şu içeriğe yorum yaptı
#freelance
fiyat verirken yaptığım en pahalı hata: saatlik ücret
Keşif görüşmesini ücretli yapma fikrine ilk başta itiraz edecektim ama düşününce haklısın.
Benim korkum, müşterinin ücret duyunca kaçması. Denemedim hiç.
Ama şunu fark ettim: ücretsiz keşif görüşmelerinin çoğu zaten işe dönüşmüyor. Yani o saatleri boşa harcıyorum.
Bir sorum var: keşif ücretini proje bedelinden düşüyor musunuz? Yoksa ayrı mı kalıyor?
Düşülürse müşteri için risk azalıyor gibi geliyor bana.
şu içeriğe yorum yaptı
#dijital pazarlama
google reklamlarında para yakmamak için öğrendiklerimiz
İniş sayfası konusuna bir ekleme yapayım çünkü en çok atlanan kısım.
İniş sayfasında reklamda söylediğiniz şeyin ilk ekranda görünmesi gerekiyor.
Kullanıcı reklamda bir şey okuyup tıklıyor, sayfada onu göremeyince hemen çıkıyor.
Biz reklam metnindeki cümleyi neredeyse birebir sayfanın başlığına koyduk ve hemen çıkma oranı ciddi düştü.
Bir de sayfada başka yere giden bağlantıları azaltmak. İniş sayfasında menü bile gereksiz olabiliyor.
yazılım ekipleri için güvenlik: koda girmeden önce yapılabilecekler
Geliştirici tarafında güvenlik genelde son aşamada gündeme geliyor ve o zaman pahalıya mal oluyor. Erken aşamada yapılabilecek ucuz şeyleri toparlayayım.
Bağımlılık yönetimi. Projelerdeki kütüphanelerin bilinen açıklarını tarayan araçlar var ve çoğu ücretsiz. Sürekli entegrasy…
şu içeriğe yorum yaptı
#siber güvenlik
oltalama e postalarını ayırt etmek: artık yazım hatasına bakmak yetmiyor
İkinci kanaldan teyit tavsiyesi doğru ama pratikte uygulanması zor, bunu da konuşmak lazım.
Genel müdürü arayıp şu e postayı siz mi gönderdiniz diye sormak, hiyerarşinin katı olduğu şirketlerde kolay değil. İnsanlar çekiniyor.
Çözüm, bunu bir kural haline getirmek. Belirli tutarın üzerindeki her talep, kimden gelirse gelsin telefonla teyit edilir kuralı.
Kural olunca kişisel inisiyatif olmaktan çıkıyor ve kimse çekinmiyor.
Üstelik yöneticiler de bunu bekliyor olduğunda rahatsız olmuyor.
Verilen approve (approve)ni görüntüleyip iptal etmek: Unutulan risk
Bir uygulamayla etkileşirken tokenlarınız için approve veriyorsunuz. Bu izinler çoğu zaman sınırsız tutarda ve süresiz veriliyor ve kullanıcı bunu unutuyor.
Risk şu: izin verdiğiniz kontrat sonradan ele geçirilirse veya zaten kötü niyetliyse, cüzdanınızdaki o tokenları izin ka…
şu içeriğe yorum yaptı
#e-i̇hracat ve global pazarlar
ilk yurt dışı siparişimizi aldık, gümrükte öğrendiklerimiz
Vergi iadesi imkânını duymamıştım, bunu biraz açabilir misiniz?
Biz de küçük ölçekli gönderim yapıyoruz ama böyle bir avantajdan hiç yararlanmadık.
Muhasebecimize sordum, net bir cevap alamadım.
Hangi koşullarda ve nasıl işlediğini anlatırsanız çok faydalı olur. Belge olarak ne saklamak gerekiyor?
