyordu, zuckerberg istemedi. 2007'de f8 konferansında facebook platform açıklandı; üçüncü taraf uygulamalar (farmville dönemi) siteyi büyüttü. ekim 2007'de microsoft 240 milyon dolara yüzde 1,6 hisse aldı, bu şirkete 15 milyar dolar değer biçmek demekti ve o gün için delilik gibi görüldü. kasım 2007'deki beacon reklam sistemi ise kullanıcıların alışverişlerini izinsiz paylaşınca ilk büyük gizlilik krizini çıkardı ve kapatıldı.
mart 2008'de google'dan gelen sheryl sandberg operasyon direktörü oldu. sandberg'in görevi basitti: bu kadar kullanıcıyı gelire çevirmek. cevap hedefli reklamdı; facebook, kullanıcıların kendi elleriyle yazdığı yaş, şehir, ilgi alanı ve arkadaşlık bilgisini reklamverene hedefleme aracı olarak sundu. bu model meta reklamları adıyla bugün de şirketin gelirinin yüzde 97'sini üretir. şubat 2009'da beğen düğmesi geldi, 2010'da aynı düğme dış sitelere de yayıldı ve facebook internetin her yerinde veri toplamaya başladı. türkçe sürüm 2008'de açıldı; türkiye kısa sürede dünyanın en kalabalık facebook ülkelerinden biri oldu.
temmuz 2010'da 500 milyon kullanıcı, ekim 2010'da the social network filmi. film şirketi kötü göstermesine rağmen facebook'u dünyanın en çok konuşulan girişimi yaptı. nisan 2012'de 13 kişilik instagram bir milyar dolara satın alındı; o gün abartı denilen bu satın alma bugün iş tarihinin en kârlı hamlelerinden biri sayılıyor. 18 mayıs 2012'de halka arz: hisse başı 38 dolar, 104 milyar dolar değerleme, o güne kadarki en büyük teknoloji halka arzı. ilk aylarda hisse yarı yarıya düştü, çünkü şirketin mobil geliri neredeyse sıfırdı ve kullanıcılar telefona göçüyordu. zuckerberg iki yıl içinde şirketi mobil odaklı hale getirdi; 2013 sonunda gelirin yarısı mobilden geliyordu ve hisse ipo fiyatını geçti.
2014 satın almalar yılıydı; şubatta whatsapp 19 milyar dolara, martta oculus 2 milyar dolara alındı; messenger ayrı uygulamaya ayrıldı. 2015'te günlük bir milyar kullanıcı görüldü, 2016'da canlı yayın ve tepki düğmeleri geldi. aynı yıl abd seçimleri sırasında sahte haberlerin yayılması şirketi ilk kez ciddi bir siyasi tartışmanın merkezine koydu. mart 2018'de cambridge analytica skandalı patladı: bir kişilik testi uygulaması üzerinden 87 milyon kullanıcının verisi bir siyasi danışmanlık şirketine sızmıştı. zuckerberg abd kongresinde ifade verdi, aynı yılın temmuzunda büyüme yavaşlaması açıklanınca hisse bir günde yüzde 19 düşüp 120 milyar dolar değer sildi, ftc 2019'da 5 milyar dolar ceza kesti. avrupa'da gdpr ve türkiye'de kvkk gibi düzenlemeler bu dönemin ürünü sayılır. 2019'da açıklanan kripto para projesi libra düzenleyicilerin direnciyle önce diem oldu, sonra 2022'de tasfiye edildi.
