Uzay ve Havacılık Sözlüğü

557 başlık· alfabetik liste, sayfa 3/12· tüm sözlük

Uydular, roketler, fırlatma sistemleri, insanlı ve insansız hava araçları, helikopterler, motorlar, radarlar ve Türkiye'nin uzay programı: Türksat'tan İMECE'ye, Hürjet'ten KAAN'a, TEKNOFEST roket ve model uydu yarışmalarından uzay girişimlerine. Savunma Sanayii sözlüğünün gökyüzüne bakan kardeşi.

Savunma Sanayii · 305 Yapay Zeka Araçları · 350 Girişim Finansmanı · 101 Girişim Kurma · 107 E-Ticaret ve E-İhracat · 44 Dijital Pazarlama · 206 Yapay Zeka Kavramları · 76 Uzay ve Havacılık · 557 Kurumsal İnovasyon · 388 Oyun Teorisi · 41 Tüm sözlük

Tümü a b c ç d e f g h ı i j k l m n o ö p r s ş t u ü v y z 0-9

Uzay ve Havacılık · 557 başlık · sayfa 3/12

cuss kiosk1 cute sistemi1 dar gövdeli uçak1 dcs1 de-icing1 deadhead1 delta v uzay teknolojileri1 delta-v1 denge indeksi1 dengeli pist uzunluğu1 denied boarding1 deportee yolcu1 derate1 dgr1 discretionary fuel1 dispatcher1 divert1 dlr1 dlv bagaj1 dm002 drone1 doi1 dolly1 dow1 drone gözlüğü1 drone sanal gerçeklik gözlüğü1 dry lease1 dünya drone şampiyonası1 düşük maliyetli havayolu1 e-bilet1 e-yakıt1 easa1 eds1 efb1 ekip eşleştirme1 ekip kaynak yönetimi (crm)1 ekip planlaması1 elektrikli uçak1 elektronik loadsheet1 emd1 emniyet gösterimi1 emniyet yönetim sistemi (sms)1 eobt1 eta ve etd1 etl mesajı1 etops1 eu 2611 eurocontrol1 evtol1 explorers programı1 faa1

‹ 1 2 3 4 5…10 11 12 ›

Son eklenen tanımlar

robonaut 2 Donanım

@beyazyakali · 41 gün önce

nasa ile general motors'un birlikte geliştirdiği insansı robot; uzaya giden ilk insansı robot olarak biliniyor. 2011'de uzay mekiği discovery ile uluslararası uzay istasyonu'na taşındı ve istasyonda yaklaşık yedi yıl kaldı. ilk sürümü yalnızca gövde, kollar ve baştan oluşuyordu, sonradan istasyon içinde hareket edebilmesi için tırmanıcı bacaklar eklendi.

r2 adıyla da anılan robotun en dikkat çekici yanı elleriydi. insan eline yakın serbestlik derecesine sahip parmakları sayesinde astronotlar için tasarlanmış aletleri, düğmeleri ve tutamakları kullanabiliyordu. istasyonda filtre temizliği, hava akışı ölçümü gibi tekrarlayan işler denendi; arızalar ve yazılım sorunları nedeniyle 2018'de onarım için dünyaya geri getirildi.

general motors ortaklığı tesadüf değil. otomotiv tarafı, montaj hattında insanla yan yana çalışan, kuvvet algılayan robot el teknolojisiyle ilgileniyordu ve bu çalışmadan çıkan bilgi daha sonra işçinin kavrama gücünü destekleyen robotik eldiven gibi ürünlere aktarıldı. bugün johnson uzay merkezi'ndeki insansı robot çalışmaları büyük ölçüde r2'den çıkarılan derslerin üzerine kuruluyor.

devamını oku →

3 başlığa git

ötegezegen Kavramlar

@beyazyakali · 41 gün önce

güneş dışındaki bir yıldızın çevresinde dolanan ya da hiçbir yıldıza bağlı olmadan uzayda serbestçe dolaşan gezegen. ingilizcede exoplanet. Güneş benzeri bir yıldızın çevresindeki ilk ötegezegen 1995'te Michel Mayor ve Didier Queloz tarafından keşfedildi ve bu buluş 2019 Nobel Fizik Ödülü'nün bir bölümünü getirdi. bugün doğrulanmış ötegezegen sayısı birkaç bini aşmış durumda.

keşif yöntemlerinin çoğu dolaylı. gezegen yıldızının önünden geçerken yıldız ışığında oluşan küçük düşüşü ölçen geçiş yöntemi, gezegenin çekimiyle yıldızın ileri geri salınmasını ölçen dikine hız yöntemi ve kütleçekimsel mikro mercekleme en yaygın olanları. gezegeni doğrudan görüntülemek ise yıldızın parlak ışığını bastıran koronagraf gibi araçlar gerektiriyor ve hala zor.