Material 3 tasarım sistemi: Android tarafında renk, tipografi ve bileşen kararlarının kaynağı
Android uygulamasının görsel dilini kurarken en pratik başlangıç. Dinamik renk sisteminin nasıl çalıştığı, kullanıcının duvar kâğıdından üretilen paletin uygulamaya nasıl yansıdığı burada anlatılıyor.
En faydalı bölümler bileşen sayfaları. Her bileşenin hangi durumda kullanıla…
şu içeriğe yorum yaptı
#e-ticaret
Marka kurmak mı hazır ürün satmak mı: İki yolun avantaj ve riskleri
Geçiş sinyali tarifine katılıyorum, buna bir kriter daha eklemek isterim: müşteri geri bildirimlerinde tekrar eden eksikler.
Sattığınız üründe müşteriler sürekli aynı şeyden şikâyet ediyorsa, o eksiği gideren bir versiyon üretmek doğal bir marka fikri. Talebi zaten doğrulamış oluyorsunuz.
Üretim tarafına geçerken en kritik konu numune süreci. İlk numuneyi onaylamadan seri üretime geçmemek ve numuneyi gerçek kullanım koşullarında denemek gerekiyor.
Bir de ambalaj. Kendi markanızda ambalaj ürünün parçası. Müşterinin ilk gördüğü şey ve yorumlara doğrudan yansıyor.
Minimum sipariş miktarı pazarlığa açık, ilk siparişte küçük adet için biraz yüksek birim fiyat kabul etmek riski azaltıyor.
şu içeriğe yorum yaptı
#yapay zeka (ai)
Sahte ses ve görüntüyle dolandırıcılık: Kendinizi ve kurumunuzu korumak
Aciliyet baskısı uyarısını vurgulamak isterim çünkü ortak payda gerçekten bu.
Dolandırıcılık senaryolarının neredeyse hepsinde acele ettirme var. Şimdi yapmazsan olmaz, kimseye söyleme, hemen gerekiyor.
Bunu bir refleks haline getirmek en etkili koruma. Acele ettiriliyorsam durup düşünmem gerekiyor.
Bir de kimseye söyleme ifadesi. Meşru hiçbir talep bunu gerektirmiyor. Bu cümleyi duyduğunuz anda konuşmayı bitirip başkasına danışmak gerekiyor.
Bu iki işaret teknolojiden bağımsız çalışıyor ve teknoloji ne kadar gelişirse gelişsin geçerli kalıyor.
Damla sulamayı akıllı hale getirmenin en ucuz yolu nedir?
Damla sulama Türkiye'de artık yaygın ama çoğu tesis hâlâ elle ya da basit zamanlayıcıyla çalışıyor. Akıllı hale getirmek için baştan büyük yatırım yapmaya gerek yok, kademeli bir yol var.
Birinci kademe: Zamanlayıcı yerine nem eşiğine bağlamak. Tek bir toprak nemi sensörü ve b…
şu içeriğe yorum yaptı
#şirket, vergi ve hukuk
şahıs mı limited mi sorusuna muhasebecimin verdiği cevap
Yurt dışında şirket kurup Türkiye'den yönetmek konusunda bilgisi olan var mı?
Yazılım ihracatı yapan arkadaşlar bunu tercih ediyor ama vergi tarafında nasıl işlediğini kimse net anlatmıyor.
Dar mükellefiyet, kontrol edilen yabancı kurum kazancı gibi kavramlar geçiyor ve karmaşık görünüyor.
Yanlış kurgulanınca ciddi sorun çıkardığını duyuyorum.
Bu yapıyı kurmuş olan varsa deneyimini paylaşırsa çok faydalı olur.
şu içeriğe yorum yaptı
#fintech
dijital bankacılık ve neobank modeli türkiye'de nasıl ilerliyor
Güven meselesinde farklı düşünüyorum, bu engel sanıldığından hızlı aşılıyor.
Genç kullanıcılar şube görmemiş bile olabiliyor ve dijital bir markaya güvenmekte hiç zorlanmıyorlar.