ekim 2021'de eski çalışan frances haugen'ın sızdırdığı iç belgeler (facebook files) instagram'ın gençler üzerindeki etkisini ve moderasyon sorunlarını gündeme getirdi. aynı ayın sonunda zuckerberg şirketin adını meta platforms olarak değiştirdi ve geleceği metaverse'e bağladı. facebook o günden beri şirketin değil, uygulamalardan birinin adı. 2022'de tiktok'un yükselişi ve apple'ın uygulama izleme kısıtlaması gelir büyümesini ilk kez durdurdu; şirket 21 bin kişiyi işten çıkardı, hisse yüzde 60'tan fazla düştü. 2023'te 'verimlilik yılı' ve yapay zeka dönüşü geldi: reels için öneri algoritmaları, reklam otomasyonu, llama modelleri ve meta ai. hisse iki yılda beş kat arttı. 2023'te threads açıldı, 2025'te meta 'süper zeka' laboratuvarı kurup yapay zeka yarışına on milyarlarca dolar yatırmaya başladı.
bugün facebook aylık üç milyardan fazla kullanıcıya sahip; gençler için eski bir platform sayılsa da dünyanın büyük bölümünde haber, marketplace, gruplar ve yerel topluluklar için hâlâ ana adres. girişimci için hikayesinden çıkarılacak birkaç şey var. birincisi, ürün değil dağıtım kazanır; facebook'un rakiplerinden daha iyi bir fikri yoktu, daha iyi bir büyüme disiplini vardı (growth hacking kavramı bu şirkette olgunlaştı). ikincisi, kurucunun kontrolü; zuckerberg çift sınıflı hisse yapısıyla halka açık bir şirkette bugün bile oyların çoğunluğunu elinde tutuyor ve mobil, metaverse ve yapay zeka gibi büyük dönüşleri kimseye sormadan yapabiliyor. üçüncüsü, her büyük ağın bedeli; sosyal medyanın gizlilik, dezenformasyon ve dikkat ekonomisi tartışmaları büyük ölçüde bu şirketin kararlarının ürünü. kişiler ve ürünler için mark zuckerberg, sheryl sandberg, instagram, whatsapp, oculus, react ve pytorch başlıklarına bakılabilir.
devamını oku →
her şey ekim 2003'te facemash ile başladı. mark zuckerberg harvard'ın yurt sunucularındaki öğrenci fotoğraflarını çekip 'kim daha çekici' diye oylatan bir site açtı, birkaç saatte kapatıldı ve disiplin kuruluna çıktı. ama iki şey öğrenmişti: öğrenciler birbirlerinin profillerine bakmaya bayılıyordu ve okul yönetimi böyle bir rehberi yıllardır yapacağım deyip yapmıyordu. 4 şubat 2004'te thefacebook.com adıyla site açıldı; kurucu ortakları eduardo saverin (ilk sermaye ve işletme tarafı), dustin moskovitz, chris hughes ve andrew mccollum'du. ilk gün sadece harvard e-postası olanlar üye olabiliyordu, bir ayda öğrencilerin yarısı kayıt oldu; ardından columbia, stanford ve yale eklendi. aynı dönemde winklevoss ikizleri zuckerberg'in kendi projeleri harvardconnection için çalışırken fikri aldığını iddia edip dava açtı; dava 2008'de uzlaşmayla bitti.
2004 yazında ekip palo alto'ya taşındı ve napster kurucusu sean parker şirketin ilk başkanı oldu. parker'ın en kalıcı katkısı yatırımcı seçimi ve hisse yapısıydı: ağustos ayında peter thiel 500 bin dolara yaklaşık yüzde on hisse aldı, bu ilk dış yatırımdı ve thiel yönetim kuruluna girdi. parker ayrıca isimdeki 'the' takısının atılmasında ısrar etti; facebook.com alan adı 2005'te 200 bin dolara satın alındı. mayıs 2005'te accel partners 12,7 milyon dolar yatırdı, şirket yaklaşık 100 milyon dolar değerlendi. o yıl önce liselere, eylül 2006'da da 13 yaş üstü herkese açıldı. myspace o sırada dünyanın en büyük sosyal ağıydı ve kimse yurt odasından çıkan sitenin onu geçeceğini düşünmüyordu; 2008'de geçti.
