@keremyldz · 9 gün önce
Basınçlı hava kaçağı avı: kompresör faturasını düşürmek için atölyede bir hafta sonu yaptıklarımız
Bursa'da makine mühendisi olarak çalıştığım fabrikada kompresörün elektrik tüketimi her yıl bütçe toplantısında konuşulan ama kimsenin dokunmadığı bir kalemdi. Basınçlı hava fabrikada görünmez bir enerji, kimse prizi açık bırakır gibi hissetmiyor. Ama kaçak olan bir hat, kimse hiçbir şey kullanmazken bile kompresörü çalıştırıyor.
İşe basit bir gözlemle başladık. Bir pazar sabahı, üretim tamamen durmuşken kompresörü çalıştırıp hattı basınçlandırdık ve kompresörün ne sıklıkla devreye girdiğini kaydettik. Hiçbir makine çalışmadığı halde kompresör düzenli olarak devreye giriyordu. Bu bize sistemde ciddi bir kaçak olduğunu gösterdi. Ne kadar olduğunu kabaca hesaplamak için kompresörün yükte ve boşta kaldığı süreleri not ettik.
Sonra kaçakları aramaya başladık. Sessiz bir ortamda kulakla bulunabilen büyük kaçakları hemen işaretledik. Küçük olanlar için köpüklü su kullandık, bağlantı noktalarına sürünce kabarcık çıkan yer kaçak. Kiraladığımız bir ultrasonik kaçak dedektörü de çok işe yaradı, özellikle tavana yakın hatlarda ve gürültülü bölgelerde. Bulduğumuz her kaçağı numaralı bir etiketle işaretleyip bir listeye yazdık.
Liste çıkınca şaşırdık. Kaçakların çoğu boru hattında değil, son kullanım noktalarındaydı: eskimiş hızlı bağlantı kaplinleri, çatlamış hortumlar, sızdıran şartlandırıcılar ve kullanılmayan ama hâlâ bağlı duran eski makinelerin hatları. Bir de üretimde birinin soğutma için açık bıraktığı bir hava tabancası vardı, gün boyu parçaya hava üflüyordu.
İki hafta içinde listedeki kaçakların büyük kısmını giderdik, kullanılmayan hatlara vana koyup kapattık. Aynı pazar testini tekrar yaptığımızda kompresörün boşta devreye girme sıklığı belirgin şekilde azalmıştı. Ayrıca hat basıncını ihtiyaçtan yüksek tutuyorduk, en çok basınç isteyen makineye göre yeniden ayarlayıp bir miktar düşürdük.
Benim çıkarımım şu: kaçak avı bir kerelik iş değil. Biz artık üç ayda bir aynı turu yapıyoruz ve bakım defterine işliyoruz. Bir de operatörlere kaçağı fark edince bildirmenin bir yolunu verdik, makine başına küçük kırmızı etiketler koyduk. Büyük yatırımlardan önce yapılabilecek en ucuz verimlilik işi bu bence.
İşe basit bir gözlemle başladık. Bir pazar sabahı, üretim tamamen durmuşken kompresörü çalıştırıp hattı basınçlandırdık ve kompresörün ne sıklıkla devreye girdiğini kaydettik. Hiçbir makine çalışmadığı halde kompresör düzenli olarak devreye giriyordu. Bu bize sistemde ciddi bir kaçak olduğunu gösterdi. Ne kadar olduğunu kabaca hesaplamak için kompresörün yükte ve boşta kaldığı süreleri not ettik.
Sonra kaçakları aramaya başladık. Sessiz bir ortamda kulakla bulunabilen büyük kaçakları hemen işaretledik. Küçük olanlar için köpüklü su kullandık, bağlantı noktalarına sürünce kabarcık çıkan yer kaçak. Kiraladığımız bir ultrasonik kaçak dedektörü de çok işe yaradı, özellikle tavana yakın hatlarda ve gürültülü bölgelerde. Bulduğumuz her kaçağı numaralı bir etiketle işaretleyip bir listeye yazdık.
Liste çıkınca şaşırdık. Kaçakların çoğu boru hattında değil, son kullanım noktalarındaydı: eskimiş hızlı bağlantı kaplinleri, çatlamış hortumlar, sızdıran şartlandırıcılar ve kullanılmayan ama hâlâ bağlı duran eski makinelerin hatları. Bir de üretimde birinin soğutma için açık bıraktığı bir hava tabancası vardı, gün boyu parçaya hava üflüyordu.
İki hafta içinde listedeki kaçakların büyük kısmını giderdik, kullanılmayan hatlara vana koyup kapattık. Aynı pazar testini tekrar yaptığımızda kompresörün boşta devreye girme sıklığı belirgin şekilde azalmıştı. Ayrıca hat basıncını ihtiyaçtan yüksek tutuyorduk, en çok basınç isteyen makineye göre yeniden ayarlayıp bir miktar düşürdük.
Benim çıkarımım şu: kaçak avı bir kerelik iş değil. Biz artık üç ayda bir aynı turu yapıyoruz ve bakım defterine işliyoruz. Bir de operatörlere kaçağı fark edince bildirmenin bir yolunu verdik, makine başına küçük kırmızı etiketler koyduk. Büyük yatırımlardan önce yapılabilecek en ucuz verimlilik işi bu bence.
2 1 yorum