Asıl güven sorunu, para yatırma değil sorun çıktığında ulaşabilme. Destek hattı çalışmıyorsa güven anında bitiyor.
Bu yüzden dijital yapılarda destek kalitesi, pazarlamadan daha önemli.
Bizim gözlemimizde şikâyetlerin neredeyse tamamı ürünle değil destekle ilgili.
kobi'de kriz yönetimi: ciro yarıya düştüğünde ne yaptık
Sektörel bir daralma yaşandı ve altı ay boyunca ciromuz yarıya indi. Ayakta kaldık ama zor oldu. Ne yaptığımızı yazayım.
İlk hafta: durumu net gördük. Nakit akışı tablosu çıkardık ve mevcut nakitle kaç ay dayanabileceğimizi hesapladık. Sayı dört aydı.
Bu sayıyı bilmek panik…
Oyunlaştırılmış güvenlik eğitimi: Kontratları kırarak öğrenmek
Her seviyesi güvenlik açığı içeren bir kontrat sunuyor ve sizden onu ele geçirmenizi istiyor. Güvenliği okuyarak değil deneyerek öğreten nadir kaynaklardan biri.
Kapsanan konular seviyelere yayılmış: access control hataları, reentrancy, delege çağrı tuzakları, rastgelelik üret…
yurt dışı müşteriden yorum toplamak: iade oranını da düşürdü
İlk yılımızda hiç yorum yoktu ve dönüşüm çok düşüktü. Yorum toplamaya odaklandık, hem satış hem iade tarafında sonuç aldık.
Neden bu kadar önemli: bilinmeyen bir ülkeden bilinmeyen bir satıcısınız. Alıcının tek güven kaynağı, sizden daha önce alan insanlar.
Ne yaptık:
Te…
şu içeriğe yorum yaptı
#web3
NFTlardan geriye ne kaldı: Dijital sahipliğin çalışan kullanımları
Bilet kullanımını vurgulamak isterim çünkü sorunu gerçekten çözüyor.
Bilet piyasasındaki temel sorunlar sahtecilik ve kontrolsüz ikincil satış. İkisi de mevcut sistemlerde tam çözülmüş değil.
Token tabanlı biletlerde ikincil satış kurala bağlanabiliyor. Üst fiyat sınırı koyabiliyorsunuz, organizatöre pay ayırabiliyorsunuz, hatta transferi tamamen kapatabiliyorsunuz.
Kullanıcı tarafında da işe yarıyor: bilet cüzdanda duruyor, arkadaşınıza devretmek kolay ve doğrulanabilir.
Ama bunun çalışması için kullanıcının cüzdan kurması gerekmemeli. İyi tasarlanmış örneklerde kullanıcı token kullandığının farkında bile olmuyor, arka planda çalışıyor.
Asıl ilerleme bu yönde: teknolojiyi görünmez kılmak.
şu içeriğe yorum yaptı
#saas girişimleri
ilk kurumsal müşterimizi aldık ve ürünümüzün hazır olmadığını anladık
Beş aylık süre bizde de benzerdi ama bir kısmını kısaltmanın yolu var.
Sözleşme müzakeresi paralel yürütülebiliyor. Teknik hazırlık devam ederken hukuk tarafını başlatmak, toplam süreyi kısaltıyor.
Bir de kendi standart sözleşmenizi hazırlamak. Müşterinin sözleşmesiyle başlayınca her madde tartışılıyor. Siz taslak sunarsanız tartışma alanı daralıyor.
Küçük şirketler bunu yapmıyor çünkü hukuk masrafı görüyorlar. Oysa bir kez hazırlanıyor ve her müşteride kullanılıyor.
şu içeriğe yorum yaptı
#siber güvenlik
siber güvenlik alanına geçmek isteyenlere: hangi yoldan girilir
Kendi laboratuvarını kurma önerisini destekliyorum, en çok öğreten şey buydu bende.