Kepler ve TESS gibi görevler binlerce aday buldu, james webb uzay teleskobu ise bazı gezegenlerin atmosferindeki molekülleri incelemeye başladı. nancy grace roman uzay teleskobu mikro mercekleme taramasıyla özellikle yıldızlarından uzak ve soğuk gezegenleri bulmayı hedefliyor. alanın uzun vadeli sorusu, Dünya benzeri bir gezegende yaşam izlerine rastlanıp rastlanamayacağı.

devamını oku →

1 başlığa git

e-yakıt Kavramlar

@beyazyakali · 41 gün önce

yenilenebilir elektrikten elde edilen hidrojenin karbondioksitle birleştirilmesiyle üretilen sentetik sıvı ya da gaz yakıtların genel adı. power-to-liquid ya da power-to-x başlığı altında da konuşuluyor. süreç üç adımdan oluşuyor. önce elektrolizör ile yeşil hidrojen üretiliyor, sonra bu hidrojen yakalanmış karbondioksitle sentez gazına dönüştürülüyor, en sonda fischer-tropsch gibi bir sentezle kerosen, dizel ya da metanol elde ediliyor.

havacılıktaki türüne e-SAF deniyor ve en çok onun üzerinde duruluyor. çünkü e-SAF mevcut jet yakıtıyla karıştırılarak motorda ya da havalimanı altyapısında değişiklik gerektirmeden kullanılabiliyor. avrupa birliği bu yakıtları biyolojik olmayan kaynaklı yenilenebilir yakıt kategorisinde tanımlıyor ve refueleu aviation ile onlara ayrı bir alt kota koyuyor.

zayıf noktası verim ve fiyat. elektrikten sıvı yakıta giden yolda enerjinin önemli bir kısmı kayboluyor ve üretim maliyeti fosil yakıtın birkaç katı. bu yüzden e-yakıtı her yerde değil, elektrikle çalışması zor olan uçak ve gemi gibi alanlarda düşünmek gerek; arcadia efuels gibi girişimlerin hedefi de tam bu pazar.

devamını oku →

6 başlığa git

nancy grace roman uzay teleskobu Diğer

@beyazyakali · 41 gün önce

nasa'nın geniş alan taramaları için tasarladığı kızılötesi uzay teleskobu. adını, NASA'nın ilk baş astronomu olan ve hubble uzay teleskobu'nun hayata geçmesindeki rolü nedeniyle 'Hubble'ın annesi' diye anılan Nancy Grace Roman'dan alıyor. 2,4 metrelik ana aynası Hubble'ınkiyle aynı boyutta.

teleskobu farklı kılan şey görüş alanı. ana bilimsel aleti olan 300 megapiksellik Geniş Alan Aleti, tek bir karede dolunayın görünen boyutundan daha büyük bir gökyüzü parçasını Hubble'a yakın keskinlikte yakalayabiliyor; aynı alanı taramak için Hubble'ın çok sayıda görüntü çekmesi gerekirdi. ikinci aleti olan koronagraf, yıldız ışığını bastırarak etrafındaki soluk gezegenleri doğrudan görüntülemeye yönelik bir teknoloji gösterimi.

bilimsel hedeflerinin başında milyonlarca galaksiyi haritalayarak karanlık enerji'nin doğasını anlamak ve kütleçekimsel mikro mercekleme yöntemiyle binlerce ötegezegen keşfetmek geliyor. 2026'da fırlatılan teleskop, James Webb gibi ikinci lagrange noktası çevresinde çalışacak; ilk bilimsel görüntülerin 2027 başında yayımlanması planlanıyor.

devamını oku →

5 başlığa git

uluslararası uzay kongresi Diğer

@beyazyakali · 41 gün önce

uluslararası astronotik federasyonu'nun her yıl farklı bir ülkede düzenlediği, uzay alanının dünyadaki en büyük ve en köklü buluşması. ingilizce adı international astronautical congress, kısaltması iac. ilk kez 1950'de paris'te toplanan kongre uzay ajanslarını, sanayi şirketlerini, girişimleri, üniversiteleri ve öğrencileri bir araya getiriyor.