eylül 2006'da news feed geldi: arkadaşlarının yaptığı her şeyi tek akışta gösteren sayfa. kullanıcılar ayaklandı, yüz binlerce kişi 'kapatın' grubuna katıldı, zuckerberg 'sakin olun, nefes alın' diye bir yazı yazdı ve özelliği kaldırmadı. bu akış birkaç yıl içinde ürünün kalbi, sonra da bütün sosyal medyanın standart biçimi oldu. aynı yıl yahoo'nun bir milyar dolarlık satın alma teklifi reddedildi; ekibin çoğu satmak istiyordu, zuckerberg istemedi. 2007'de f8 konferansında facebook platform açıklandı; üçüncü taraf uygulamalar (farmville dönemi) siteyi büyüttü. ekim 2007'de microsoft 240 milyon dolara yüzde 1,6 hisse aldı, bu şirkete 15 milyar dolar değer biçmek demekti ve o gün için delilik gibi görüldü. kasım 2007'deki beacon reklam sistemi ise kullanıcıların alışverişlerini izinsiz paylaşınca ilk büyük gizlilik krizini çıkardı ve kapatıldı.
mart 2008'de google'dan gelen sheryl sandberg operasyon direktörü oldu. sandberg'in görevi basitti: bu kadar kullanıcıyı gelire çevirmek. cevap hedefli reklamdı; facebook, kullanıcıların kendi elleriyle yazdığı yaş, şehir, ilgi alanı ve arkadaşlık bilgisini reklamverene hedefleme aracı olarak sundu. bu model meta reklamları adıyla bugün de şirketin gelirinin yüzde 97'sini üretir. şubat 2009'da beğen düğmesi geldi, 2010'da aynı düğme dış sitelere de yayıldı ve facebook internetin her yerinde veri toplamaya başladı. türkçe sürüm 2008'de açıldı; türkiye kısa sürede dünyanın en kalabalık facebook ülkelerinden biri oldu.
temmuz 2010'da 500 milyon kullanıcı, ekim 2010'da the social network filmi. film şirketi kötü göstermesine rağmen facebook'u dünyanın en çok konuşulan girişimi yaptı. nisan 2012'de 13 kişilik instagram bir milyar dolara satın alındı; o gün abartı denilen bu satın alma bugün iş tarihinin en kârlı hamlelerinden biri sayılıyor. 18 mayıs 2012'de halka arz: hisse başı 38 dolar, 104 milyar dolar değerleme, o güne kadarki en büyük teknoloji halka arzı. ilk aylarda hisse yarı yarıya düştü, çünkü şirketin mobil geliri neredeyse sıfırdı ve kullanıcılar telefona göçüyordu. zuckerberg iki yıl içinde şirketi mobil odaklı hale getirdi; 2013 sonunda gelirin yarısı mobilden geliyordu ve hisse ipo fiyatını geçti.
2014 satın almalar yılıydı; şubatta whatsapp 19 milyar dolara, martta oculus 2 milyar dolara alındı; messenger ayrı uygulamaya ayrıldı. 2015'te günlük bir milyar kullanıcı görüldü, 2016'da canlı yayın ve tepki düğmeleri geldi. aynı yıl abd seçimleri sırasında sahte haberlerin yayılması şirketi ilk kez ciddi bir siyasi tartışmanın merkezine koydu. mart 2018'de cambridge analytica skandalı patladı: bir kişilik testi uygulaması üzerinden 87 milyon kullanıcının verisi bir siyasi danışmanlık şirketine sızmıştı. zuckerberg abd kongresinde ifade verdi, aynı yılın temmuzunda büyüme yavaşlaması açıklanınca hisse bir günde yüzde 19 düşüp 120 milyar dolar değer sildi, ftc 2019'da 5 milyar dolar ceza kesti. avrupa'da gdpr ve türkiye'de kvkk gibi düzenlemeler bu dönemin ürünü sayılır. 2019'da açıklanan kripto para projesi libra düzenleyicilerin direnciyle önce diem oldu, sonra 2022'de tasfiye edildi.