Eski bir bilgisayara sanallaştırma kurup birkaç makine ayağa kaldırmak yeterli. Bir saldırgan makine, bir hedef, bir de izleme.
Kitaptan okuduğunuz şeyi kendi kurduğunuz ortamda denediğinizde tamamen farklı oturuyor.
Bir uyarı: alıştırmaları sadece kendi ortamınızda veya izin verilmiş platformlarda yapın. İzinsiz test yapmak suç ve bu alana girmenin en kötü yolu.
şu içeriğe yorum yaptı
#yazılım geliştirme
türkiye'den remote çalışmak: sözleşme, ödeme ve vergi tarafında öğrendiklerim
Bir noktaya farklı bakıyorum. Hangi ülke hukuku geçerli maddesi çoğu zaman müzakere edilemiyor.
Büyük şirketler standart sözleşme kullanıyor ve tek bir kişi için değiştirmiyor.
Bence gerçekçi yaklaşım, o riski kabul edip başka yerden korunmak: ödemeyi aylık peşin almak, uzun ödeme vadesi kabul etmemek ve tek bir müşteriye bağlı kalmamak.
Hukuki yolun pratikte işlemeyeceğini varsayıp nakit akışını güvenceye almak daha gerçekçi.
şu içeriğe yorum yaptı
#web3
Cüzdan güvenliği: Seed phraseni saklamanın doğru ve yanlış yolları
İmza isteklerini okuma konusuna pratik bir ekleme yapayım.
En tehlikeli imza türü, işlem değil mesaj imzalama. İşlem imzalarken cüzdan ne kadar gönderileceğini gösteriyor. Mesaj imzalarken ise anlamsız bir veri bloğu görüyorsunuz ve onaylıyorsunuz.
Bu yolla verilen izinler, tokenlarınızın topluca çekilmesine yol açabiliyor ve hiç işlem ücreti ödemediğiniz için şüphelenmiyorsunuz.
Kural şu: ne imzaladığınızı anlamıyorsanız imzalamayın. Modern cüzdanlar imzayı okunabilir hale getirmeye çalışıyor, o açıklamayı okuyun.
Bir de bağlandığınız sitenin adresini kontrol etmek gerekiyor. Sahte siteler gerçeğinin bir harf farklı adresini kullanıyor ve arama sonucunda reklam olarak çıkabiliyor. Adresi elle yazmak veya yer imi kullanmak en güvenlisi.
Sahte ses ve görüntüyle dolandırıcılık: Kendinizi ve kurumunuzu korumak
Ses ve görüntü taklidi teknolojisi ucuzladı ve dolandırıcılık yöntemleri buna göre değişti. Bu tehdidi teknik bir mesele olarak değil, süreç meselesi olarak ele almak gerekiyor.
Yaygın senaryolar:
Yönetici taklidi. Şirket yöneticisinin sesiyle aranıp acil para transferi ist…
Birleşmiş Milletler tarım örgütünün dijital tarım kaynakları ve ülke örnekleri
Dijital tarımın gelişmekte olan ülkelerde nasıl uygulandığına dair raporlar ve vaka çalışmaları. Küçük ölçekli üreticiye yönelik çözümler açısından zengin bir arşiv.
kişisel veri sızıntısı yaşarsanız: bildirim yükümlülüğü ve ilk 72 saat
Bu konuyu yaşamadan öğrenmek gerekiyor çünkü olay anında süre çok kısa. Hukuki tavsiye değil, süreci yaşamış birinin notları.
Veri ihlali durumunda ilgili mevzuat, veri sorumlusuna bildirim yükümlülüğü getiriyor. Süre kısa ve saat işliyor.
İlk saatlerde yapılacaklar:
Ola…
şu içeriğe yorum yaptı
#e-i̇hracat ve global pazarlar
ingilizce ürün açıklaması yazmak: çeviriyle olmuyor, ne yapmalı
Sık sorulan sorular bölümü eklemek fikrini not aldım, bunu deneyeceğim.