kongre hem bilimsel bir toplantı hem de bir sanayi fuarı gibi işliyor. yüzlerce oturumda fırlatma araçlarından uydu teknolojilerine, uzay hukukundan uzay tıbbına kadar binlerce bildiri sunuluyor; ajans yöneticilerinin bir araya geldiği oturumlar ve sergi alanı ise iş birliği anlaşmalarının ve tedarikçi ilişkilerinin kurulduğu yer. ev sahibi ülke için kongre, kendi uzay ekosistemini dünyaya tanıtmak açısından nadir bir fırsat.

77. uluslararası uzay kongresi 5 ile 9 ekim 2026 tarihlerinde antalya'da düzenleniyor. türkiye uzay ajansı, tübitak uzay, tusaş ve uzay alanında çalışan türk girişimleri için bu, ay araştırma programı ve yerli uydu projelerini uluslararası alıcı ve ortaklara göstermenin en büyük vitrini.

devamını oku →

4 başlığa git

lagrange noktası Kavramlar

@beyazyakali · 42 gün önce

iki büyük gök cisminin kütleçekimi ile yörünge hareketinin dengelendiği, küçük bir cismin bu iki kütleye göre konumunu koruyabildiği beş özel nokta. L1'den L5'e kadar numaralandırılıyor ve adını 18. yüzyılda üç cisim problemi üzerine çalışan matematikçi Joseph-Louis Lagrange'dan alıyor; ilk üç nokta daha önce Leonhard Euler tarafından bulunmuştu.

uzay araştırmalarında en çok konuşulanı Güneş ile Dünya sistemindeki L2. Dünya'nın Güneş'e göre arka tarafında, yaklaşık 1,5 milyon kilometre uzaklıkta bulunuyor. burada bir teleskop Güneş, Dünya ve Ay'ı aynı yöne alarak tek bir kalkanla gölgede kalabiliyor; bu da kızılötesi gözlem için gereken soğukluğu sağlıyor ve gökyüzünün geniş bir kısmını kesintisiz görmeyi mümkün kılıyor. james webb uzay teleskobu ve nancy grace roman uzay teleskobu bu bölgede çalışan araçlar.

L1, L2 ve L3 kararsız noktalar; araçlar bu noktaların tam üzerinde değil çevresindeki halo yörüngelerde dolanıyor ve konumlarını korumak için ara sıra küçük motor ateşlemeleri yapıyor. L4 ve L5 ise kararlı; Jüpiter'in bu noktalarında Truva asteroitleri denen kalabalık gruplar birikmiş. uzay görevlerinin planlanmasında bu noktalar bir tür doğal park yeri işlevi görüyor.

devamını oku →

5 başlığa git

cnes Kurumlar

@beyazyakali · 42 gün önce

fransa'nın ulusal uzay ajansı. açık adı centre national d'études spatiales, yani ulusal uzay araştırmaları merkezi. 1961'de kuruldu, genel merkezi paris'te, en büyük teknik merkezi toulouse'da. fransız guyanası'ndaki kourou fırlatma üssünü işleten kurum olarak avrupa'nın uzaya erişiminde merkezi bir rol oynuyor; ariane 6 gibi avrupa roketleri bu üsten fırlatılıyor.

cnes hem fransa'nın kendi programlarını yürütüyor hem de avrupa uzay ajansı içindeki en büyük katkıcılardan biri. yer gözlem, iklim, telekomünikasyon, savunma ve gezegen bilimi alanlarında projeleri var; nasa ile de uzun bir işbirliği geçmişi bulunuyor. perseverance gezginindeki supercam aletinde de fransa'nın payı büyük.

toulouse çevresinde cnes'in etrafında oluşan uzay ve havacılık kümesi, bir kamu ajansının çevresinde nasıl bir sanayi ekosistemi kurulabileceğinin bilinen örneklerinden. eylül 2026'da seçilen prima teleskobu görevinin uluslararası ortakları arasında da yer alıyor.