ekim 2021'de eski çalışan frances haugen'ın sızdırdığı iç belgeler (facebook files) instagram'ın gençler üzerindeki etkisini ve moderasyon sorunlarını gündeme getirdi. aynı ayın sonunda zuckerberg şirketin adını meta platforms olarak değiştirdi ve geleceği metaverse'e bağladı. facebook o günden beri şirketin değil, uygulamalardan birinin adı. 2022'de tiktok'un yükselişi ve apple'ın uygulama izleme kısıtlaması gelir büyümesini ilk kez durdurdu; şirket 21 bin kişiyi işten çıkardı, hisse yüzde 60'tan fazla düştü. 2023'te 'verimlilik yılı' ve yapay zeka dönüşü geldi: reels için öneri algoritmaları, reklam otomasyonu, llama modelleri ve meta ai. hisse iki yılda beş kat arttı. 2023'te threads açıldı, 2025'te meta 'süper zeka' laboratuvarı kurup yapay zeka yarışına on milyarlarca dolar yatırmaya başladı.
bugün facebook aylık üç milyardan fazla kullanıcıya sahip; gençler için eski bir platform sayılsa da dünyanın büyük bölümünde haber, marketplace, gruplar ve yerel topluluklar için hâlâ ana adres. girişimci için hikayesinden çıkarılacak birkaç şey var. birincisi, ürün değil dağıtım kazanır; facebook'un rakiplerinden daha iyi bir fikri yoktu, daha iyi bir büyüme disiplini vardı (growth hacking kavramı bu şirkette olgunlaştı). ikincisi, kurucunun kontrolü; zuckerberg çift sınıflı hisse yapısıyla halka açık bir şirkette bugün bile oyların çoğunluğunu elinde tutuyor ve mobil, metaverse ve yapay zeka gibi büyük dönüşleri kimseye sormadan yapabiliyor. üçüncüsü, her büyük ağın bedeli; sosyal medyanın gizlilik, dezenformasyon ve dikkat ekonomisi tartışmaları büyük ölçüde bu şirketin kararlarının ürünü. kişiler ve ürünler için mark zuckerberg, sheryl sandberg, instagram, whatsapp, oculus, react ve pytorch başlıklarına bakılabilir.
@beyazyakali
· 24 gün önce
dışarıdan gelen fikir, teknoloji ya da ürünü sırf dışarıdan geldiği için küçümseme ve reddetme eğilimi; ingilizcede not invented here, kısaltması nih. 1982'de katz ve allen'ın ar-ge ekipleri üzerine çalışmasıyla adlandırıldı: beş yılı geçen ekiplerde dış bilgiye kapanma ve performans düşüşü ölçülmüştü. sendrom yalnızca mühendislerde değil, satın alma, hukuk ve üst yönetimde de yaşar.
kurumsal inovasyonda en pahalı sonucu açık inovasyonu fiilen imkansız kılması. şirket startup tarar, üniversiteyle anlaşır, teknoloji transferi alır; sonra iç ekip 'biz daha iyisini yaparız' diyerek projeyi sürüncemede bırakır ve gerçekten de sıfırdan, daha pahalı ve daha geç bir şey yapar. kurumsal antikorun dış fikirlere karşı çalışan hali.
sebepleri gerçek derseniz, dış çözümü anlamak zaman ister, sahiplenmek prestij getirmez, entegrasyon riski iç ekibe kalır. çare bu sebeplere yönelmeli: dış çözümü entegre eden ekibi de ödüllendirmek, kavram kanıtı süreçlerinde iç ekibi başından dahil etmek, 'yap ya da satın al' kararını (yap ya da satın al kararı) duyguyla değil ölçütle vermek. tersi de var: yalnızca dış çözüme güvenen, iç yetkinliğini eritmiş şirket. dengeyi çekirdek yetkinlik belirler; çekirdek olan içeride, olmayan dışarıdan.