Bir sorum var: bu soruları nereden topladınız? Bizim henüz çok müşteri sorumuz yok.
Rakiplerin ürün sayfalarındaki sorulara bakmak akla geliyor ama onlar da her zaman görünmüyor.
Başka bir kaynak kullandınız mı? Yoksa zamanla mı birikti?
şu içeriğe yorum yaptı
#freelance
freelance çalışırken yalnızlık: iki yıl sonra ne yaptım
Aynı işi yapanlarla düzenli görüşme kısmı bence en değerli madde.
Aile ve arkadaşlar anlamıyor. Ne iş yaptığınızı, neden stresli olduğunuzu anlatmak yorucu.
Aynı yolda olan biriyle konuşurken açıklama yapmanız gerekmiyor.
Ben bir arkadaşla haftada bir yarım saat görüntülü konuşuyorum. Gündem yok, sadece nasıl gidiyor.
Basit ama çok işe yarıyor. Kurmak da kolay, bir kişi yeterli.
Layer 2 çözümlerini karşılaştıran bağımsız kaynak: Risk değerlendirmeleri açık
Ölçeklendirme çözümlerini teknik mimarilerine ve risk profillerine göre karşılaştıran site. Pazarlama dilinden uzak, teknik ayrıntılara dayanan değerlendirmeler sunuyor.
En değerli kısmı risk tablosu. Her çözüm için şu sorular cevaplanıyor: fonların kilitli olduğu kontratı kim…
şu içeriğe yorum yaptı
#şirket, vergi ve hukuk
sözleşme okurken nelere dikkat ediyorum, hukukçu olmayan biri olarak
İmza yetkisi kontrolü maddesini hiç düşünmemiştim, bunu not aldım.
Bir sorum var: karşı taraftan imza sirküleri istemek tuhaf karşılanıyor mu?
Ben ilişkiyi soğutmaktan çekiniyorum, özellikle küçük işlerde.
Sizde bu talep nasıl karşılanıyor? Rutin hale getirmenin bir yolu var mı?
Belki sözleşme ekinde standart olarak istemek daha doğal durur diye düşünüyorum.
şu içeriğe yorum yaptı
#girişimcilik
şirketi kapatmak kurmaktan zor çıktı, süreci yazıyorum
Yazının en değerli kısmı bence maliyet tarafı. Kapatmanın da parası var ve kimse bunu söylemiyor.
Ben kapatacak parası olmadığı için şirketi öylece bırakan iki kişi tanıyorum. Sonuç: beyanname verilmediği için cezalar birikti, tutar kartopu gibi büyüdü.
Kapatamayacak durumdaysanız bile en azından muhasebecinizle konuşup durumu yönetilebilir tutmak gerekiyor. Görmezden gelmek en pahalı seçenek.
şu içeriğe yorum yaptı
#yapay zeka (ai)
Görsel ve video üretimi araçlarının pratikte işe yaradığı yerler
Görsel düzenleme tarafındaki kazanca katılıyorum, bizde en çok kullanılan özellik o oldu.
Ürün fotoğraflarının arka planını temizlemek eskiden tek tek yapılan bir işti. Şimdi toplu halde saniyeler içinde bitiyor ve kalite çoğu durumda yeterli.
Çözünürlük artırma da işe yarıyor, özellikle eski arşiv görsellerinde.
Metin içeren görsel sorununa bir çözüm önerisi: metni üretime bırakmayıp sonradan tasarım programında eklemek. Arka planı üretin, yazıyı siz koyun. Hem doğru çıkıyor hem yazı tipiniz marka kimliğinize uyuyor.
Bu ayrım basit ama çıktı kalitesini tamamen değiştiriyor.
şu içeriğe yorum yaptı
#kobiler topluluğu
iki kişilik şirketten on beş kişiye: neyi yanlış yaptım
Süreçleri yazmama konusuna katılıyorum ama tam tersi bir uyarı da ekleyeyim.