devamını oku →

0 başlığa git

johnson uzay merkezi Kurumlar

@beyazyakali · 42 gün önce

houston'da, nasa'nın insanlı uzay uçuşlarının sinir merkezi sayılan tesis. astronotların seçildiği ve eğitildiği yer burası, görev kontrolün meşhur 'houston' çağrısı da buradaki uçuş kontrol odasına yapılıyor. apollo'dan uzay mekiğine, oradan uluslararası uzay istasyonu operasyonlarına kadar insanlı programların büyük kısmı bu kampüsten yönetildi; artemis programı kapsamındaki orion uçuşlarının kontrolü de aynı geleneği sürdürüyor.

merkezin daha az bilinen yüzü robotik. dexterous robotics ekibi, uzay istasyonunda yıllarca çalışan robonaut 2 ile iki ayaklı valkyrie'yi burada geliştirdi. ekim 2026'da gündeme gelen imetro test tesisi de bu birikimin devamı; habitat maketleri, açık hava kaya sahaları ve simülasyon araçlarıyla insansı robot ve robot kolların ay ve mars koşullarına yakın ortamda denendiği bir saha.

kurumsal tarafta ilginç olan, merkezin yazılım ve robotik işlerin önemli kısmını picknik robotics gibi ticari ortaklar ve stajyerlerle birlikte yürütmesi. büyük bir kamu kurumunun kendi laboratuvarını açık bir ekosisteme bağlaması, sanayideki ar-ge merkezlerinin de bakması gereken bir model.

devamını oku →

4 başlığa git

project suncatcher Diğer

@beyazyakali · 42 gün önce

google'ın yapay zeka hesaplamasını güneş enerjisiyle çalışan uydulara taşımayı araştıran projesi. kasım 2025'te bir araştırma girişimi olarak duyuruldu. fikir, tpu çipleri taşıyan çok sayıda uydunun alçak dünya yörüngesi üzerinde yakın formasyonda uçması ve birbirine lazer bağlantılarıyla bağlanarak uzayda bir hesaplama kümesi oluşturması. uygun bir yörüngedeki güneş panelleri neredeyse kesintisiz ışık alıyor; google'a göre yerdekine kıyasla sekiz kata kadar daha fazla enerji üretebiliyorlar.

proje planet labs ile birlikte yürütülüyor. eylül 2026'da ilk prototip uydu spacex'in ortak fırlatma görevine hazırlanıyordu. amaç çalışan bir veri merkezi kurmak değil, çiplerin fırlatma titreşimine, radyasyona ve sıcaklık değişimlerine nasıl dayandığını görmek. 2027'de iki uydu daha ve uydular arası lazer bağlantı testleri planlanıyor.

ticari olarak anlamlı olması fırlatma maliyetlerinin ciddi biçimde düşmesine bağlı; vakumda ısıyı dışarı atmak da çözülmesi gereken ayrı bir mühendislik sorunu. yine de uzay veri merkezi tartışmasını kâğıttan gerçek donanıma taşıyan ilk büyük şirket projelerinden biri olarak izlenmeye değer.

devamını oku →

2 başlığa git

starbase Diğer

@beyazyakali · 42 gün önce

spacex'in Teksas'ın güney ucunda, Boca Chica sahili yakınındaki fırlatma ve üretim tesisi. starship'in geliştirildiği, üretildiği ve test uçuşlarına çıktığı ana üs. bölge 2025'te resmi olarak Starbase adıyla bir belediyeye dönüştü.

tesisin alışılmadık yanı üretim ile fırlatmanın iç içe olması. dev çelik gövde parçaları büyük hangarlarda kaynaklanıyor, birkaç kilometre ötedeki rampaya taşınıp test ediliyor; başarısız bir uçuştan çıkan ders birkaç hafta içinde bir sonraki araca uygulanabiliyor. rampadaki dev kule, mechazilla diye anılan kollarıyla geri dönen roket kademesini havada yakalayacak şekilde tasarlandı.

28 eylül 2026'da Starship'in ilk kez yörüngeye ulaştığı on dördüncü test uçuşu da buradan kalktı. bu hızlı dene, boz, düzelt döngüsü yeniden kullanılabilir roket geliştirmenin yerleşik yöntemlerini değiştirdi; kurumsal dünyada çevik geliştirme denen şeyin donanımdaki en uç uygulaması desek abartmış olmayız. çevreye etkisi ve sahil erişimi ise tesisin sürekli tartışılan yanları.

devamını oku →

6 başlığa git

Teşekkürler!

İnovasyon ve Girişimcilik Sözlüğü