devamını oku →
kurumsal inovasyonda en pahalı sonucu açık inovasyonu fiilen imkansız kılması. şirket startup tarar, üniversiteyle anlaşır, teknoloji transferi alır; sonra iç ekip 'biz daha iyisini yaparız' diyerek projeyi sürüncemede bırakır ve gerçekten de sıfırdan, daha pahalı ve daha geç bir şey yapar. kurumsal antikorun dış fikirlere karşı çalışan hali.
sebepleri gerçek derseniz, dış çözümü anlamak zaman ister, sahiplenmek prestij getirmez, entegrasyon riski iç ekibe kalır. çare bu sebeplere yönelmeli: dış çözümü entegre eden ekibi de ödüllendirmek, kavram kanıtı süreçlerinde iç ekibi başından dahil etmek, 'yap ya da satın al' kararını (yap ya da satın al kararı) duyguyla değil ölçütle vermek. tersi de var: yalnızca dış çözüme güvenen, iç yetkinliğini eritmiş şirket. dengeyi çekirdek yetkinlik belirler; çekirdek olan içeride, olmayan dışarıdan.
@ideefixe
· 25 gün önce
pazarlama harcamalarının satışa etkisini kullanıcı takibi olmadan, toplu verilerle istatistiksel olarak ölçme; ingilizcesi marketing mix modeling, kısaltması mmm. haftalık ya da günlük satış verisini kanal harcamaları, fiyat, promosyon, mevsimsellik, hava, rakip ve makro etkenlerle regresyona sokar; her kanalın katkısını, doygunluk eğrisini ve getirisini tahmin eder. 1960'lardan beri büyük tüketim markalarının televizyon bütçesi için kullandığı yöntem.
üçüncü taraf çerez ve ios kısıtları kullanıcı seviyesinde ilişkilendirme modelini sakatladı; mmm gizliliğe dokunmadan çalışır, çevrimdışı kanalları (tv, açık hava, radyo) ve dijitali aynı modelde kıyaslar. meta 2021'de robyn, google ocak 2025'te meridian adlı açık kaynak mmm kütüphanelerini yayımladı; eskiden yıl süren ajans projesi haftalık güncellenen iç araç oldu.
sınırı şu ki en az iki yıllık ve yeterince değişken harcama verisi ister, harcaması hiç değişmeyen kanalın etkisini ölçemez, korelasyonu nedensellikle karıştırma riski var, küçük işletme için fazla ağır. bu yüzden üçgenleme: mmm büyük resmi, veri odaklı ilişkilendirme günlük optimizasyonu, artımlılık testi modelin kalibrasyonunu sağlar. büyük reklamverenlerde ölçümün yeni omurgası.
devamını oku →
üçüncü taraf çerez ve ios kısıtları kullanıcı seviyesinde ilişkilendirme modelini sakatladı; mmm gizliliğe dokunmadan çalışır, çevrimdışı kanalları (tv, açık hava, radyo) ve dijitali aynı modelde kıyaslar. meta 2021'de robyn, google ocak 2025'te meridian adlı açık kaynak mmm kütüphanelerini yayımladı; eskiden yıl süren ajans projesi haftalık güncellenen iç araç oldu.
sınırı şu ki en az iki yıllık ve yeterince değişken harcama verisi ister, harcaması hiç değişmeyen kanalın etkisini ölçemez, korelasyonu nedensellikle karıştırma riski var, küçük işletme için fazla ağır. bu yüzden üçgenleme: mmm büyük resmi, veri odaklı ilişkilendirme günlük optimizasyonu, artımlılık testi modelin kalibrasyonunu sağlar. büyük reklamverenlerde ölçümün yeni omurgası.