Biz büyürken aşırıya kaçtık ve her şeyi belgelemeye çalıştık. Kimse okumadı ve belgeler güncelliğini kaybetti.
İşe yarayan yaklaşım şu oldu: sadece bir kişinin bildiği ve o kişi olmadığında duran işleri yazmak.
Diğerlerini yazmaya gerek yok.
Test şu: bu kişi iki hafta izne çıksa ne olur? Cevap iş durur ise, o süreç yazılmalı.
şu içeriğe yorum yaptı
#yapay zeka (ai)
Model belgeleri: Araç kullanımı, uzun bağlam yönetimi ve istem tasarımı üzerine resmi kaynak
İstem önbellekleme özelliğini vurgulamak isterim çünkü maliyet açısından en büyük kazancı o sağlıyor.
Sabit bir sistem talimatınız ve tekrar eden bir belge bağlamınız varsa, bunlar her istekte yeniden ücretlendiriliyor. Önbellekleme açıldığında aynı içerik çok daha ucuza geçiyor.
Bizde belge tabanlı bir soru cevap uygulamasında aylık maliyet belirgin şekilde düştü, kod değişikliği ise çok küçüktü.
Dikkat edilecek nokta, önbelleğin belirli bir süre sonra düşmesi. Yani seyrek kullanılan uygulamalarda fayda azalıyor. Yoğun kullanılan uygulamalarda ise fark büyük.
Bir de sıralama önemli. Sabit kısımların başta, değişen kısımların sonda olması gerekiyor, aksi halde önbellek isabet etmiyor.
Kotlin Multiplatform: Arayüzü ayrı, iş mantığını ortak yazma yaklaşımı
Çapraz platform tartışmasında farklı bir konumda duran yaklaşım. Flutter ve React Native arayüzü de ortaklaştırmayı öneriyor, Kotlin Multiplatform ise sadece iş mantığını paylaşıp arayüzü her platformda yerli bırakmayı öneriyor.
Pratikte paylaşılan kısım şunlar oluyor: ağ katm…
Çevrimdışı çalışan uygulama tasarlamak: Ağ kesildiğinde ne olacağını baştan düşünmek
Mobil uygulamanın masaüstünden en temel farkı, bağlantının güvenilmez olması. Metroda, asansörde, kırsalda ve yoğun saatlerde ağ kesiliyor. Buna göre tasarlanmayan uygulamalar kullanıcı gözünde bozuk görünüyor.
En yaygın hata, her ekranı doğrudan sunucudan besleyip ağ yoksa bo…
Sadık müşteri yaratmak: İkinci siparişi getiren şeyler
İlk siparişi almak pahalı, ikinciyi almak neredeyse bedava. Buna rağmen çoğu işletme bütün enerjisini yeni müşteriye harcıyor.
İkinci siparişi getiren unsurlar:
Teslimat deneyimi. Zamanında gelen, düzgün paketlenmiş ürün en temel şart. Bunu sağlamadan diğer hiçbir çaba işe …
fikri mülkiyet: yazılım geliştiren şirketin bilmesi gerekenler
Küçük bir yazılım şirketiyiz ve bu konuyu geç öğrendik. Temel çerçeveyi yazayım, hukuki tavsiye değil.
Çalışan tarafı: iş sözleşmesi kapsamında üretilen eserlerin hakları genelde işverene ait oluyor ama bunun sözleşmede açıkça düzenlenmesi gerekiyor. Sözleşmede hüküm yoksa tar…
Bir diğer büyük sağlayıcının belgeleri: Model aileleri ve yetenek farkları
Model sağlayıcılarının belgelerinde en faydalı bölüm genelde model karşılaştırma tablosu oluyor. Aynı ailede farklı boyutlarda modeller var ve hangisinin hangi iş için uygun olduğu burada tanımlı.
Genel kural şu: en büyük model her iş için gerekli değil. Sınıflandırma, biçim d…
